Cuộc xung đột Nga – Ukraine hiện đang dịch chuyển dần từ chiến trường vật lý sang một không gian ít ồn ào hơn nhưng không kém phần quyết liệt: mặt trận pháp lý. Nếu trong hai năm đầu, trọng tâm là pháo, tên lửa và lãnh thổ, thì từ giữa năm 2024 đến nay, đặc biệt trong những tháng cuối năm 2025, luật pháp quốc tế ngày càng được kéo vào vai trò trung tâm: vừa là công cụ truy cứu trách nhiệm, vừa là đòn bẩy chiến lược, và đôi khi là “lá chắn” để các bên tự giảm rủi ro ngoài dự tính.
Tưởng chừng đàm phán hòa bình nhằm chấm dứt cuộc chiến Ukraine sẽ diễn ra suôn sẻ sau 2 lần gặp nhau giữa các phái đoàn Nga-Mỹ trong tháng 2/2025, nhưng rồi, sau 3 chuyến “du thuyết” của Anh, Pháp và Ukraine đến Nhà Trắng trong nỗ lực nhằm thuyết phục Tổng thống Mỹ Donald Trump xoay chuyển lập trường quan điểm, tình hình bỗng trở nên khó khăn khác thường...
Cuộc điện đàm riêng rẽ hôm 12/2 (giờ địa phương) của Tổng thống Mỹ Donald Trump với người đồng cấp Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelensky, đã thu hút sự quan tâm rộng rãi của dư luận quốc tế, trong bối cảnh xung đột Nga - Ukraine trên thực địa vẫn nóng lên từng ngày.
TASS ngày 6/1/2025 dẫn tin từ Bộ Quốc phòng Nga cho biết, Đại tướng Yunus Bek Yevkurov - Thứ trưởng Quốc phòng nước này, một trong những chỉ huy cứng rắn nhất của Moscow, đã tới thăm tỉnh Kursk. Bước đi trên diễn ra trong bối cảnh Ukraine hôm 5/1/2025 (giờ địa phương) triển khai hàng loạt thiết giáp nhằm mở chiến dịch phản công ồ ạt tại mặt trận này.
Kyiv Independent ngày 21/11 (giờ Việt Nam) đưa tin, Bộ trưởng Quốc phòng John Healey từ chối xác nhận các báo cáo về việc Ukraine sử dụng tên lửa Storm Shadow do Anh cung cấp để tấn công các mục tiêu bên trong lãnh thổ Nga, nhưng ông John Healey đồng thời nêu rõ các hành động của Ukraine trên chiến trường nói lên tất cả.
Ukraine đang phải đối mặt với một tương lai bất định, khi họ không nhận được sự hỗ trợ quyết liệt từ phương Tây để có thể giành chiến thắng trong cuộc xung đột với Nga. Bên cạnh đó là mối đe dọa đến từ khả năng ông Donald Trump giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ vào tháng 11 tới.
Là quốc gia đóng vai trò quan trọng trong hỗ trợ quân sự và ngoại giao cho Kiev từ khi xung đột nổ ra, nhưng trong thời gian gần đây, lập trường của Washington đang có dấu hiệu thay đổi. Tuy nhiên, bất kỳ thay đổi lớn nào trong lập trường của Mỹ sẽ không xảy ra ngay lập tức.
Tổng thống Latvia, Thủ tướng Tây Ban Nha và Tổng thống Phần Lan hôm 7/5 (giờ địa phương) xác nhận việc các nước này sẽ tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Hòa bình cho Ukraine được tổ chức tại Thụy Sĩ vào tháng 6 tới.
Trong bối cảnh điện Kremlin mới đây tuyên bố rằng Moscow ủng hộ giải pháp hòa bình cho cuộc chiến ở Ukraine, Thủ tướng Hungary Viktor Orban đã đưa ra dự đoán về thời điểm kết thúc xung đột và nêu rõ lý do.
Đây là nhận định của Tướng Oleksandr Syrskyi, Tư lệnh lục quân Ukraine, trong bối cảnh các lực lượng Ukraine tiếp tục đẩy mạnh phản công tại Donetsk, Donbass. Tướng Oleksandr Syrskyi cũng nêu rõ, các lực lượng Nga đang bám sát từng cm lãnh thổ.
Sáng kiến Thỏa thuận ngũ cốc Biển Đen đã không thể được gia hạn và hệ thống an ninh lương thực toàn cầu, một lần nữa, lại bị đặt dưới bóng đen khủng hoảng. Trong khi đó, những diễn biến của cuộc xung đột Nga - Ukraine tiếp tục trở nên dằng dai và khó lường hơn, khi nước Mỹ tiếp tục công bố gói viện trợ quân sự mới cho Kyiv, đồng nghĩa với việc mọi khả năng hạ nhiệt “lò lửa” này bằng các biện pháp chính trị đều tạm thời trở nên phi thực tế.
Sau cuộc họp của các Bộ trưởng Quốc phòng thuộc Liên minh châu Âu (EU) tại Brussels hôm 23/5, ông Josep Borrell - Cao ủy An ninh và Đối ngoại EU nêu rõ, các bên đã nhất trí việc tăng ngân sách cho Cơ quan Hòa bình châu Âu, trong đó sẽ dành 1 tỷ Euro cho Ukraine.
Kể từ khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra, Liên minh châu Âu (EU) và các đồng minh như Mỹ, Anh và Nhật Bản vẫn kiên trì thực hiện 9 vòng trừng phạt đối với Nga, bao gồm cả lĩnh vực năng lượng.
Trong khi kết quả của cuộc xung đột Nga - Ukraine và thời điểm kết thúc vẫn còn chưa chắc chắn, các chính phủ và doanh nghiệp ở Trung và Đông Nam Âu đã tính đến thời kỳ tái thiết. Họ dự báo rằng, giao tranh cuối cùng cũng chấm dứt và việc tái thiết sẽ diễn ra trên quy mô lớn với hàng trăm tỷ USD.
Bất chấp những nỗ lực vận động của Thổ Nhĩ Kỳ cũng như Liên hợp quốc, Nga khẳng định sẽ chỉ gia hạn cho thỏa thuận ngũ cốc mang tên “Sáng kiến Biển đen” thêm 60 ngày thay vì 120 như lần trước. Động thái này một lần nữa cho thấy sự mong manh của một cam kết vốn không được xây dựng bởi lòng tin đến từ hai phía.
Bất chấp những đòn trừng phạt nặng nề của phương Tây áp đặt với Moscow, nền kinh tế Nga năm 2022 chỉ suy giảm nhẹ. “Khả năng phục hồi” của nền kinh tế Nga cũng đã được Tổng thống Vladimir Putin ca ngợi trong bài phát biểu hồi đầu tuần này.
Các nhà lãnh đạo tài chính G20 đã không thể đạt được sự đồng thuận về cuộc xung đột Nga - Ukraine, với việc kết thúc cuộc họp ở Ấn Độ ngày 25/2 (giờ địa phương) mà không có thông cáo chung, khi Nga và Trung Quốc từ chối kí vào tài liệu này.
Ukrinform ngày 2/1 dẫn một báo cáo của Cơ quan tình báo trực thuộc Bộ Quốc phòng Anh cho biết, chiến sự Nga - Ukraine đã xuất hiện thêm một điểm nóng mới ở khu vực miền Đông Ukraine.
Trong thời bình, ngành công nghiệp vũ khí của Mỹ mỗi năm thường sản xuất khoảng 30.000 đạn lựu pháo 155mm, loại đang được sử dụng trên chiến trường Ukraine. Lượng đạn này chỉ đủ cho quân Ukraine sử dụng trong gần 2 tuần. Mỹ và châu Âu đang dần cạn kiệt kho vũ khí và sẽ không thể cung cấp cho Ukraine những loại vũ khí mạnh nhất trong bối cảnh cuộc xung đột Nga - Ukraine bước vào giai đoạn quan trọng.
Cố vấn lãnh đạo chính quyền bán đảo Crimea Oleg Kryuchkov ngày 8/10 cho biết, một toa tàu chở nhiên liệu đã bất ngờ bốc cháy, gây ra vụ hỏa hoạn lớn trên cầu Kerch nối bán đảo Crimea với vùng Krasnodar, Tây Nam nước Nga.
