Gaza đang được cho là trong trạng thái “bình thường mới” - chiến tranh quy mô lớn tạm lắng nhưng bạo lực cường độ thấp vẫn kéo dài do thiếu cơ chế thực thi đáng tin cậy, chưa có lộ trình chính trị rõ ràng và các kế hoạch tái thiết - quản trị hậu chiến bị đình trệ.
Phát biểu tại Mar-a-Lago (Florida) trong cuộc họp báo chung với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hôm 29/12, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhấn mạnh rằng Washington có thể ủng hộ một cuộc tấn công quân sự lớn khác nhằm vào Iran nếu nước này nối lại việc xây dựng lại chương trình tên lửa đạn đạo hoặc vũ khí hạt nhân.
Mới đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông sẽ cân nhắc cho phép Israel nối lại hoạt động quân sự tại Gaza nếu Hamas không tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn.
Giới chức Israel và các đại diện lực lượng Hamas hôm 9/10 xác nhận, hai bên đã ký vào thỏa thuận giai đoạn một về ngừng bắn tại Dải Gaza, sau các vòng đàm phán gián tiếp ở khu nghỉ dưỡng Sharm el-Sheikh của Ai Cập.
Sau 2 năm chịu đựng chiến tranh, hơn 2 triệu người dân Gaza cuối cùng đã nhìn thấy hy vọng chấm dứt chuỗi ngày thống khổ, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết cả Israel và Hamas đều nhất trí hướng tới một thỏa thuận hòa bình do Mỹ hậu thuẫn.
Triển vọng đạt được giải pháp hòa bình giải quyết cuộc khủng hoảng ở Dải Gaza đang trở nên mờ nhạt hơn bao giờ hết khi Israel quyết tâm loại bỏ hoàn toàn Hamas bằng biện pháp quân sự, đẩy gần 2 triệu người Palestine vào cảnh khốn cùng khi vừa phải đương đầu nguy cơ thương vong vì bom đạn, vừa vật lộn với nạn đói.
Mới đây, Tham mưu trưởng quân đội Israel Eyal Zamir tuyên bố rằng các cuộc giao tranh tại dải Gaza sẽ “tiếp tục không ngưng nghỉ” nếu các cuộc đàm phán nhằm giải cứu con tin còn lại không đạt kết quả. Trong khi đó, phía Hamas cũng khẳng định sẽ không buông vũ khí nếu điền kiện của họ không được chấp nhận.
Gần 2,3 triệu dân thường Gaza đang gánh chịu thảm kịch nhân đạo khủng khiếp khi các cuộc đàm phán ngừng bắn tại Doha lại rơi vào bế tắc. Mỗi giây trì hoãn trên bàn đàm phán đồng nghĩa với thêm sinh mạng vô tội bị cướp đi, thêm gia đình tan nát, và thêm một bước sa sâu vào thảm họa diệt vong. Trong khi lãnh đạo tranh cãi về ranh giới rút quân, người dân Gaza đang chết dần vì bom đạn, đói khát và bệnh tật - một bản án tử đang được ký từng ngày giữa thế bế tắc địa chính trị.
Trở thành nhà lãnh đạo cao nhất của Hamas sau khi những thủ lĩnh hàng đầu Yahya và Mohammed Sinwar thiệt mạng, Izz al-Din al-Haddad, một chỉ huy quân sự kỳ cựu, hiện đang nắm giữ quyền quyết định đối với đàm phán ngừng bắn tại Gaza.
Chính phủ Israel ngày 6/7 đã cử phái đoàn tới Qatar để đàm phán một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 60 ngày tại Gaza, với mục tiêu kết thúc xung đột và trao trả con tin. Dù vẫn còn nhiều bất đồng với Hamas, đây là dấu hiệu tích cực đầu tiên sau nhiều tuần bế tắc.
Ngoài 30 tuổi, ánh mắt lạnh lùng và hành động liều lĩnh, Yasser Abu Shabab - thủ lĩnh của một nhóm chiến binh Palestine tại miền nam Dải Gaza, đang là một trong những nhân tố mới mà Israel tin rằng có thể giúp họ kết thúc cuộc chiến với Hamas.
Mỹ là nước duy nhất trong Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) không thông qua một dự thảo nghị quyết yêu cầu ngừng bắn “ngay lập tức, vô điều kiện và vĩnh viễn” giữa Israel và Hamas ở Gaza cũng như kêu gọi quyền tiếp cận viện trợ không bị cản trở giữa bối cảnh nạn đói đang rình rập tại vùng đất bị chiến tranh tàn phá này.
Phái đoàn Hamas hôm 14/4 rời Thủ đô Cairo (Ai Cập) sau các cuộc đàm phán với những nhà trung gian từ Ai Cập và Qatar - hai nước đã hợp tác cùng Mỹ thúc đẩy lệnh ngừng bắn ở Gaza hồi tháng 1. Trước đó, thành viên cấp cao của lực lượng này đã nêu lên điều kiện thả toàn bộ con tin Israel.
Trong khi Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) thừa nhận đánh giá thấp năng lực Hamas, những tài liệu mới lại cho thấy khả năng tình báo chuyên nghiệp và có hệ thống của lực lượng này, làm lộ rõ những lỗ hổng an ninh nghiêm trọng mà Israel đã bỏ qua.
Lệnh ngừng bắn kéo dài 6 tuần giữa Israel và Hamas kết thúc mà không thể mở đường kiến tạo một thỏa thuận hòa bình ở Dải Gaza. Với việc Israel tái khởi động chiến dịch tấn công trên bộ nhắm vào Hamas, xung đột được dự báo sẽ sớm lan rộng, để lại hậu quả thảm khốc cho hàng trăm ngàn người Palestine.
Thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas đã bị phá vỡ sáng 18/3 (theo giờ Hà Nội) khi quân đội Israel tiến hành các cuộc không kích quy mô lớn trên khắp Dải Gaza. Phía Israel tuyên bố hành động này nhằm đáp trả việc Hamas từ chối thả thêm con tin theo kế hoạch trao đổi đã thỏa thuận trước đó.
Kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn bắt đầu có hiệu lực từ ngày 19/1/2025 tại Gaza, nhiều người Israel đã có cảm xúc mạnh, bao gồm lẫn cả niềm vui và hy vọng, lần đầu tiên sau 15 tháng căng thẳng.
Các vụ nổ xảy ra hôm 20/2 (giờ địa phương) vào ngày người dân Israel đang đau buồn sau khi Hamas trả lại thi thể của bốn con tin từ Gaza như một phần của thỏa thuận ngừng bắn. Dù không có thương vong nào được báo cáo, nhưng Thủ tướng Benjamin Netanyahu gọi vụ nổ ba chiếc xe buýt này là tấn công khủng bố.
Reuters dẫn thông báo đưa ra hôm 17/2 của quân đội Israel cho biết, Mohammed Shahine - một chỉ huy của Hamas, đã bị hạ sát trong cuộc không kích do nước này tiến hành ở miền Nam Lebanon hồi cùng ngày.
Tại cuộc họp báo diễn ra ở Doha vào rạng sáng 16/1 (giờ Việt Nam), Thủ tướng Qatar Mohammed bin Abdulrahman Al-Thani tuyên bố, Israel và Hamas đã đạt thỏa thuận ngừng bắn để chấm dứt chiến tranh ở Gaza và thỏa thuận này sẽ có hiệu lực vào ngày 19/1.
