Cũng như hầu hết mọi nhà thơ, thi sĩ Xuân Diệu tiếp cận nhiều hiện thực khách quan và chủ quan qua trải nghiệm suốt cuộc đời ông. Riêng tiếng nói về tình yêu - tuổi trẻ - mùa xuân bộc lộ một cá tính thơ riêng biệt, nổi trội mà trước nay, đây đó đã được nhiều bạn đọc, bạn viết, các nhà nghiên cứu, phê bình đề cập, trong đó, Xuân Diệu thơ tình là một "đặc sản" quý hiếm.
Tôi gặp lại Hồng Thanh Quang sau nhiều năm, bụi thời gian chỉ như vệt rất nhỏ, chấm phá vào tổng thể bức họa đời anh, tiếp tục vang lên giai điệu của con tim nồng ấm. Dường như những cơn đau là để ngào hương khí chất của người lính kiêm nhà thơ như anh.
Đoàn Mạnh Phương là nhà thơ của những mảng vỡ tâm trạng, sáng tạo trong vô thức, mỗi bài thơ của ông đều tạo nên “cấu trúc cảm giác” như nhà thơ Mỹ, Jame Tate (Giải thưởng thơ Pulitzer) từ năm 1992 đưa ra khái niệm.
Tôi đọc khá kỹ thơ Nguyễn Thúy Quỳnh và nhận ra chị đã vượt qua phẩm chất trữ tình lãng mạn trước đây để xác lập cho mình một giọng điệu mới, hướng chất thơ trữ tình công dân vào hiện thực xã hội để thức tỉnh lòng người trước những diễn biến thăng trầm của đời sống và con người hôm nay.
Việc 5 tác giả cùng xuất hiện trong một tập thơ in chung vừa được NXB Hội Nhà văn ấn hành, vô tình trở thành một "hiện tượng" vì kiểu thơ in chung này chỉ phổ biến ở thời trận mạc cách đây nửa thế kỷ. Họ cũng là 5 nhà thơ trước đó đã có thơ in riêng như: Trần Vũ Long, Lê Anh Hoài, Hoàng Xuân Tuyền, Đoàn Mạnh Phương, Hoàng Ngọc Châu.
Có lẽ nơi ẩn trú cuối cùng của con người là trong chính mình. Nhưng "mình" chính là ai, đang ở đâu, ngoại hình thế nào thì luôn là câu hỏi muôn thuở của chúng ta. Với Trần Lê Khánh, tập thơ "Đồng" khi anh viết xuống, có lẽ không gì khác hơn là hành trình đi tìm khuôn mặt thật của "mình", nhận diện nó thông qua những tương tác của con chữ trong tâm thức.
Nhà báo, nhà thơ Nguyễn Văn Á là một cựu chiến binh có 27 năm quân ngũ, với những trải nghiệm của bản thân ở chiến trường Quảng Trị và lòng biết ơn đồng chí, đồng đội đã kể lại những câu chuyện xảy ra “Phía Nam sông Bến Hải” một cách mộc mạc nhưng đầy xúc động và chân thực.
Sở dĩ tôi phải nói điều này vì khiêm tốn mà anh Thuận Hữu ít nói về thơ mình; vì có nhiều người cho rằng, "Thuận Hữu không có ý thức làm thơ như một nhà thơ".
Nguyễn Sĩ Đại sinh năm 1956, quê Hà Tĩnh, công tác ở Báo Nhân dân cho đến lúc nghỉ hưu. Ông là nhà báo, nhà thơ có nhiều thi phẩm được bạn đọc nhớ đến, trong đó có bài thơ "Mùa hạ".
Người trẻ nhất là Kim Nhũ và Phạm Thu Yến cũng đã trên tuổi “lục thập hoa giáp”, còn lại là Đoàn Thị Lam Luyến cũng là U80 như Trần Thị Trường, Nguyễn Thị Hồng Ngát và chị cả Phan Thị Thanh Nhàn. Họ chơi với nhau từ bao giờ không rõ nhưng hầu như giới văn chương ai cũng biết có nhóm “sáu người” này từ rất lâu rồi.
“Mỗi chúng ta chẳng thể nào đi xa/ khỏi nụ cười cay đắng/ của mụ đàn bà quê mùa/ ngồi u buồn kéo sợi bên song...” (Những dòng sông). Tôi coi bốn câu thơ hồi cố u buồn khắc khoải, đỏ mọng “nỗi đau và tình yêu” này như một đề từ cho cả tập thơ “Phục sinh”. Còn với tôi, là để định hình một con đường bước vào thế giới nội tâm của Đào Quốc Minh.
Trong số những nhà thơ thuộc thế hệ đổi mới xuất hiện sau 1975, Đỗ Minh Tuấn (Giải nhất cuộc thi Thơ Báo Văn nghệ năm 1990) là một gương mặt thơ khá độc đáo và đặc biệt.
Nhà thơ, Tiến sĩ triết học Nguyễn Linh Khiếu sinh năm 1959, quê Mỹ Lộc, Thái Thụy, Thái Bình, đã in 7 tập thơ và một số tập tùy bút, tùy văn. Là một trong những nhà thơ gần đây đã giành toàn bộ sự tìm tòi, thể nghiệm của mình vào lĩnh vực thơ văn xuôi.
Nhân dịp tháng 9 này, cuốn hợp tuyển thơ văn Hàn Quốc - Việt Nam 2024 nhan đề “Sen ở Xứ sở tinh khiết yên bình” do dịch giả, nhà thơ, Tiến sĩ Byeong Cheol Kang (Hàn Quốc) khởi xướng và thực hiện cùng Nhóm Văn Bút Jeju ra mắt độc giả, ông chia sẻ với Văn nghệ Công an về công việc và trải nghiệm của ông với Việt Nam, các nhà văn và tác phẩm văn học Việt Nam...
Sau 2 tập thơ “Loạn bút hành” và “Chiều không tên như vết mực giữa đời”, nhà thơ, nhà báo Nguyễn Tiến Thanh, Giám đốc Nhà xuất bản Giáo dục, nguyên Tổng biên tập báo Đời sống và Pháp luật đã ra mắt tập thơ thứ 3 - “Viễn ca” vào ngày 28/8 tại Nhà hát Đài Tiếng nói Việt Nam, Hà Nội.
Bên ngoài trang viết, nhà văn, nhà thơ có biết làm kinh tế không? Với phẩm chất lao động sáng tác, cứ lao vào kiếm tiền thì mất nhiều hay được lắm? Chẳng có mẫu số chung cho văn nhân làm kinh tế được hay mất, bởi chưa thấy thống kê cụ thể.
Nói về nghiệp chữ nghĩa, văn chương, tôi chợt nhớ câu thơ nổi tiếng của nhà thơ Tản Đà Nguyễn Khắc Hiếu khi xưa: “Văn chương hạ giới rẻ như bèo/ Làm mãi quanh năm chẳng đủ tiêu”. Vậy mà, nhà nghiên cứu phê bình văn học PGS.TS Văn Giá lại nhất quyết theo chí hướng của thầy Hoàng Ngọc Hiến (Hiệu trưởng Trường Viết văn Nguyễn Du) “Tôi viết phê bình để làm “sáng giá” và “sang giá” những tác phẩm tôi tâm đắc”, ngoài ra không gì khác!
Tôi đã nhiều lần nghe câu hỏi: "Làm vợ nhà văn, nhà thơ dễ hay khó, sung sướng hay khổ sở?". Cũng nhiều lần được nghe lời đáp của bà vợ các văn nhân, tôi cũng tự hỏi và tự trả lời về câu chuyện này. Khó hay dễ, sướng hay khổ thì "mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh" tùy từng gia đình, nhưng có một điểm chung nhất: những người vợ nhà văn nhà thơ đều có sức chịu đựng bền bỉ, dẻo dai, mãnh liệt.
Tôi đọc khá nhiều thơ của các nhà thơ, nhưng chưa gặp bài thơ nào viết về một người khác thú vị như của Lữ Mai. Chị làm tôi nhớ chuyến đi trại sáng tác do Tạp chí Văn nghệ quân đội tổ chức ở Đà Lạt, tháng 9/2023.
Ở tuổi 85, nhà thơ Vũ Quần Phương vẫn chưa bao giờ nghĩ mình đã già. Ông vẫn còn cái hăm hở, háo hức với cuộc đời, làm thơ giễu mình và giễu đời. Từ một cậu bé Phương mất bố lúc 5 tuổi rưỡi, lên Hà Nội trọ học, đến một sinh viên y khoa xuất sắc, vị bác sĩ giỏi và một nhà thơ nổi tiếng của thế hệ thơ chống Mỹ, ngẫm lại, đôi khi, ông thấy đời như một trò đùa...
