#cơ sở hạt nhân

Iran tuyên bố hủy bỏ thỏa thuận với Cơ quan Năng lượng nguyên tử Quốc tế (IAEA) sau khi nghị quyết yêu cầu cung cấp thông tin chi tiết và mở lại thanh sát các cơ sở hạt nhân được thông qua, bất chấp lập luận của các nước phương Tây rằng, đây là động thái cần thiết để củng cố tính minh bạch và bảo đảm sự tuân thủ NPT của nước này.

Iran phải đối mặt với việc gia hạn các lệnh trừng phạt theo lệnh của Liên Hợp Quốc trong vòng vài tuần tới nếu nước này không chịu quay lại đàm phán về tương lai chương trình hạt nhân và cho phép các cuộc thanh sát quốc tế đối với những cơ sở hạt nhân của mình.

Ngày 21/6, Lực lượng Không quân Mỹ đã sử dụng 6 máy bay ném bom B-2 để thả 12 quả siêu bom phá boong-ke (hầm ngầm) xuống Fordow, cơ sở làm giàu hạt nhân quan trọng nhất của Iran sâu trong lòng núi. Sự thiệt hại của căn cứ hạt nhân hiện vẫn đang gây tranh cãi.

Khi cuộc chiến 12 ngày Israel - Iran kết thúc bằng một lệnh ngừng bắn mong manh, câu hỏi lớn nhất hiện nay là chiến dịch tấn công quân sự của Israel - với Mỹ hậu thuẫn - có phải là một thành công chiến lược hay không? Câu trả lời được cho là phụ thuộc vào hiện trạng của cơ sở làm giàu hạt nhân quy mô lớn nằm sâu trong núi - Nhà máy hạt nhân Fordow.

Bộ Quốc phòng Mỹ ngày 2/7 cho biết, các cuộc không kích do Mỹ thực hiện nhằm vào cơ sở hạt nhân của Iran hôm 22/6 đã làm suy yếu chương trình hạt nhân của Tehran trong khoảng từ một đến hai năm. Đây là đánh giá chính thức đầu tiên về mức độ hiệu quả của chiến dịch, sau khi những thông tin ban đầu bị rò rỉ ra công chúng.

Tối 21/6, Mỹ huy động 125 máy bay trong chiến dịch mang tên “Búa đêm” (Midnight Hammer) để ném bom 3 cơ sở hạt nhân quan trọng của Iran gồm Fordow, Natanz và Isfahan, trong đó các máy bay B-2 đã ném 14 “siêu bom” GBU-57 MOP xuống cơ sở hạt nhân kiên cố Fordow. 

CNN mới đây đăng tải một bài viết tiết lộ thông tin tình báo về việc Israel chuẩn bị tấn công các cơ sở hạt nhân của Tehran. Ngay sau đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cảnh báo rằng Israel sẽ phải nhận một đòn đáp trả thảm khốc và dứt khoát nếu tiến hành kế hoạch trên.

Ngày 12-9, trở về từ chuyến công du tới thủ đô Tehran của Iran, Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) Rafael Grossi tuyên bố: Thỏa thuận giữa IAEA và Iran về việc tiếp cận thiết bị giám sát tại các cơ sở hạt nhân của Iran đã tạo “không gian cho các cuộc đàm phán ngoại giao”. Vậy mà, mới chỉ 5 ngày trước thôi, 7-9, IAEA còn phải rung lên hồi chuông cảnh báo, rằng nhiệm vụ giám sát của họ quanh vấn đề phát triển hạt nhân tại Iran “đã bị suy giảm nghiêm trọng”.

Một số người gọi nó là thị trấn ma, vì trong nhiều thập niên nó không xuất hiện trên bất kỳ bản đồ nào - địa điểm bí mật mà ở đỉnh cao của Chiến tranh Lạnh có khả năng cất giấu kho vũ khí hạt nhân chết người có khả năng xóa sổ các thành phố lớn của phương Tây.

Iran đã bắt đầu xây dựng một tòa nhà hiện đại tại khu đồi núi hiểm trở để phục vụ hoạt động sản xuất của các máy ly tâm hiện đại, hai tháng sau khi cơ sở Natanz bị tấn công phá hoại.

Báo chí quốc tế, cụ thể là tờ New York Times của Mỹ và đài BBC của Anh vừa đưa ra những thông tin dư luận nghi ngờ có bàn tay của cơ quan tình báo đối ngoại Israel MOSSAD đứng sau gây ra loạt vụ cháy nổ tại các cơ sở hạt nhân quan trọng Iran trong vòng hai tháng trở lại đây.

Từng thưởng thức món phở tại Việt Nam, bữa sáng kiểu địa phương tại Trung Quốc, giờ đây Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in tiếp tục lựa chọn phương thức "ngoại giao ẩm thực" trong chuyến thăm đến Triều Tiên với mong muốn kết nối đến người dân bản địa.

Sau khi xác nhận thông tin mà cơ quan tình báo Mossad của Israel nhận được năm 2006 về một lò phản ứng hạt nhân được xây dựng tại khu vực Deir al-Zor dưới sự giúp đỡ từ CHDCND Triều Tiên, chính quyền nhà nước Do Thái quyết định triển khai chiến dịch không kích táo bạo bất chấp sự bất đồng bên trong chính trường.

Dư luận thế giới đang quan tâm việc Hàn Quốc triển khai kế hoạch xây dựng một đơn vị đặc nhiệm với nhiệm vụ đột nhập vào Triều Tiên thực hiện các vụ đột kích các cơ sở hạt nhân, cơ sở quân sự hoặc sứ mệnh đặc biệt khác.

Trên khắp thế giới, những nhà máy điện hạt nhân luôn được canh gác hết sức cẩn mật song mức độ an ninh thường thay đổi theo từng thời điểm khác nhau. Từ những năm sau vụ tấn công khủng bố nước Mỹ ngày 11-9-2001, chính quyền Anh quyết định tăng cường an ninh tại các cơ sở hạt nhân dân sự.

Báo cáo của Viện nghiên cứu khoa học và an ninh quốc tế công bố ngày 22-7 cho biết, các chuyên gia của cơ quan này đã phát hiện một cơ sở hạt nhân bí mật của CHDCND Triều Tiên.

Theo tiết lộ mới đây, Jeb Bush khi còn đương chức Thống đốc bang Florida đã sử dụng email cá nhân để bàn luận về an ninh và những vấn đề quân sự như là triển khai quân đội đến Trung Đông và bảo vệ các cơ sở hạt nhân.

Từ những chiếc drone (máy bay không người lái) thương mại cỡ nhỏ để giao hàng hóa hay bưu kiện cho đến loại quân sự dùng để tấn công những phần tử khủng bố, năm 2013 được coi là giai đoạn gia tăng sử dụng thiết bị bay loại này. Tuy nhiên, viễn cảnh ngày càng xuất hiện nhiều drone trên bầu trời đang đặt ra mối lo ngại an ninh cho cơ sở hạ tầng trọng yếu của một quốc gia – bao gồm cả ngành công nghiệp hạt nhân.