"Những người chết là vô hình nhưng không vắng mặt" - câu nói ấy như lời tri ân của nhà văn Phạm Xuân Nguyên dành cho Đoàn Tử Huyến, người dịch giả tài hoa, người bạn văn chương thủy chung, và trên hết, một tâm hồn lãng tử đã dành trọn đời mình để kết nối những tinh hoa văn hóa Đông - Tây.
Nhà văn, nhà phê bình Ngô Thảo dành rất nhiều tâm huyết nghiên cứu và giới thiệu mảng văn học chiến tranh - cách mạng và lực lượng vũ trang. Mới đây, NXB Quân đội nhân dân đã in 2 tác phẩm của ông về văn học 1945-1975: “30 năm văn học kháng chiến”, “Tác giả và tác phẩm văn học 1945-1975”; NXB Hội Nhà văn tái bản “Bốn nhà văn nhà số 4” và “Dĩ vãng phía trước” - những tác phẩm dày dặn và đầy ắp tư liệu về một thời ghi dấu ấn của văn học cách mạng Việt Nam.
Những năm gần đây, nhà văn - dịch giả Kiều Bích Hậu là một nhân tố tích cực, sôi nổi trong việc kết nối, giao lưu, trao đổi, dịch thuật và quảng bá văn chương Việt Nam ra thế giới. Nhà văn, dịch giả Kiều Bích Hậu vừa vinh dự được Hiệp hội Văn hóa Ý - Rhegium Julii quyết định trao tặng giải thưởng danh giá “Trọn đời vì văn hóa” năm 2025. Nhân dịp này, phóng viên Chuyên đề Văn nghệ Công an có cuộc trò chuyện với nhà văn Kiều Bích Hậu.
Một nhà văn có thể được biết đến qua các tác phẩm, nhưng cách họ hiện diện, đối thoại, tranh luận, hay phản ứng trước công chúng và ứng xử với đời sống văn chương mới là lớp "nền" quan trọng để công chúng và giới chuyên môn nhận diện họ toàn vẹn.
Nguyễn Hoàng Diệu Thủy là biên tập viên giàu kinh nghiệm gắn bó lâu năm với Nhã Nam - một đơn vị xuất bản năng động. Với 3 cuốn sách thiếu nhi “Trong vòng tay mẹ”, “Đu đưa trên ngọn cây bàng” và “Cuốn cổ thư của một mẫu thần” ra mắt trong vòng 5 năm qua, chị đã định vị tên tuổi mình trong vai trò người sáng tác.
Trong thời đại mà công nghệ tiên tiến với sự bão hòa của thông tin đang dần đe dọa đến những giá trị nghệ thuật đích thực đậm đà bản sắc dân tộc Việt. Trước những biến động của thời đại, con người đang dần đối mặt với cô đơn, áp lực và những khủng hoảng tinh thần, báo chí, văn học nghệ thuật dường như đã trở thành một người bạn đồng hành, sưởi ấm và trở thành một liều thuốc chữa lành cho tâm hồn.
Hơn 10 năm trước, khi đang là sinh viên khoa Văn học - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, tác giả trẻ Nguyễn Thị Như Hiền đã có vài truyện ngắn được đăng tải trên Báo Văn nghệ, Tập san Áo trắng và một số tờ báo địa phương. Ít lâu sau, vì cuộc sống mưu sinh và những lí do cá nhân khác, chị gần như vắng bóng khỏi văn đàn, khiến các nhà văn tiền bối cảm thấy tiếc nuối cho một cây bút hứa hẹn nhiều triển vọng.
"Làng ta có một anh hùng", NXB Kim Đồng, quý I/2025 của nhà văn Nguyễn Quang Lập, ra mắt bạn đọc ở thời điểm không thể có ý nghĩa hơn. Đó là kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2025; sắp tới là kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9).
“Một kiếp lênh đênh” khắc họa sâu sắc số phận của những con người bị cuốn vào vòng xoáy của xã hội đầy biến động, đặc biệt là phụ nữ trong bối cảnh Sài Gòn trước và sau năm 1975. Nhân vật chính là Liên, sinh ra trong một gia đình nghèo khó. Sau cái chết của người cha và việc mẹ đi bước nữa, cô phải sống cùng người cha dượng độc ác.
Nhà văn đương nhiên là đọc mọi thứ. Bởi văn chỉ tràn ra trong nhà văn khi mà cái sống đã thật đầy. Mà lưng túi vốn sống của nhà văn thì phải là một khối tổng hòa nhuyễn gộp: vốn trải nghiệm thực tế, sức hư cấu tưởng tượng, và vốn đọc. Đọc là con đường ngắn nhất, là phương cách tối ưu để bổ khuyết những hụt lẹm, để vượt thoát những giới hạn nơi cái sống của một chủ thể sống.
Cơ duyên tôi biết đến Đinh Su Giang, kỳ thực từ một lần lang thang trên không gian mạng để tìm hiểu cho chuyến đi Măng Đen (Kon Tum). Màn hình hiện ra vài đường link thông tin. Trong đó có một đường link dẫn đến truyện ngắn “TMang Deeng”. Một truyện ngắn khiến tôi bị cuốn hút vào xứ sở của những huyền mị đẹp đến bâng lâng lòng mình. Mãi cho đến 5 năm sau, tôi gặp Đinh Su Giang ở Pleiku, trong lần về dự tọa đàm về văn học Tây Nguyên.
So với bạn văn cùng thời, Lê Thị Kim Sơn khá lặng lẽ, không kiểu phô trương hay chạy quanh tìm kiếm cho mình ánh hào quang. Nhưng, vẫn như một dòng thác sôi sục chảy tràn với một bản năng sống và viết rất kiên gan.
Nhờ uy tín trong lĩnh vực dịch thuật văn học tại Việt Nam và những hoạt động văn chương quốc tế nổi bật trong chục năm qua, nhà văn Kiều Bích Hậu đã 3 lần được Viện Dịch thuật văn học Hàn Quốc (LTI Korea) mời làm giám khảo chấm thi dịch tác phẩm văn học Hàn Quốc cho các dịch giả Việt Nam. Đó là các năm 2020, 2021, 2024.
Nhà văn có ý thức nghề nghiệp và khát khao sáng tạo thì lúc nào cũng muốn cầm bút viết. Nhưng, không phải cứ muốn là chữ nghĩa chảy tràn ra trang giấy, rất nhiều lúc lực bất tòng tâm. Lực bất tòng tâm không phải do sức khỏe yếu, mắt mờ, lưng đau gối mỏi, cảm xúc chai lỳ mà do sống nhạt, sống lớt phớt, không trải nghiệm hiện thực, không biết không hiểu về cái mình muốn viết.
Kỷ niệm 10 năm nhà văn Anh Đức đi xa, Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh tổ chức hội thảo “Nhà văn Anh Đức - Cuộc đời và sự nghiệp” vào ngày 18/12, nhằm tưởng nhớ một tác giả Nam bộ đặc sắc được trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học nghệ thuật.
Tôi gặp nhà văn Trần Đức Tĩnh lần đầu vào năm 2011, lần đó chúng tôi cùng đến dự buổi ra mắt sách của nhà thơ Nguyễn Phan Quế Mai ở Nhà văn hóa Thanh niên Hà Nội bên hồ Thiền Quang. Hồi đó Trần Đức Tĩnh mới tốt nghiệp Lớp viết văn của Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật quân đội.
Bén duyên văn chương khá sớm nhưng do đẩy đưa củ a số phận nên gần 10 năm Trang Thụy phải gác lại giấc mộng chữ nghĩa để bươn chải, vật lộn với cuộc sống. Dăm năm trở lại đây, Trang Thụy đều đặn xuất hiện trên các diễn đàn văn học mạng cũng như nhiều ấn phẩm văn chương uy tín và đã gặt hái được một số thành công.
Sau gần bốn tháng phát động, cuộc thi viết mang tên “Câu chuyện của những dòng sông” thu hút sự tham gia của hàng trăm cây bút trên khắp mọi miền đất nước với 472 bài viết chất lượng. Kết quả, Ban Tổ chức đã trao 1 giải Nhất, 2 giải Nhì, 3 giải Ba và 12 giải Ấn tượng. Không nằm ngoài dự đoán của giới chuyên môn, giải Nhất trị giá 50 triệu đồng đã thuộc về nhà văn Tống Phước Bảo với tác phẩm “Lòng Tàu: Nơi con sông ở lại”.
Nhà văn Trần Chiến, sinh năm 1951 quê Vụ Bản, Nam Định, con trai của nhà cách mạng nổi tiếng Trần Huy Liệu, Viện trưởng Viện Sử học đầu tiên của Việt Nam. Anh là người con duy nhất trong gia đình theo nghiệp văn chương của cha ông.
Nhắc đến Vũ Thị Huyền Trang, văn đàn nghĩ ngay đến cô gái Phú Thọ đầy nội lực trong văn chương. Có thể nói hành trình viết của cây bút sinh năm 1987 này đầy sự bền bỉ và dấn thân mạnh mẽ. Tác phẩm của Vũ Thị Huyền Trang "phủ sóng" hầu hết các báo, tạp chí trên khắp cả nước. Có một dạo cánh văn trẻ còn “kháo” nhau, nếu tìm ra được một cây bút chuyên sống bằng nhuận bút thì chỉ mỗi Vũ Thị Huyền Trang.
