Nếu nhìn Ukraine như một “bàn cờ đàm phán”, công chúng thường chờ một khoảnh khắc mang tính biểu tượng: Một lệnh ngừng bắn, một văn bản ký kết, một bức ảnh bắt tay. Nhưng bước sang đầu năm 2026, điểm nghẽn lớn nhất của hồ sơ Ukraine lại nằm ở phần ít hào nhoáng nhất: Thiết kế một cơ chế bảo đảm an ninh đủ sức sống sót sau khi tiếng súng tạm lắng.
2 năm sau cuộc tấn công của Hamas vào miền Nam Israel ngày 7/10/2023 - sự kiện mở đầu cho cuộc chiến khốc liệt tại Gaza - xã hội và chính trường Israel vẫn chưa thể tìm được sự đồng thuận về cách thức nhìn lại thảm họa an ninh nghiêm trọng nhất trong lịch sử hiện đại của mình.
Theo thông cáo chung được công bố sau các cuộc đàm phán tại Trung Quốc, Thái Lan và Campuchia nhất trí từng bước khôi phục lòng tin chính trị, đồng thời củng cố lệnh ngừng bắn đạt được sau nhiều tuần giao tranh căng thẳng dọc biên giới giữa hai nước.
Ít nhất 25 người Palestine đã thiệt mạng trong bốn cuộc không kích do Israel tiến hành ngày 19/11 tại nhiều khu vực thuộc Dải Gaza, theo các quan chức y tế địa phương. Diễn biến mới làm gia tăng lo ngại về sự mong manh của thỏa thuận ngừng bắn đạt được hồi tháng 10.
Hamas đã trao trả hai thi thể mà họ cho là của các con tin Israel thiệt mạng, một ngày sau khi lệnh ngừng bắn mong manh ở Dải Gaza bị phá vỡ bởi loạt không kích mới của Israel trên khắp vùng lãnh thổ bị bao vây này.
Quân đội Israel không kích dữ dội các mục tiêu trên khắp Dải Gaza với lí do đáp trả một cuộc tấn công do Hamas thực hiện nhắm vào binh sĩ Israel. Dù sau đó Israel tuyên bố "tiếp tục tuân thủ ngừng bắn", các đợt tấn công qua lại đẩy thỏa thuận mong manh giữa hai bên vào nguy cơ đổ vỡ bất cứ lúc nào.
Tại Gaza, những tiếng súng đã tạm ngưng. Nhưng sự im lặng không đồng nghĩa với yên bình. Trong những con ngõ đổ nát, người dân vẫn dò dẫm đi tìm nước sạch, thuốc men và người thân dưới những đống gạch vụn. Lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ đầu tháng 10 mang lại đôi chút không gian thở, nhưng không mang lại sự yên tâm.
Hàng nghìn người dân Iran đã đổ xuống đường phố trong ngày 24/6 (giờ địa phương), Al Jazzera đưa tin, để ăn mừng "chiến thắng" khi lệnh ngừng bắn với Israel bắt đầu có hiệu lực.
Tổng thống Iran tuyên bố kết thúc "cuộc chiến 12 ngày" với Israel, trong khi Thủ tướng Israel khẳng định đã giành chiến thắng lịch sử, loại bỏ mối đe dọa hạt nhân từ Iran.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu xác nhận tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc ngừng bắn với Iran, khẳng định Tel Aviv "đã đạt được tất cả mục tiêu đề ra".
Trong khi Israel và Iran vẫn đang giao tranh ác liệt bằng những đợt không kích quy mô lớn nhắm vào lãnh thổ đối phương, một loạt nước Trung Đông và các cường quốc đang thúc đẩy nỗ lực ngoại giao nhằm đưa hai bên vào bàn đối thoại để tìm kiếm một lệnh ngừng bắn sớm nhất có thể.
Một lệnh ngừng bắn diện rộng giữa Nga-Ukraine từng rất được kì vọng khi Tổng thống Mỹ Donald Trump mới nhậm chức và quyết tâm thúc đẩy các bên ngồi vào bàn đàm phán. Tuy vậy, qua 2 cuộc gặp ít kết quả ở Istanbul, cho thấy Nga vẫn quyết tâm chiến thắng trên chiến trường, còn Ukraine đặt cược vào những cuộc tấn công táo bạo các mục tiêu trọng yếu của Moscow, mà điển hình là chiến dịch “Mạng nhện” đầu tháng 6 này.
Không lâu sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Ấn Độ và Pakistan đã nhất trí ngừng bắn hoàn toàn và ngay lập tức, hai quốc gia này lại lên tiếng cáo buộc nước còn lại vi phạm thỏa thuận nghiêm trọng.
Tổng thống Nga Vladimir Putin hôm 28/4 đã tuyên bố lệnh ngừng bắn đơn phương kéo dài 3 ngày tại Ukraine vào tháng 5, một động thái vấp phải sự hoài nghi của các quan chức Ukraine, và Kiev yêu cầu Điện Kremlin ngay lập tức chấp nhận đề xuất ngừng bắn dài hạn hơn của Mỹ.
Theo Qatar, các cuộc đàm phán nhằm đảm bảo lệnh ngừng bắn mới trong cuộc chiến của Israel ở Gaza “đã có một chút tiến triển”, khi Liên hợp quốc đưa ra lời kêu gọi khẩn cấp để Israel dỡ bỏ “lệnh phong tỏa toàn diện và hoàn toàn” đối với vùng lãnh thổ này.
Ngày 20/4, hãng thông tấn TASS (Nga) dẫn lời Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Social Truth: “Hy vọng Nga và Ukraine sẽ đạt được thỏa thuận trong tuần này. Sau đó, cả hai sẽ bắt đầu triển khai những dự án hợp tác kinh tế lớn với Mỹ".
Ngay sau khi Tổng thống Nga Vladimir Putin bất ngờ công bố lệnh ngừng bắn kéo dài 30 giờ nhân dịp Lễ Phục sinh, giới phân tích quốc tế đã lập tức bị cuốn vào vòng xoáy câu hỏi về động cơ thực sự của Điện Kremlin. Đằng sau một tuyên bố mang tính biểu tượng tôn giáo, phải chăng là những tính toán chiến lược phức tạp? Đây có phải là nỗ lực chân thành nhằm mở lối cho hòa đàm, hay chỉ là bước đi tạm thời để hóa giải áp lực ngoại giao từ phương Tây và đặt Kiev vào thế khó?
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 20/4 cho rằng quân đội Nga vẫn tiếp tục các nỗ lực gây tổn thất cho lực lượng Ukraine trên tiền tuyến bất chấp tuyên bố về lệnh ngừng bắn vào lễ Phục sinh mà Tổng thống Vladimir Putin đưa ra.
Trong lúc các diễn biến ở Gaza vẫn rất phức tạp, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu còn phải bận tâm với một cuộc chiến khác: Bảo vệ số phận chính trị của ông trước áp lực ngày một lớn từ phe đối lập.
Trong lúc các bên liên quan đang thảo luận về giai đoạn 2 của lệnh ngừng bắn ở Gaza, Israel cũng chuẩn bị sẵn sàng cho một chiến dịch quân sự mới nhắm vào vùng đất này nếu đàm phán thất bại.
