Những chắt chiu của văn hóa dân gian, như mạch ngầm chảy trong người nghệ nhân Jrai nơi nguồn sông Sê San xứ cao nguyên, ông giữ lại không chỉ cho mình và cho buôn làng, mà còn mang ra thế giới những thanh âm của đại ngàn đầy độc đáo như vốn có.
#dân gian
Kể câu chuyện văn hóa bằng nhạc cụ dân tộc, cất lên nỗi lòng người phụ nữ thời phong kiến trong từng lời ca, hay vẽ nên nỗi buồn đương đại bằng chất nhạc cổ phong, dòng chảy dân gian luôn ngấm vào những giai âm đa tầng của nhạc Việt đương đại, theo cách này hay cách khác.
Thờ Mẫu là tín ngưỡng dân gian thuần Việt, có lịch sử lâu đời, biến chuyển thích ứng với sự thay đổi của xã hội. Tín ngưỡng thờ Mẫu hướng đến cuộc sống thực tại của con người với ước vọng sức khỏe, tài lộc, may mắn...; là một nhu cầu trong đời sống tâm linh của người Việt. Hiện nay, có nhiều nơi đưa tín ngưỡng này lên sân khấu, tổ chức trình diễn để quảng bá về giá trị của di sản, nhưng làm thế nào để giữ được hồn cốt của di sản là một câu chuyện cần bàn.
Tranh kính có tuổi đời khá trẻ so với các dòng tranh dân gian nổi tiếng của Việt Nam. Nhưng dưới cơn lốc đô thị hóa, dòng tranh từng rất thịnh hành ở Nam bộ này cũng rơi vào mai một. Để tranh hồi sinh trong nhịp sống hiện đại là thách thức không nhỏ, đòi hỏi hành trình tiếp nối đầy sáng tạo của người trẻ.
Dám nói nói rằng, một trong lý do dễ dẫn tới tranh cãi và nhiều cách hiểu, suy luận khác nhau, còn vì sự đồng âm trong tiếng Việt. Báo Tuổi Trẻ ra ngày 1-11-2021 đăng bài “Không dễ tìm... Vua tiếng Việt”, trong đó có chi tiết: “Hoặc như kho tàng ca dao - tục ngữ cũng còn bỏ ngỏ những tranh luận trong cách hiểu của người đọc.
Thay vì mua đồ chơi công nghiệp, ngày càng nhiều gia đình tìm mua các món đồ chơi dân gian cho con cháu dịp Tết Trung thu. Nắm bắt xu hướng này, nhiều điểm đến thu hút đông đảo du khách khi liên tục tăng cường các hoạt động giao lưu với các nghệ nhân, trải nghiệm thử làm đồ chơi truyền thống, lồng ghép kiến thức bổ ích, quảng bá văn hóa dân tộc.
Hàng trăm đặc sản của ba miền và các loại bánh dân gian, nhiều hoạt động văn hóa, giải trí gắn với Tết Trung thu sẽ được giới thiệu đến công chúng Thủ đô trong lễ hội “Bánh Trung thu và trái cây 3 miền”.
Trong kho tàng văn hóa dân gian, lời nói vần của người Êđê ở tỉnh Đắk Lắk là một thể loại văn học đầy chất trữ tình. Nó được tạo ra bởi tri thức dân gian, là lời ăn tiếng nói kết tinh nhiều trí tuệ đề cập đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, được đúc kết và truyền đạt từ đời này sang đời khác.
Được lưu giữ trong dân gian, mang quan niệm và sức sống thô mộc mà khoẻ khoắn của người lao động rồi được các nhà Nho chép lại theo một quan niệm mới, nên đi vào văn bản thành văn các truyện truyền kỳ vừa là sản phẩm của mỹ học dân gian lành mạnh vừa có quan niệm khắt khe của mỹ học Nho gia. Do vậy, muốn làm sáng tỏ những giá trị mới mẻ, chúng cần được soi xét dưới ánh sáng của cả hai nguồn mỹ học này.
Từ lâu, mùa xuân đã được xem là mùa của lễ hội. Những lễ hội lớn nhỏ trải dài trên khắp cả nước. Lễ hội là nét văn hoá độc đáo lâu đời không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người dân Việt. Tính đến nay, hằng năm cả nước có hơn 8000 lễ hội, trong đó có lễ hội dân gian, lễ hội lịch sử, lễ hội tôn giáo...
Từ thuở lập ấp xây làng, mở mang bờ cõi, lưu dân Việt ở Nam Bộ đã phái đối đầu với nhiều hiểm họa từ sơn lam chướng khí, thú dữ rừng hoang. Từ đó hình thành 2 nếp tín ngưỡng tâm linh đối trọng nhau: Tục thờ các thế lực thiên nhiên gây hiểm họa (như thổ nhưỡng, khí hậu, thú dữ, ôn hoàng, dịch bệnh...) và tục thờ các thế lực bảo hộ, cứu độ (Quan quân triều đình, tráng sỹ cứu nguy, vật thoát hiểm...). Đặc biệt, trong tâm thức tín ngưỡng, cọp là đối tượng hội đủ 2 yếu tố đối trọng, mâu thuẫn nhau: Vừa là hiểm họa vừa là thế lực bảo hộ.
Từng nghe kể chuyện “Già chơi trống bỏi”, vui thôi, cam đoan không bịa và cũng không “đụng hàng”.
Dân gian gọi những người có địa vị quyền hành là loại “tai to mặt lớn”. Ghét những kẻ xỏ xiên đểu cáng thì gọi là loại “mặt dơi tai chuột”. Lại có câu nói nhỏ với nhau phải ăn nói cẩn thận kẻo có “tai mắt” của ai đó, thì khổ.
Sau phong trào chống sưu thuế nổ ra ở Trung Kỳ (1908), cụ Phan Châu Trinh bị bắt tại Hà Nội, giải về Huế. Ngay lúc bước ra cửa ngục Phủ Thừa, bị đưa đi đày Côn Đảo, cụ ứng khẩu khoái trá: “Khảng khái bi ca, thiệt thượng tồn” (Buồn hát một cách khảng khái, lưỡi vẫn còn).
Ai cũng có “duyên cá nước” và có “duyên đèo bòng”. Dân gian mới phổ thành lời hát khuyên rằng: “Duyên phận phải chiều...í a...”!!!
Bộ sách công phu về mỹ thuật dân gian Nam Bộ vừa ra mắt công chúng tại TP Hồ Chí Minh. Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên hai cha con nhà nghiên cứu văn hóa Huỳnh Ngọc Trảng cùng bắt tay trong hành trình thực hiện bộ sách, tìm về di sản trầm tích của cha ông.
Nhắc tới làn điệu “Xa Mạc”, người mê chèo cổ không ai không biết nhà sưu tập chèo cổ - Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Ngọc Lược. Bà con làng Xa Mạc, xã Liên Mạc, huyện Mê Linh người ta quen gọi lão nghệ sĩ chân quê ấy bằng cái danh xưng trân quý: “Ông Lược chèo cổ!”.
Việc nghiên cứu, sưu tầm, gìn giữ, bảo tồn các giá trị văn hóa dân gian từ lâu đã được Đảng và Nhà nước đầu tư, quan tâm.
Nghĩ lại thấy buồn cười. Ngày kia, anh bạn già của y vốn nhạc sĩ nhưng lại được quận phân công phụ trách đình nọ miếu kia. Chuyện gì xảy ra sau đó? Kể sau. Nhưng chính lui tới nhiều lần nơi làm việc của bạn, y bắt đầu quan tâm đến xin xăm.
“Sáng tạo cùng Dances of Việt Nam” là phần thi nằm trong khuôn khổ chuỗi hoạt động của cuộc thi Miss World Việt Nam 2019. Phần thi nhằm tìm kiếm những điệu nhảy dân gian nhưng được thể hiện với hình thức hiện đại và sáng tạo.
