Già làng Y Hơ Ê Ban: Gương sáng ở buôn Knia

Vượt hơn chục cây số từ trung tâm huyện Buôn Đôn, chúng tôi về thăm già làng tại thôn Knia 4, xã Ea Bar. Đang là những ngày đầu tháng 11, Đắk Lắk không có cái nóng bỏng rát nhưng cũng đủ để người ta cảm nhận cái khí hậu đặc biệt của miền đất đỏ ba zan.

Đón chúng tôi bằng cái bắt tay thật thân mật cùng những trái chuối rừng thơm lựng, già làng Y Hơ Ê ban (62 tuổi) phấn khởi cho hay, mỗi năm, gia đình thu hoạch khoảng 3 tấn nhân cà phê và vài tạ hồ tiêu. Già có 7 đứa con, đủ trai đủ gái. Con trai đều đã được dựng vợ, con gái được gả chồng có cuộc sống no đủ.

Ngôi nhà dựng theo kiểu truyền thống của đồng bào Tây Nguyên của già treo rất nhiều bằng khen, giấy khen: Bằng khen Ủy ban Dân tộc về thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua "Tuổi cao - gương sáng", Bằng khen của UBND tỉnh về thành tích xuất sắc trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, góp phần vào sự nghiệp phát triển kinh tế-xã hội, đảm bảo an ninh chính trị; Bằng khen của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc về thành tích xuất sắc trong phong trào chống tội phạm…

Già làng Y Hơ Ê ban cùng cán bộ Công an huyện Buôn Đôn thường xuyên gặp gỡ, trao đổi và nói chuyện với người dân.

Nhiều năm liền, gia đình Y Hơ Ê ban đạt danh hiệu Gia đình văn hoá. Đặc biệt, ngày 11 và 12/11 vừa qua, già làng Y Hơ Ê ban vinh dự tham dự Đại hội đại biểu các dân tộc thiểu số huyện Buôn Đôn.

Khi hỏi về tình hình buôn Knia 4, không cần giở sổ sách, già cho biết: Buôn Knia 4 bao gồm có 160 hộ dân với hơn 800 khẩu. Số hộ nghèo giờ chỉ còn khoảng hơn 40 hộ dân. Hiện nay, 100% con em trong buôn đã được phổ cập tiểu học, 50% con em đang theo học cấp 2 và khoảng 30% con em buôn Knia 4 đang theo học cấp 3. Buôn từ lâu đã không xảy ra tình trạng trộm cắp, ANTT luôn đảm bảo, người dân chăm chỉ làm ăn.

Mỗi tháng, buôn tổ chức họp dân 2 lần, già làng Y Hơ Ê ban vừa hướng dẫn bà con sản xuất phát triển kinh tế như trồng cà phê, hồ tiêu áp dụng khoa học kỹ thuật đạt năng suất cao, vừa giáo dục bà con thực hiện đúng chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Là người thông hiểu nhiều chuyện của buôn làng Tây Nguyên và các luật tục nên lời nói của Y Hơ Ê ban luôn có lý, có tình và làm cho những người lầm lỗi hiểu được cái sai của mình.

Trong buổi nói chuyện với chúng tôi, già làng tự hào chỉ cho chúng tôi những nhạc cụ dân tộc đặc trưng của người dân Tây Nguyên như chiếc đàn Tắc Ta, Đinh Năm, Đinh Vuốt, Prú và cả chiếc đàn Tơ rưng mà già lưu giữ cẩn thận và vẫn sử dụng một cách hết sức thành thạo. Tiếng đàn Đinh Năm vang lên khiến chúng tôi như tưởng mọi thanh âm vang vọng của núi rừng Tây Nguyên hòa quyện với nhau "chảy" về đây.

Y Hơ Ê ban thật thà tâm sự với chúng tôi: Có điều này làm cho già chưa được ưng cái bụng lắm. Bọn trẻ bây giờ chúng nó quên văn hóa dân tộc nhiều lắm, quên cái cách chơi đàn như thế nào. Già phải tự tập hợp và dạy đàn cho chúng nó! Chính vì vậy, để lưu giữ được nét văn hóa đặc trưng của người dân Tây nguyên, 10 thanh niên trong xã đã được già Y Hơ Ê ban tổ chức dạy miễn phí nhạc cụ dân tộc. Mỗi khi xã hay huyện tổ chức các chương trình văn nghệ, già làng Y Hơ Ê ban lại dẫn các học trò của mình đi biểu diễn.

Khi được hỏi về già làng Y Hơ Ê ban, bà con trong buôn Knia 4 ai ai cũng cho hay, già vừa có cái chữ, vừa tốt cái bụng nên nói bà con nghe lọt cái tai. Vì thế mà bà con ai cũng ủng hộ già làng. Do có uy tín với bà con, mọi vấn đề bức xúc của dân làng đều được già Y Hơ Ê ban giải quyết thấu tình, đạt lý, đời sống bà con ổn định, phát triển, an ninh trật tự đảm bảo

Già làng Y Hơ Ê ban cùng cán bộ Công an huyện Buôn Đôn thường xuyên gặp gỡ, trao đổi và nói chuyện với người dân. Ảnh: PV