Sau nhiều tháng gián đoạn do căng thẳng an ninh tại Biển Đỏ, các hãng tàu quốc tế đang lần lượt quay lại lựa chọn tuyến đường qua Kênh đào Suez khi tình hình khu vực dần ổn định, mở ra kỳ vọng phục hồi doanh thu và chuỗi cung ứng toàn cầu.
#Biển Đỏ
An ninh hàng hải toàn cầu trong năm 2025 đang hiện lên như một bức tranh đỏng đảnh, khó đoán và đầy rủi ro phi đối xứng. Những gì diễn ra trong vài tuần cuối tháng 11 và nửa đầu tháng 12/2025 cho thấy các tuyến biển chiến lược - vốn được coi là “xương sống” của thương mại và năng lượng thế giới - không còn chịu sức ép theo cách tuyến tính.
Các nhà nghiên cứu tại Đại học Khoa học và Công nghệ Quốc vương Abdullah (KAUST) ở Arab Saudi phát hiện ra rằng, biển Đỏ từng bị khô cạn hoàn toàn vào khoảng 6,2 triệu năm trước, nhưng rồi đột nhiên được lấp đầy bởi một dòng nước tràn khổng lồ vào từ Ấn Độ Dương, làm thay đổi hoàn toàn hệ sinh vật biển.
Vụ đứt hàng loạt tuyến cáp quang biển ở Biển Đỏ những ngày đầu tháng 9 khiến hàng trăm triệu người tại châu Á và Trung Đông bị ảnh hưởng kết nối Internet đã gióng lên hồi chuông cảnh báo. Hạ tầng số, vốn được coi là huyết mạch của kinh tế và đời sống hiện đại, đang dần trở thành một “mặt trận vô hình” trong cạnh tranh quyền lực toàn cầu.
Sau vài tháng tạm lắng, Biển Đỏ lại trở thành "điểm nóng" bất ổn khi lực lượng Houthi tiếp tục tấn công tàu hàng, khiến 2 tàu thương mại bị đánh chìm chỉ trong vòng nửa đầu tháng 7/2025. Những vụ tập kích đó không chỉ gây thiệt hại nhân mạng và tài sản, mà còn đặt ra câu hỏi về hiệu quả của các chiến dịch bảo vệ an ninh hàng hải, đồng thời phơi bày sự mong manh của chuỗi cung ứng quốc tế trước những toan tính địa chính trị và xung đột khu vực chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Các vụ tấn công tàu hàng tại Biển Đỏ đang làm gián đoạn tuyến vận tải huyết mạch, buộc nhiều hãng tàu quốc tế phải đổi lộ trình, kéo theo chi phí tăng mạnh và giao hàng chậm trễ. Liên hợp quốc cảnh báo tình trạng bất ổn kéo dài có thể đẩy Yemen trở lại xung đột, gây hệ lụy nghiêm trọng cho an ninh khu vực.
Sau nhiều tháng bị đình trệ vì các cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV, tuyến hàng hải qua Biển Đỏ đang dần phục hồi. Theo chỉ huy chiến dịch hải quân EU Aspides, lưu lượng tàu qua eo Bab al-Mandab đã tăng 60% so với thời điểm thấp nhất giữa năm 2024, nhờ lực lượng Houthi tuyên bố chỉ tấn công tàu liên quan đến Israel.
Business Insider hôm 19/5 dẫn lời một quan chức quốc phòng Mỹ giấu tên cho biết, siêu tàu sân bay USS Harry S. Truman đã rời biển Đỏ và đang di chuyển về cảng nhà thuộc thành phố Norfolk, bang Virginia. Động thái trên diễn ra sau một đợt triển khai kéo dài và đầy biến động ở Trung Đông của siêu tàu này, trong đó có việc liên tiếp để mất ba tiêm kích F/A-18.
Liên hợp quốc (LHQ) ngày 16/3 (giờ địa phương)kêu gọi quân đội Mỹ và lực lượng Houthi ở Yemen “kiềm chế tối đa” và chấm dứt “mọi hành động quân sự”, trong bối cảnh những đợt tấn công trả đũa đẫm máu đang diễn ra liên tiếp trong vòng 24 giờ qua trên Biển Đỏ.
Xung đột leo thang tại khu vực Trung Đông có thể gây ra những hệ quả kinh tế đáng kể đối với cả khu vực và toàn cầu. Điều này chủ yếu thể hiện ở việc giá hàng hóa tăng, bao gồm cả dầu và ngũ cốc, cùng với chi phí vận chuyển tăng cao khi các tàu tránh nguy cơ lực lượng Houthi tại Yemen tấn công vào tàu thuyền ở Biển Đỏ.
Biển Đỏ, một trong những tuyến đường hàng hải quan trọng nhất thế giới, gần đây đã chứng kiến sự gia tăng của các cuộc tấn công không chỉ nhằm vào tàu hàng mà còn vào các tàu quân sự của liên quân Anh, Mỹ, Israel, đặc biệt là từ khi xảy ra cuộc xung đột giữa Israel và lực lượng Hamas ở dải Gaza tháng 10/2023. Những vụ tấn công này không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn làm tăng nguy cơ bất ổn khu vực, ảnh hưởng đến thương mại toàn cầu và gây ra lo ngại về an ninh quốc tế.
Kể từ khi phiến quân Houthi ở Yemen bắt giữ một tàu chở hàng, eo biển Bab el-Mandeb từ chỗ là điểm trung chuyển chiến lược, đặc biệt trong lĩnh vực vận tải dầu mỏ, trở thành một nút thắt kinh tế.
Các quan chức Mỹ cho biết, Mỹ và Anh đã tấn công 13 mục tiêu của Houthi tại một số địa điểm ở Yemen ngày 30/5 để đáp trả sự gia tăng các cuộc tấn công gần đây của nhóm dân quân này vào các tàu ở Biển Đỏ và Vịnh Aden.
Trong khi hải quân phương Tây đang tập trung đối phó với các cuộc tấn công của lực lượng Houthi nhằm vào tàu thuyền đi qua Biển Đỏ, thì những tên cướp biển ở Somalia cũng đang quay trở lại.
Theo truyền thông nhà nước Nga, cùng với Trung Quốc và Iran, hơn 20 tàu chiến của 3 nước này đã tập hợp ở Vịnh Oman và Biển Arab từ ngày 12 đến 15/3 để tiến hành cuộc tập trận hải quân mang tên “Vành đai An ninh Hàng hải 2024” nhằm "củng cố an ninh và nền tảng của nó trong khu vực, đồng thời mở rộng hợp tác đa phương giữa các nước tham gia".
Theo thông tin sơ bộ từ Bộ Ngoại giao, trên tàu có 04 thuyền viên Việt Nam, 01 thuyền viên đã tử vong và 03 thuyền viên trong tình trạng sức khỏe bình thường.
Việc liên quân do Mỹ dẫn đầu và lực lượng Houthi thân Iran không ngừng "ăn miếng trả miếng" đang tiếp tục tạo ra những cơn "sóng dữ" ở Biển Đỏ.
Sáng 6/2, tại Hà Nội, Bộ Công Thương phối hợp cùng Cục Hàng hải Việt Nam (Bộ Giao thông vận tải), Vụ Trung Đông - châu Phi (Bộ Ngoại giao) tổ chức cuộc họp thảo luận giải pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp (DN) xuất nhập khẩu (XNK) do tình hình Biển Đỏ.
Liên minh châu Âu (EU) đã đạt thỏa thuận nguyên tắc về việc khởi động sứ mệnh phòng thủ ở Biển Đỏ. Trước đó, Mỹ và Anh cùng các đồng minh khác đã thành lập “Chiến dịch người bảo vệ thịnh vượng” (OPG) tham gia tuần tra Biển Đỏ, bảo vệ quyền tự do đi lại trên biển và vận tải đường biển. Những “tấm khiên” này liệu có đủ để bảo vệ vùng biển này trước những cơn sóng dữ đang hoành hành?
Tổng Giám đốc Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) Ngozi Okonjo_Iweala ngày 18/1 cho biết, tăng trưởng kinh tế toàn cầu yếu hơn do “căng thẳng địa chính trị ngày càng gia tăng, những gián đoạn mới mà WTO nhận thấy ở Biển Đỏ, trên kênh đào Suez, kênh đào Panama”. Theo bà, điều này đồng nghĩa với việc WTO cảm thấy “kém lạc quan hơn”.
