Văn học nghệ thuật đang vận động mạnh mẽ bởi sự thay đổi của xã hội, công nghệ và đời sống thưởng ngoạn đọc - nghe - nhìn của con người, thì phê bình văn học nghệ thuật lại tỏ ra hụt hơi. Thay vì dẫn dắt công chúng và góp phần hình thành hệ giá trị thẩm mỹ, phê bình lại có lúc trở nên mờ nhạt, thậm chí lệch vai. Chính vì vậy, phê bình hôm nay buộc phải chuyển mình để theo kịp nhịp đi của thời đại mới.
Bế mạc Trại sáng tác văn học nghệ thuật với chủ đề “80 năm truyền thống Công an nhân dân và quê hương Quảng Trị anh hùng”, Ban tổ chức trao tặng 5 giải A, 7 giải B, 9 giải C và 11 giải khuyến khích cho các tác giả.
Cho dù ông là Nhà giáo Nhân dân, là nhạc sĩ Hoàng Kiều, giữ những chức vụ trọng trách như: Giám đốc Nhà hát Chèo Việt Nam, Hiệu phó Trường Đại học Sân khấu và Điện ảnh, giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật - nhưng tôi vẫn muốn gọi ông bằng từ “chú” như ngày xưa khi còn là học trò cũng như là lính dưới quyền ông ở Nhà hát Chèo Việt Nam.
Với sự quan tâm của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, văn học, nghệ thuật đã có những thành tựu đáng tự hào. Tuy nhiên, để văn học, nghệ thuật phát triển thực sự tương xứng với sự nghiệp đổi mới của đất nước và kỳ vọng của nhân dân trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, chúng ta cần nhiều giải pháp đồng bộ, tháo gỡ nhiều “điểm nghẽn” trong lĩnh vực này.
Với hai chữ “Tự thanh”, nhà thơ Hải Thanh đã xuất bản đến 4 tập thơ, gần nhất là “Tự thanh 4”, ra mắt vào cuối năm 2023 (NXB Hội Nhà văn). Cái tên thi tập nghe là lạ. Tôi gọi điện thắc mắc thì nhà thơ người Vĩnh Phúc, đương nhiệm Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Vĩnh Phúc chỉ cười mà rằng: muốn hiểu thế nào cũng được.
Kỷ niệm 10 năm nhà văn Anh Đức đi xa, Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh tổ chức hội thảo “Nhà văn Anh Đức - Cuộc đời và sự nghiệp” vào ngày 18/12, nhằm tưởng nhớ một tác giả Nam bộ đặc sắc được trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học nghệ thuật.
Có lẽ, trong lịch sử văn học Việt Nam đầu thế kỷ XX về mặt thể loại, với các thể ký nói chung và thể du ký nói riêng, Tiêu Đẩu - Nguyễn Bá Trác qua "Hạn mạn du ký" là tác phẩm đầu tiên ra mắt công chúng (1919 - 1920). Sách vừa được Liên hiệp các hội Văn học nghệ thuật Việt Nam - NXB Hội Nhà văn phát hành 2024.
Nguyễn Hải là nhiếp ảnh gia trẻ của Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Sơn La. Anh xuất hiện trong làng nhiếp ảnh Sơn La nói riêng và vùng Tây Bắc nói chung như một "hiện tượng" thổi vào một làn gió mới đầy những đam mê và khát vọng về sự đổi thay.
Nhà thơ Trúc Thông, sinh năm 1940, quê Hà Nam, mất năm 2021 ở Hà Nội. Ông tốt nghiệp Khoa Văn Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, về công tác tại Ban Văn nghệ, Đài Tiếng nói Việt Nam cho đến lúc nghỉ hưu. Là một nhà thơ trưởng thành trong chiến tranh giữ nước, Trúc Thông là một gương mặt thơ khá đặc biệt và có nhiều đóng góp đáng ghi nhận cho nền thơ đương đại Việt Nam mà Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2016 đã nói lên điều đó.
Ban Chuyên đề, Báo CAND - 1 trong 11 đơn vị nhận Bằng chứng nhận Tặng thưởng là đơn vị có nhiều đóng góp cho hoạt động lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật năm 2022 của Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương.
Vào những năm 69-70 của thế kỷ XX, từ phong trào học sinh, sinh viên yêu nước tại các đô thị bị tạm chiếm ở miền Nam Việt Nam, trong số các bài thơ cách mạng được các bạn trẻ chuyền tay nhau đọc có bài thơ "Những dòng sông" của nhà thơ Bế Kiến Quốc với những câu thơ hào sảng: " Sinh ra ở đâu mà ai cũng anh hùng/Tất cả trả lời: sinh bên một dòng sông...".
Muốn lý luận, phê bình văn học nghệ thuật phát triển phải đầu tư đúng mức các nguồn lực, nhất là chế độ, chính sách lương, phụ cấp, nhuận bút, thù lao… cho hoạt động lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật, trong đó có chế độ ưu đãi cho đội ngũ lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật nước nhà.
Nhà văn Vũ Thảo Ngọc kể: “Tối hôm ấy, khi ngồi trực vận hành máy bơm nước bên bờ moong, ngồi nhìn bầu trời đen kịt, dấu hiệu báo trước những trận mưa rào xối xả sắp đến, tôi vô cùng bồn chồn lo lắng vì nếu không kịp bơm thoát nước thì cả lòng moong đang khai thác than sẽ ngập trong biển nước”.
“Chim én bay” là tên cuốn tiểu thuyết được xuất bản năm 1988 và cùng với tiểu thuyết “Năm 1975 họ đã sống như thế”, xuất bản năm 1979, nhà văn Nguyễn Trí Huân đã được nhận “Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật” năm 2007. Và cái tên “chim én bay” tôi xin phép được lấy để làm tựa cho bài viết này.
Ngày 2/8, tại Hà Tĩnh, Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương tổ chức hội nghị tập huấn với chủ đề “Những vấn đề cơ bản đặt ra đối với văn học nghệ thuật trước yêu cầu mới”.
Phát biểu tại hội thảo khoa học quốc “Văn học, nghệ thuật với những vấn đề quan trọng, cấp thiết của đất nước hôm nay” ngày 15/12, đồng chí Lại Xuân Môn, Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương đã mượn ý của một nhà văn và nhấn mạnh: Đi đến tận cùng dân tộc, chúng ta sẽ gặp nhân loại. Đây là hành trình khó nhọc nhưng đầy vinh quang và chắc chắn phải bắt đầu từ con người, hướng đến con người và vì con người Việt Nam.
