Để giảm thiểu tối đa nỗi đau mất mát vì "Thuyên tắc ối"
Y khoa dùng từ "Thuyên tắc ối" để chỉ các trường hợp sản phụ bị tử vong trong quá trình chuyển dạ sinh với tình trạng tai biến sản khoa nguy kịch, các bác sĩ gần như "bất khả kháng" trong việc giữ mạng sống cho bệnh nhân. Nhưng, từ một ca vừa được cứu sống, công bố tại Bệnh viện (BV) Nhân dân Gia Định TP. HCM, ngành Y tế TP chỉ đạo, sẽ xây dựng một qui trình cấp cứu chặt chẽ với mục tiêu cứu sống các trường hợp vô cùng khó khăn này.
- Lý giải về các vụ tử vong do thuyên tắc ối/ Vụ sản phụ tử vong tại Bình Dương: Vì phù phổi cấp nghi thuyên tắc ối
Trước đó, vào ngày 9-1-2018, BV Nhân Dân Gia Định đã tổ chức buổi ra viện cho sản phụ V.T.T.T (26 tuổi, ngụ TP.HCM). Bệnh nhân này đã được chăm sóc đặc biệt suốt 42 ngày qua với sự nỗ lực của nhiều Chuyên gia, y bác sĩ để lấy lại mạng sống cho bệnh nhân.
![]() |
Từ bài học kinh nghiệm của ca bệnh trên, Sở Y tế chỉ đạo các BV Sản trong thành phố xây dựng qui trình cấp cứu khẩn cho tai biến "thuyên tắc ối" trong sản khoa. |
Được biết, khoảng 17 h50 ngày 27-11-2017, BV tiếp nhận bệnh nhân V.H.T.T. với chẩn đoán sinh con lần 2, chuyển dạ nhưng có một vết mổ cũ trong lần sinh mổ trước. Bệnh nhân được dùng phương pháp vô cảm - gây tê tủy sống. Cuộc mổ không có diễn tiến bất thường. Sau mổ, bé khóc to và được đưa ra đặt trên bụng mẹ chuẩn bị cho kĩ thuật “da kề da”. Đột nhiên, sản phụ tím tái, mất ý thức, đồng tử dãn. Khả năng sản phụ bị thuyên tắc ối là rất lớn! Bác sĩ gây mê đặt ngay nội khí quản để hồi sức cho bệnh nhân, đồng thời bác sĩ phẫu thuật đã kích hoạt Quy trình báo động đỏ nội viện.
![]() |
Bệnh nhân được cứu sống, hoàn toàn khoẻ mạnh, tinh thần tỉnh táo. |
Ngay lập tức, ê kíp trực cùng phối hợp với Khoa hồi sức tích cực – chống độc, khoa tim mạch, bác sĩ (BS) ngoại khoa, và gọi cả ê kíp trong ngân hàng máu, BS trưởng khối Sản và BS trưởng khoa gây mê hồi sức ...nhanh chóng từ nhà vào tăng cường. Bệnh nhân được hội chẩn nhanh và thống nhất xử trí theo phác đồ điều trị với trường hợp "thuyên tắc ối" và quy trình kỹ thuật của BV. Bệnh nhân được hồi sức tích cực ngay tại phòng mổ, sau đó là tại Khoa Hồi sức tích cực chống độc.
Tại phòng mổ, hoạt động hồi sức kéo dài trên 2 tiếng, mồ hôi chảy thành dòng trên trán, trên má những y BS tham gia trong ca trực khó khăn. Bệnh nhân được hồi sức ngưng tim ngưng thở, đặt nội khí quản, đo huyết áp động mạch xâm lấn. Họ đã phải sốc điện và hồi sức ngưng tim cho bệnh nhân tới 3 lần, sử dụng thuốc vận mạch, truyền máu, ổn định huyết động và điều chỉnh rối loạn đông máu. Một lượng máu rất lớn đã được truyền cho bệnh nhân: 4 đơn vị hồng cầu lắng, 8 huyết tương đông lạnh, 8 kết tủa lạnh và 2 cup (12 đơn vị) tiểu cầu. Tiến hành siêu âm tim còn phát hiện, bệnh nhân bị hở van tim nặng và dãn thất phải, điều này là một trong nguyên nhân gây tình trạng thuyên tắc ối.
Sau phẫu thuật cắt tử cung, tiến hành hội chẩn lần II và quyết định tiến hành lọc máu liên tục cho bệnh nhân. Các BS cũng phát hiện bệnh nhân có nước ối, chất gây nguy hiểm đi vào lòng mạch và gây thuyên tắc ối dẫn đến tình trạng sốc phản vệ cho sản phụ.
Có thể nói, có quá nhiều sóng gió trong suốt 42 ngày nỗ lực cứu bệnh nhân của các BS tại đây. Vào ngày thứ 3 sau mổ (ngày 1-12-2017), sản phụ rơi vào tình trạng suy đa tạng, suy hô hấp, rối loạn đông máu, suy thận, suy gan và hôn mê sâu. Do đó lại tiếp tục nhiều cuộc hội chẩn nữa với các chuyên gia đầu ngành về huyết học, thận học,…Nhiều lúc họ tưởng chừng không thể cứu được bệnh nhân nữa vì có quá nhiều nguy cơ tử vong.
Qua nhiều ngày được theo dõi sát sao vì phải thở máy, điều trị kháng sinh, với 5 chu kì lọc máu, thay huyết tương, chạy thận nhân tạo 3 lần/tuần, tập vật lý trị liệu, phục hồi dinh dưỡng,…Những BS với chỉ dám hy vọng rất mong manh sẽ cứu được bệnh nhân, nhưng, thật bất ngờ, nỗ lực của họ đã được đền đáp. Sức khoẻ của sản phụ trở nên tốt dần và phục hồi, được xuất viện trong ngày 9-1-2018 trong niềm vui khôn xiết của cả người thân và y bác sĩ BV.
Ngày ra viện, chị V.T.T.T nói trong xúc động nghẹn ngào: “Nghe mẹ em nói lại, lúc đó mọi người đều nghĩ em không sống nổi, nhưng giờ sống lại thật rồi, em thật là may mắn, em biết ơn các bác sĩ. Họ thật là giỏi !”.
Tại TP. HCM, trước đây, 1 trường hợp thuyên tắc ối đã được cứu sống tại BV Từ Dũ, và đây là trường hợp nữa được công bố, Sở Y tế đã chỉ đạo BV Từ Dũ, Hùng Vương và Nhân Dân Gia Định xây dựng qui trình cấp cứu với những ca nghi vấn "thuyên tắc ối" áp dụng từ tuyến y tế cơ sở đến BV đa khoa, chuyên khoa đầu ngành, hướng đến mục tiêu, giảm thiểu tới tối đa nguy cơ tử vong trong các trường hợp "thuyên tắc ối".