Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Đột phá trong công tác tuyển sinh vào lớp 10

Với quy mô giáo dục đứng thứ hai cả nước, áp lực trong công tác tuyển sinh đầu cấp tại Hà Nội luôn rất lớn. Do vậy, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, đặc biệt là chuyển đổi từ đăng ký trực tiếp sang hình thức trực tuyến 100%, đã tạo bước đột phá quan trọng, góp phần thay đổi căn bản trong cách thức tổ chức tuyển sinh.

Cụ thể, học sinh có định danh điện tử VNeID mức 2 sẽ tự đăng ký trên cổng thông tin tuyển sinh đầu cấp của thành phố tại địa chỉ: là https://tsdaucap.hanoi.gov.vn từ ngày 10/4 đến 24 giờ ngày 17/4 và có thể điều chỉnh nguyện vọng trong thời gian này. Sau thời điểm này, hệ thống sẽ khóa và không cho phép thay đổi. Các học sinh có thể tự đăng ký thay vì phải nhờ bố mẹ đăng ký hộ, hoặc phải điền tay phiếu đăng ký nguyện vọng. Với những trường hợp đặc biệt không thể đăng ký trực tuyến do điều kiện bất khả kháng, học sinh có thể đăng kí trực tiếp hoặc nhờ giáo viên, phụ huynh hỗ trợ đăng ký online, nhưng vẫn phải sử dụng tài khoản của học sinh do nhà trường cấp.

Năm nay cũng là lần đầu tiên Hà Nội bỏ phân tuyến trong tuyển sinh lớp 10. Học sinh được đăng ký 3 nguyện vọng vào 3 trường trung học phổ thông công lập bất kỳ, không phân biệt khu vực tuyển sinh như những năm trước. Theo đó, mỗi học sinh được đăng ký tối đa 3 nguyện vọng (NV1, NV2, NV3) vào bất kỳ trường THPT công lập nào trên địa bàn, phù hợp với năng lực và điều kiện học tập.

Theo ông Nghiêm Văn Bình, Trưởng phòng Quản lý thi và Kiểm định chất lượng, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, hệ thống đăng ký trực tuyến sẽ cập nhật số liệu nguyện vọng theo thời gian thực. Thí sinh có thể theo dõi số lượng đăng ký vào từng trường, từng nguyện vọng để cân nhắc điều chỉnh phù hợp.

Bên cạnh đó, hệ thống cũng tích hợp cảnh báo về khoảng cách di chuyển, giúp học sinh tránh đăng ký theo tâm lý đám đông hoặc lựa chọn những trường quá xa, khó đảm bảo điều kiện học tập lâu dài.

Giải pháp này nhằm chấm dứt tình trạng xếp hàng chờ đợi, nâng cao hình ảnh giáo dục Thủ đô, đồng thời tăng tính công bằng, minh bạch trong tuyển sinh. Đồng thời giúp tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại, hạn chế tình trạng sai sót trong nhập liệu. Hệ thống tự động kiểm tra dữ liệu, cảnh báo lỗi và lưu trữ thông tin tập trung, giúp phụ huynh học sinh cũng như các nhà quản lý dễ dàng theo dõi, thống kê.

Công tác tuyên truyền được thực hiện sâu rộng đến từng khu dân cư, giúp phụ huynh nắm rõ quy trình đăng ký. Trước thời điểm tuyển sinh chính thức, Sở Giáo dục và Đào tạo mở cổng đăng ký thử để phụ huynh thực hành, hạn chế sai sót.

Nhiều trường còn bố trí lực lượng hỗ trợ trực tiếp và trực tuyến, giải đáp thắc mắc, hướng dẫn thao tác. Để hỗ trợ hướng dẫn cha mẹ học sinh khối 9 chi tiết cách đăng ký dự thi online, đồng thời giải đáp những băn khoăn liên quan đến hồ sơ, thủ tục và các giấy tờ cần thiết trong kỳ thi sắp tới. Mới đây, Trường THCS Cầu Giấy đã tổ chức buổi hướng dẫn trực tuyến về quy trình để đăng ký nguyện vọng thi vào lớp 10 Trung học phổ thông và Trung học phổ thông Chuyên, giúp các bậc cha mẹ học sinh nắm bắt đầy đủ thông tin, chủ động chuẩn bị và đồng hành cùng con một cách hiệu quả trong giai đoạn quan trọng này.

Ngày 11/4, trong khuôn khổ Ngày hội hướng nghiệp “Next Step - Tiếp bước tương lai” do Trường THCS Dịch Vọng phối hợp với các trường THPT chuyên, THPT công lập, THPT ngoài công lập và cao đẳng nghề trên địa bàn TP Hà Nội tư vấn về kinh nghiệm ôn thi, thiết kế lộ trình cũng như quản trị cảm xúc trước khi bước vào kỳ thi quan trọng cho hàng nghìn học sinh lớp 9.

Trên các diễn đàn đồng hành cùng học sinh thi vào lớp 10, phụ huynh đều nhiệt tình ủng hộ với cách làm mới năm nay. Không ít phụ huynh hài hước cho rằng theo dõi kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 như theo dõi thị trường chứng khoán với con số học sinh đăng ký liên tục thay đổi, nhảy từng giờ. Nhiều người gọi vui là VAO10index, chờ đến gần ngày cuối cùng mới đăng ký nguyện vọng cho con để xem tỉ lệ đăng ký và tỉ lệ chọi của các trường cho chuẩn xác.

Với giao diện hệ thống được thiết kế theo hướng tối giản, các bước được sắp xếp tuần tự: từ kiểm tra thông tin cá nhân, lựa chọn nguyện vọng đến xác nhận đăng ký, ngay cả những phụ huynh không quá thành thạo công nghệ cũng có thể thao tác tương đối dễ dàng. Việc triển khai đăng ký online không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, mà còn thay đổi cách tiếp cận dịch vụ giáo dục theo hướng linh hoạt hơn, minh bạch hơn. Hệ thống số hóa cho phép phụ huynh theo dõi, kiểm tra thông tin một cách rõ ràng, hạn chế sai sót trong quá trình đăng ký. Đồng thời giúp phụ huynh, học sinh giảm bớt được áp lực khi bớt một khâu nộp hồ sơ bằng giấy tờ như mọi năm.

Năm nay chị Nguyễn Thùy Dương (Nguyễn Khánh Toàn, Hà Nội) rất yên tâm với việc đăng ký lựa chọn trường cấp 3 cho con. Với việc đăng ký online nhanh chóng, thuận tiện, chị đã để chính cậu con trai tự tay điền phiếu dự thi online. Cả lần đăng ký thử nghiệm đầu tiên, con trai chị cũng rất háo hức và đăng ký thành công một cách nhanh chóng.

“Tiện nhất là mình đăng ký sai, hệ thống báo lỗi ngay lập tức, mình có thể sửa được mà không áp lực. Trước đây khi cô con gái đầu đăng ký vào 10, phải điền bằng tay, sai nguyện vọng liên tục, tôi đã phải thay không biết bao tờ xanh đăng ký. Nghĩ đến lúc điền tờ xanh, rất nhiều phụ huynh như tôi áp lực; bản thân các con cũng rất áp lực khi tự điền. Thế nhưng năm nay phương thức đổi mới, các trường chuyên cũng đăng ký online, không phải mang hồ sơ đến tận nơi nộp như trước, khiến các phụ huynh phần nào giảm bớt được căng thẳng”, chị Dương chia sẻ.

Còn chị Phạm Thùy Anh (Nguyễn Khánh Toàn, Hà Nội) chia sẻ: năm nay đăng ký online nên gia đình để cho cô con gái lớp 9 trường THCS Dịch Vọng gần sát ngày cuối cùng sẽ tự đăng ký nguyện vọng mà con yêu thích. “Sau lần đầu thử nghiệm thành công, tôi thấy thao tác rất dễ dàng. Hệ thống chạy mượt mà. Mọi thông tin của con đã được cập nhật đầy đủ, tôi chỉ việc kiểm tra cho chính xác đồng thời điền đúng nguyện vọng mong muốn của con là vài phút đã xong”, chị Thùy Anh cho biết.

Để phục vụ công tác tuyển sinh, Công an thành phố Hà Nội đã chỉ đạo công an cấp xã rà soát, cập nhật, hoàn thiện dữ liệu dân cư, bảo đảm mọi công dân đều có mã định danh cá nhân, được cấp căn cước và tài khoản định danh điện tử khi đủ điều kiện. Trong đó, ưu tiên giải quyết cho học sinh cuối cấp, thí sinh tham gia các kỳ thi, bảo đảm thông tin chính xác, tránh phát sinh khiếu nại, ảnh hưởng quyền lợi tuyển sinh.

Với học sinh đã đủ tuổi nhưng chưa được cấp căn cước, hoặc chưa định danh mức 2 khi đến Công an các phường, xã trên địa bàn thành phố luôn được lực lượng Công an ưu tiên làm thủ tục nhanh chóng thuận tiện, để các con kịp thời gian đăng ký tuyển sinh.

Ứng dụng AI và bản đồ GIS

Theo kế hoạch của TP Hà Nội, thời gian tuyển sinh trực tuyến đối với lớp 1 từ ngày 1/7 đến hết ngày 3/7; tuyển sinh trẻ 3 - 5 tuổi từ ngày 4/7 đến hết ngày 6/7; tuyển sinh lớp 6 từ ngày 7/7 đến hết ngày 9/7. Trong trường hợp chưa kịp đăng ký tuyển sinh trực tuyến trong thời gian trên, phụ huynh có thể trực tiếp đến trường nộp hồ sơ từ ngày 12/7 đến ngày 18/7. Riêng các trường tư thục được tuyển sinh từ ngày 31/5 đến ngày 12/7.

Các trường cập nhật danh sách trúng tuyển chậm nhất ngày 23/7. Quá trình số hóa dữ liệu học sinh trong nhiều năm qua đã tạo nền tảng thuận lợi cho việc tuyển sinh trực tuyến. Thông tin của học sinh như nơi cư trú, năm sinh, trường học theo tuyến… được cập nhật trên hệ thống, giúp việc đăng ký diễn ra nhanh chóng và chính xác hơn. Phụ huynh chỉ cần kiểm tra và xác nhận thông tin thay vì phải chuẩn bị nhiều loại giấy tờ như trước.

Điểm mới đáng chú ý trong tuyển sinh mầm non, lớp 1, lớp 6 năm học 2026-2027 là việc áp dụng hình thức tuyển sinh trực tuyến tích hợp bản đồ số GIS. Giải pháp này nhằm bảo đảm học sinh được học tại trường gần nơi cư trú nhất, thuận tiện, an toàn trong di chuyển.

Việc ứng dụng bản đồ số GIS giúp công tác tuyển sinh của Thủ đô ngày càng hiện đại, minh bạch, thuận lợi, đáp ứng tốt hơn nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của phụ huynh và học sinh.

Trước đây, việc phân tuyến thường dựa trên địa bàn hành chính và được thực hiện chủ yếu theo phương pháp thủ công. Hệ thống AI và GIS sẽ giúp khắc phục hạn chế này bằng cách phân tích dữ liệu dân cư, vị trí địa lý của trường học, mật độ học sinh trong từng khu vực cũng như khả năng tiếp nhận của từng trường. Trên cơ sở đó, hệ thống sẽ đưa ra phương án phân tuyến tối ưu, bảo đảm học sinh được học tại trường gần nơi cư trú nhất có thể, đồng thời cân đối số lượng học sinh giữa các trường. Nhờ vậy, việc phân tuyến trở nên khoa học, khách quan và minh bạch hơn.

Việc ứng dụng GIS và AI không chỉ góp phần giảm tình trạng quá tải cục bộ tại một số trường mà còn hạn chế tối đa việc xin học trái tuyến, đồng thời phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang được triển khai.

Thành công của tuyển sinh trực tuyến cho thấy sự chỉ đạo quyết liệt của thành phố, sự chủ động của ngành giáo dục và sự đồng thuận của người dân. Việc số hóa quy trình giúp phụ huynh đăng ký nhanh, chính xác, nâng cao hiệu quả quản lý và bảo đảm quyền lợi học sinh. Toàn bộ quá trình đăng ký tuyển sinh được liên thông với cơ sở dữ liệu dân cư quốc gia, giúp xác thực thông tin học sinh một cách chính xác, nhanh chóng. Điều này vừa nâng cao tính minh bạch vừa bảo đảm an toàn dữ liệu và giảm thiểu sai sót trong quá trình xét tuyển. Đồng thời góp phần giảm thiểu chi phí, nhân lực cho ngành giáo dục và người dân các địa phương.