Lực lượng Cảnh sát nhân dân 60 năm trong bước quân hành

Trong thời kỳ đổi mới trên trận tuyến đảm bảo an ninh trật tự, đã có 112 chiến sĩ Cảnh sát hy sinh, gần 500 đồng chí bị thương khi làm nhiệm vụ. Có 68 tập thể và 27 cá nhân được tuyên dương danh hiệu Anh hùng LLVT; hàng nghìn tập thể, cá nhân được tặng thưởng huân, huy chương các loại.

Ngay sau khi giành chính quyền về tay nhân dân, để đập tan âm mưu của địch và các thế lực phản động, các tổ chức đầu tiên của lực lượng Công an đã ra đời. Ở Bắc Bộ thành lập Sở Liêm phóng và Sở Cảnh sát, Trung Bộ lập Sở Trinh sát, Nam Bộ lập Quốc gia tự vệ cuộc. ở các tỉnh thành lập Sở Cảnh sát, riêng Nam Bộ thành lập Quốc gia tự vệ cuộc tỉnh (bao gồm cả lực lượng trinh sát và cảnh sát). Mặc dù vừa mới ra đời, nhưng ngay trong ngày 2/9/1945, lực lượng Cảnh sát Hà Nội hồi ấy đã phối hợp cùng lực lượng Liêm phóng, tự vệ và quân đội bảo vệ an toàn xe đưa Chủ tịch Hồ Chí Minh và các vị trong Chính phủ Lâm thời đến Quảng trường Ba Đình; bảo vệ an toàn kỳ đài Ba Đình, nơi Bác Hồ đọc bản Tuyên ngôn Độc lập của nước Việt N0am Dân chủ Cộng hòa.

Đồng chí Thứ trưởng Bộ Công an Lê Thế Tiệm tại cuộc gặp mặt các tập thể và cá nhân Anh hùng lực lượng CSND.

Ở Tp. Hà Nội, chính quyền cũng thành lập ở mỗi quận một trung đội Cảnh sát xung phong để tăng cường bảo vệ trật tự xã hội. Để đối phó với tình hình thực dân Pháp vào miền Bắc thay chân quân Tưởng “giải giáp quân Nhật” và hoạt động chống phá của các đảng phái phản động, bọn lưu manh trộm cướp, ngày 21/2/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 23 hợp nhất các Sở Cảnh sát, Sở Liêm phóng toàn quốc thành một cơ quan đặt tên là: “Việt Nam Công an vụ”. Tiếp đó, ngày 18/4/1946, Bộ Nội vụ ra Nghị định 121 về tổ chức của Công an vụ. Nghị định quy định Việt Nam Công an vụ có 3 cấp: Nha Công an Trung ương; Sở Công an kỳ; Ty Công an tỉnh. Tổ chức Cảnh sát ở tỉnh là Ban trật tự làm nhiệm vụ của Sở Cảnh sát. Sắc lệnh số 23 là một sự kiện lịch sử trọng đại của lực lượng Công an, làm tăng thêm sự thống nhất và sức mạnh của lực lượng CAND.

Ngày 2/8/1950, Hội nghị Công an trật tự lần thứ nhất họp tại căn cứ Việt Bắc. Hội nghị có 80 đại biểu thuộc các khu Việt Bắc; khu II, khu IV, khu V. Hội nghị đã thảo luận đề án tổ chức, quy chế của ngành Công an trật tự, nhiệm vụ của Công an trật tự, tư cách người Công an trật tự và công tác đào tạo. Đây là hội nghị đầu tiên của lực lượng Công an trật tự, đặt nền móng cho việc xây dựng lực lượng Cảnh sát nhân dân sau này.

Tháng 8/1951, Hội nghị Công an toàn quốc lần VI họp quán triệt Chỉ thị 05 CT/TW ngày 12/5/1951 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về “Nhiệm vụ và tổ chức Công an”. Tổ chức CAND xác định có: Nha Công an Trung ương, Công an khu, Sở Công an Nam Bộ, Ty Công an tỉnh, Công an quận, huyện, thị xã, Ban Công an xã.

Ngày 16/2/1953, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Sắc lệnh số 141/SL đổi Nha Công an thành Thứ Bộ Công an, trong đó đổi Ty Trị an - hành chính thành Vụ Trị an - hành chính. Đồng chí Trần Quốc Hoàn, ủy viên dự khuyết TW Đảng, được cử giữ chức vụ Thứ trưởng Thứ Bộ Công an.

Ngày 29/8/1953, Hội đồng Chính phủ quyết định đổi Thứ Bộ Công an thành Bộ Công an. Đồng chí Trần Quốc Hoàn là Bộ trưởng đầu tiên của Bộ Công an nước Việt Nam dân chủ cộng hòa. Ngày 1/3/1954, Hội nghị Trị an - hành chính toàn quốc lần thứ nhất họp tại Việt Bắc. Hội nghị đã đề ra nhiệm vụ của ngành Trị an - hành chính, biện pháp đấu tranh chống tội phạm, giữ gìn trật tự, trị an xã hội... Nghị quyết của Hội nghị Trị an - hành chính toàn quốc lần thứ nhất được Ban Bí thư Trung ương Đảng thông qua, Nghị quyết đã đặt nền móng cơ bản về lý luận, phương pháp Công an, đối tượng đấu tranh của ngành Trị an - hành chính lúc đó và của lực lượng Cảnh sát sau này.

Sau ngày hoà bình được lập lại ở miền Bắc, lực lượng Cảnh sát nhân dân (CSND) phát triển cả về số lượng và chất lượng để đáp ứng kịp thời việc giữ gìn trật tự xã hội ở thành phố, thị xã. Ngày 28/7/1956, Thủ tướng Chính phủ ra Nghị định số 982/ TTg về việc thành lập Cục Cảnh sát nhân dân. Nghị định quy định nhiệm vụ, quyền hạn, chức năng của lực lượng CSND, CSND là lực lượng vũ trang, nửa vũ trang gồm: Cảnh sát hành chính (hộ tịch, giao thông, cứu hỏa), Cảnh sát kinh tế, Cảnh sát vũ trang, Cảnh sát trại giam. Thực hiện Nghị định trên, Bộ Công an đã từng bước xây dựng lực lượng Cảnh sát từ Trung ương đến địa phương. Ngày 15/1/1962, Vụ Trị an - hành chính đổi thành Cục Cảnh sát nhân dân (C.57). Ngày 20/7/1962, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh số 34/LCT công bố Pháp lệnh quy định nhiệm vụ, quyền hạn của CSND Việt Nam. Đây là sự kiện lịch sử trọng đại, có ý nghĩa to lớn đối với lực lượng CAND và ngày 20/7 đã trở thành Ngày truyền thống của lực lượng Cảnh sát. Vừa chiến đấu, vừa xây dựng lực lượng và trưởng thành, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao.

Là một bộ phận quan trọng của Công an nhân dân ra đời trong Cách mạng tháng 8/1945, gần 60 năm qua, được Đảng, Bác Hồ và ngành Công an chăm lo giáo dục, rèn luyện, nhân dân đùm bọc, giúp đỡ, lực lượng CSND đã không ngừng lớn mạnh và trưởng thành, vượt qua nhiều thử thách và đã lập nhiều chiến công xuất sắc trên mặt trận bảo vệ an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội, góp phần tích cực vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Bước vào thời kỳ đổi mới, thực hiện Nghị quyết các Đại hội Đảng, các binh chủng của lực lượng CSND đã chủ động nghiên cứu, cải tiến, đổi mới toàn diện các mặt công tác, làm tốt công tác phòng ngừa và đấu tranh chống các loại tội phạm và tệ nạn xã hội, giữ gìn an ninh - trật tự và cuộc sống bình yên của nhân dân, phục vụ đắc lực sự nghiệp đổi mới của đất nước, hàng nghìn tập thể, cá nhân được tặng thưởng huân, huy chương các loại. Trong dịp kỷ niệm 30 năm Ngày truyền thống của lực lượng Cảnh sát nhân dân, Chủ tịch Hội đồng Nhà nước Võ Chí Công đã tặng lực lượng CSND bức trướng mang dòng chữ: “Cảnh sát Việt Nam, mưu trí dũng cảm, vì nước vì dân, quên thân phục vụ”.

Đặc biệt, ngày 30/9/2003, Chủ tịch nước Trần Đức Lương đã ký quyết định tặng thưởng Huân chương Sao vàng cho lực lượng CSND. Đó là những phần thưởng cao quý, niềm vinh dự, tự hào, nguồn động viên to lớn đối với lực lượng CSND. Phát huy truyền thống vẻ vang của lực lượng Cảnh sát nhân dân qua gần 60 năm chiến đấu, xây dựng và trưởng thành, cán bộ chiến sĩ CSND nguyện không ngừng phấn đấu và rèn luyện theo 6 điều dạy của Bác Hồ: đoàn kết, dũng cảm, mưu trí, sáng tạo, nêu cao tinh thần cảnh giác cách mạng, kiên quyết tấn công bọn tội phạm, bảo vệ sự bình yên đất nước, xứng đáng với niềm tin yêu của nhân dân