Khi internet thành "chợ đen" buôn bán động vật hoang dã

07:00 30/03/2016
Do nhu cầu của con người, nhiều loài động vật hoang dã trở nên hiếm dần. Chúng ta đang ra sức tuyên truyền, giáo dục, kêu gọi bảo tồn chúng, tuy nhiên trên các trang mạng xã hội, diễn đàn lại là nơi diễn ra công khai việc rao bán động vật quý hiếm. Thực tế cũng đã có nhiều đối tượng bị bắt nhưng việc phát hiện, xử lý còn rất khó khăn. Nếu không có biện pháp hữu hiệu, các trang mạng xã hội sẽ trở thành "chợ đen" của những người buôn bán động vật hoang dã.


Phục vụ trào lưu "mới và độc"

Những người lắm tiền nhiều của thường có những thú chơi quái gở. Người thì thích chơi rắn, kẻ thì thích nuôi thú hoang dã trong nhà. Với họ, có lẽ chẳng có đam mê gì ngoài việc muốn thể hiện đẳng cấp, và độ độc lạ của mình. Dựa vào những nhu cầu này, rất nhiều con buôn động vật hoang dã lợi dụng sức lan tỏa của các trang mạng xã hội để làm nơi quảng cáo, buôn bán.

Để thâm nhập vào thị trường mua bán động vật hoang dã trên mạng chúng tôi đã liên hệ với một đầu mối quen thuộc có số điện thoại 0166299….. Chủ hàng tên H.K. cho biết có thể cung cấp các loại động vật hoang dã, để làm thú cưng theo đơn đặt của khách.

Chủ tài khoản facebook rao bán động vật quý hiếm này đã bị bắt.

Chỉ cần lên trang cá nhân, để lại số điện thoại dưới những hình ảnh cần mua, chủ hàng sẽ chủ động liên lạc. Nếu ở xa khách hàng có thể chuyển khoản, sau đó hàng được gửi qua đường xe khách, chuyển phát nhanh. Nếu trong khu vực lân cận hàng sẽ giao tận nơi, ưng ý mới thanh toán trực tiếp. Trên trang mạng cá nhân của người này cho đăng tải hàng loạt những hình ảnh động vật quý hiếm. Đồng thời mỗi hình ảnh lại kèm với những lời mời chào khá ngọt nên được sự quan tâm của rất nhiều người. Ví dụ như: "Sóc lửa Việt Nam baby đang bú sữa và tập ăn, tặng dây xích và túi đi chơi nhé. Giá 3 triệu đồng/bé".

Cuối mỗi sản phẩm chủ tài khoản còn p/s: hỗ trợ kỹ thuật chăm sóc, đảm bảo bé khỏe đẹp và thuần. Với những lời chào hàng hay, hình ảnh đẹp ngay lập tức được rất nhiều người quan tâm, tìm hiểu. Cách thức rao bán công khai, sự hào hứng của người mua hàng đã khiến thị trường "nhạy cảm" này chẳng khác nào một cái chợ bán hàng hóa thông thường. Người bán, kẻ mua có lẽ đã bất chấp nhiều quy định của pháp luât về bảo vệ động vật hoang dã quý hiếm.

Dễ dàng nhận thấy, nhiều loại động vật có nguy cơ tuyệt chủng cao như cá sấu đá, khỉ lùn Nam Mỹ… cũng được rất nhiều người săn tìm. Trên một trang rao vặt, khỉ lùn Nam Mỹ (tên khoa học là Marmoset) được giao bán với giá từ 8.000 USD/con trưởng thành, 5.000 USD loại nhỏ. Khách hàng yêu thích có thể đặt tiền trước 1 tuần sẽ được giao tận tay.

Đây là loài khỉ thuộc bộ linh trưởng nhỏ bé nhất. Chiều dài của một con Marmoset trường thành chỉ 12cm, với trọng lượng khoảng 170gram. Khỉ Mormoset thuộc danh mục loài nguy cấp, quý hiếm, được ưu tiên bảo vệ. Theo người bán hàng chia sẻ, đây là loài khỉ sống ở vùng Amazon, từng bầy nhỏ, khoảng 5 -6 con.

Gấu được rao bán công khai trên mạng.

Chúng tôi liên lạc với chủ nhân số điện thoại 0982175… tên Thịnh, anh này cho biết đây là hàng độc và rất đắt, chỉ có đại gia mới dám mua. Nếu cần mua phải bắn trước tiền vào tài khoản 1/3 giá trị của hàng thì mới dám nhập. Thịnh nói: "Con này bán chậm vì không phải ai cũng dám bỏ tiền ra mua. Nhưng bán mỗi con lãi vài trăm đô cũng là ngon lành rồi. Nếu loài này không có cách huấn luyện, nuôi nhốt sẽ rất nguy hiểm. Nhất là khi trưởng thành, đến tuổi sinh sản, khỉ rất hung dữ, có thể tấn công cả chủ nuôi. Tuy nhiên vì hình dáng lạ, nhiều người bất chấp nguy hiểm để có được chú khỉ này".

Bên cạnh những hàng hiếm, trong danh mục động vật hoang dã ít nguy cấp cũng được rao bán công khai như Sóc đỏ (tên khoa học là Callosciurus finlaysoni), Sóc bay lông tai (tên khoa học là Belonmys personii) với mức giá chỉ từ 1 triệu đến 3 triệu đồng/con. Cá sấu đá Tam Đảo, lứa từ 5 -7kg được rao bán với mức giá hơn 1 triệu/com, kỳ nhông có giá 3-5 triệu đồng/con, cầy ma mút có giá khoảng 2 triệu đồng/con…

Trên các trang mạng xã hội không chỉ bán những động vật hoang dã để nuôi làm thú cưng mà còn bán làm thực phẩm, thuốc... mới đây cộng đồng mạng phải sửng sốt khi một nam thanh niên quê ở Nghệ An, công khai rao bán thịt hổ, da hổ, tay gấu.

Thanh niên với tên tài khoản Minh Chinh cho đăng tải một loạt hình ảnh một con hổ bị giết với dòng chữ:  "Minh 2 ngày nữa làm thịt một con hổ 2 tạ 2 nấu cao cho khách, bác nào muốn mua phần nào của con hổ hoặc chung nồi cao thì alô thẳng cho mình nha, nếu công an thì miễn làm việc nhá vì mất công rình mò cài người mua hàng lạnh lẽo chờ đợi mà chẳng được gì đâu vì mình ít khi làm việc với người lạ không tin tưởng nhau, mình nói trước để các anh công an khỏi mất thì giờ và khỏi khổ để còn bắt vụ khác dễ kiếm tiền lập thành tính hơn vì mình đâu phải không có kinh nghiệm nên nói thẳng luôn cho khỏe, kèm theo số điện thoại của mình".

Ngoài hổ và gấu, trước đó nam thanh niên này cũng đăng nhiều hình ảnh bán các loại động vật quý hiếm như rắn hổ mang chúa, đại bàng… trên facebook của mình. Nam thanh niên này chia sẻ, cao hổ giá khoảng 25 - 27 triệu đồng/lượng, số lượng không hạn chế. Người này còn khẳng định đã buôn bán động vật từ lâu và có nhiều mối quan hệ nên khách hàng có thể yên tâm "giao dịch".

Khó kiểm soát

Nhiều người đã nói với nhau rằng, mạng ảo xã hội đã "tiếp tay" cho việc mua bán động vật hoang dã. Trước đây những hành vi vi phạm pháp luật về mua bán động vật hoang dã diễn ra khá lén lút, người mua và người bán cũng đều phải hết sức cảnh giác. Ngày nay việc mua bán trở nên dễ dàng và rất công khai trên mạng.

Tuy nhiên theo các cơ quan chức năng việc xử lý hành vi này không hề đơn giản. Việc những người này sử dụng facebook, zalo, viber, đều có thể ẩn danh và dễ dàng phi tang bằng cách khóa tài khoản. Các đối tượng này rất cảnh giác, liên tục đổi tài khoản, lập tài khoản khác. Thậm chí đổi cả số điện thoại giao dịch liên tục, tài khoản mail, tài khoản ngân hàng cũng không chính chủ... điều này có thể gây nên loạn thông tin.

Một lý do nữa, chính những người mua cũng trực tiếp tiếp tay cho những hành vi buôn bán động vật hoang dã. Thực tế có rất nhiều người mua không nắm được những con vật mình mua có nằm trong danh mục cấm hay không.

Sóc lửa được rao bán với giá 3 triệu đồng/con.

Anh Nguyễn Xuân Ân (quận Hoàng Mai, Hà Nội) cho biết: "Tôi cũng đã từng mua 1 con gấu về nuôi chơi, thấy rao bán trên mạng rẻ thì mua. Thực chất tôi cũng chẳng biết là đó có phải loài trong danh mục cấm hay không, vì ở địa phương thỉnh thoảng có nhà nuôi gấu lấy mật".

Một đại diện của WCS Việt Nam chia sẻ: "Ngoài cách cho xem giấy phép, thì rất khó phân biệt (hình thức bên ngoài) đâu là động vật quý hay động vật thông thường được phép mua bán. Tốt nhất, để tránh những phiền phức không đáng có với cơ quan thực thi pháp luật, người dân nên tránh tham gia mua bán, săn bắt".

Một số vụ mua bán, vận chuyển trái phép động vận quý hiếm gần đây:

Đêm 30-11-2015, Cảnh sát kinh tế phối hợp với Cảnh sát giao thông Quảng Trị dừng kiểm tra ô tô 7 chỗ, hiệu Innova và phát hiện trên xe có 90kg động vật hoang dã các loại gồm 3 cá thể tê tê, 10 cá thể rùa, 21 cá thể hon và 6 cá thế chồn.

Ngày 29-9-2015, tại khu vực Km 22 đường 20 thuộc Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, tổ tuần tra thuộc Trạm Kiểm lâm Thượng Trạch đã phát hiện hai đối tượng đang mang hai gùi đi từ hướng trong rừng ra. Khi kiểm tra trong hai gùi trên, lực lượng kiểm lâm đã phát hiện có chứa 9 cá thể cầy có tổng trọng lượng 20,9 kg, bao gồm: 5 cá thể cầy vòi mốc (Paguma larvata) và 4 cá thể Cầy vòi hương (Paradoxurus hermaphroditus).

Theo điều 190 (BLHS), Tội vi phạm các quy định bảo vệ động vật hoang dã quý hiếm: Người nào săn bắt, giết, vận chuyển buôn bán trái phép động vật hoang dã quý hiếm bị cấm theo quy định của Chính phủ hoặc vận chuyển buôn bán trái phep sản phẩm của loại động vật đó thì bị phạt tiền từ năm triệu đồng đến năm mươi triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc bị phạt tù từ sáu tháng đến 3 năm.

Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt từ hai năm đến bảy năm: Có tổ chức; Lợi dụng chức vụ, quyền hạn; Sử dụng công cụ hoặc phương tiện săn bắt bị cấm; Săn bắt trong khu vực bị cấm hoặc trong thời gian bị cấm; Gây hậu quả rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ hai triệu đồng đến hai mươi triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm.

Phong Anh