Tăng cường đồng thuận xã hội với việc xây dựng, hoàn thiện pháp luật về an ninh, trật tự

Buổi toạ đàm tập trung phân tích, làm rõ sự cần thiết của việc sửa đổi, bổ sung những điểm mới; những tác động đến người dân, tổ chức, doanh nghiệp; các quy định nhằm đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý nhà nước về an ninh trật tự trong dự thảo các văn bản gồm: Dự án Bộ luật hình sự sửa đổi; Dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi; Nhóm các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật An ninh mạng 2025...

Qua đó tăng cường đồng thuận xã hội đối với công tác bảo đảm an ninh, trật tự nói chung và công tác xây dựng, hoàn thiện pháp luật về an ninh, trật tự nói riêng.

Cần thiết phải sửa đổi, bổ sung Bộ luật Hình sự năm 2015 và Luật xử lý vi phạm hành chính

Tham dự buổi toạ đàm, Thượng tá Ngô Đức Thắng, Phó Cục trưởng Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp cho biết việc sửa đổi, bổ sung Bộ luật Hình sự và Luật xử lý vi phạm hành chính ở thời điểm hiện nay có đầy đủ cơ sở về mặt chính trị, pháp lý và thực tiễn.

Việc sửa đổi, bổ sung Bộ luật Hình sự, Luật xử lý vi phạm hành chính nhằm thể chế hóa kịp thời các chủ trương lớn của Đảng về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, hoàn thiện thể chế phát triển đất nước, bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Sau nhiều năm thi hành, Bộ luật Hình sự năm 2015, Luật Xử lý vi phạm hành chính đã phát huy vai trò quan trọng, nhưng thực tiễn đã phát sinh nhiều vấn đề bất cập, cần thiết phải sửa đổi, bổ sung để đảm bảo hiệu quả thực thi pháp luật.

Đề cập đến đề xuất quy định “cắt điện, nước, tạm ngừng xuất cảnh để cưỡng chế người chây ì nộp phạt vi phạm hành chính” đối với các cá nhân, tổ chức cố tình không chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính tại dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), Thượng tá Ngô Đức Thắng cho biết việc bổ sung các biện pháp cưỡng chế này đã được Bộ Công an nghiên cứu, rà soát, đánh giá kỹ lưỡng để bảo đảm việc thi hành quyết định XPVPHC được thi hành hiệu quả.

Nhiều điểm mới được dư luận quan tâm

Tham dự buổi toạ đàm, Thượng tá Phạm Việt Công, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát giao thông phân tích sâu những điểm sửa đổi trực tiếp tác động đến người dân và doanh nghiệp tại 2 dự thảo Nghị định trong lĩnh vực giao thông đường bộ.

Theo đó, Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 151/2024/NĐ-CP, nội dung sửa đổi liên quan thủ tục cấp phép hoạt động đối với phương tiện giao thông thông minh và thủ tục chấp thuận doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành quốc tế của Việt Nam được tổ chức cho người nước ngoài đưa xe cơ giới nước ngoài vào Việt Nam du lịch… Đây là những điểm sửa đổi trực tiếp tác động đến người dân và doanh nghiệp.

Nghị định số 168/2024/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung một số hành vi vi phạm về xe kinh doanh vận tải để phù hợp với pháp luật về kinh doanh vận tải đường bộ như: điều khiển xe ô tô không kinh doanh vận tải hành khách, hàng hóa nhưng chở người, hàng hóa có thu tiền hoặc ký hợp đồng, nhận đặt chỗ để chở người, hàng hóa trên xe…

Đề cập tới những điểm mới trong Dự thảo Nghị định về bảo vệ an ninh mạng, theo Thượng tá Triệu Mạnh Tùng, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng Công nghệ cao, Dự thảo không chỉ hướng tới cụ thể hóa quy định của Luật An ninh mạng năm 2025 mà còn tập trung hoàn thiện cơ chế pháp lý theo hướng rõ ràng, đồng bộ, khả thi và phù hợp với thực tiễn phát triển công nghệ.

Việc xác định tiêu chí cấp độ an ninh mạng, tiêu chí xác định hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia, bổ sung nguyên tắc quản lý rủi ro, hoàn thiện yêu cầu bảo vệ đối với hệ thống cấp độ cao trên hạ tầng điện toán đám mây, làm rõ trách nhiệm của chủ quản hệ thống và cơ chế phối hợp giữa các đơn vị chuyên trách…

Bổ sung quy định xử phạt đối với hành vi sử dụng AI để tạo video, hình ảnh, âm thanh giả mạo

Thời gian qua, dư luận đặc biệt quan tâm đến các hành vi sử dụng AI để tạo video, hình ảnh giả mạo người nổi tiếng nhằm lừa đảo, thao túng dư luận… trên không gian mạng. Dự thảo Nghị định quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân đã bổ sung những chế tài và giải pháp để xử lý nghiêm, nâng cao tính răn đe với các hành vi này.

Làm rõ vấn đề này, Thượng tá Triệu Mạnh Tùng, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao cho biết, đối với hành vi sử dụng AI để tạo video, hình ảnh, âm thanh giả mạo người nổi tiếng, cơ quan, tổ chức nhằm lừa đảo hoặc thao túng dư luận, Nghị định bổ sung quy định xử phạt đối với hành vi tạo lập, đăng tải, phát tán thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, thông tin xâm phạm danh dự, nhân phẩm của cá nhân, tổ chức.

Đồng thời, không chỉ xử phạt bằng tiền mà còn áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc gỡ bỏ nội dung vi phạm, khóa hoặc thu hồi tài khoản, trang, nhóm vi phạm; trường hợp nghiêm trọng có thể chuyển cơ quan điều tra để xem xét trách nhiệm hình sự.

Đáng chú ý, dự thảo cũng tăng cường xử lý các hành vi tiếp tay cho tội phạm mạng như mua bán tài khoản ngân hàng, ví điện tử, SIM đã định danh, tài khoản mạng xã hội “rác”. Theo đó, các hành vi mua bán, cho thuê, cho mượn tài khoản để thực hiện hành vi vi phạm đều sẽ bị xử lý nghiêm, đồng thời áp dụng biện pháp khóa, thu hồi tài khoản vi phạm.

Bên cạnh đó, Nghị định cũng bổ sung chế tài mạnh hơn đối với hành vi phát tán tin giả, bôi nhọ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm cá nhân trên mạng xã hội. Ngoài xử phạt hành chính, người vi phạm còn có thể bị buộc cải chính thông tin, xin lỗi công khai, gỡ bỏ nội dung vi phạm; trường hợp tái phạm nhiều lần có thể bị đình chỉ hoạt động tài khoản, kênh hoặc fanpage.

Đối với tình trạng quảng cáo cờ bạc, kêu gọi đầu tư tiền ảo, tài sản số trái phép trên không gian mạng, dự thảo tập trung xử lý cả người thực hiện hành vi lẫn các tổ chức, nền tảng trung gian tiếp tay cho hoạt động này. Các hành vi quảng bá website cờ bạc, livestream dụ dỗ đầu tư, sử dụng người nổi tiếng hoặc KOL để quảng bá các mô hình tài chính chưa được cấp phép đều thuộc diện bị tăng nặng chế tài xử lý.

Thời gian qua nhiều hội, nhóm bị lợi dụng để phát tán tin giả, quảng cáo cờ bạc, kích động chống phá, vi phạm pháp luật. Dự thảo Nghị định quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân đã dành riêng Điều 13 để quy định trách nhiệm của người quản trị, điều hành hội, nhóm, kênh, trang, tài khoản trên không gian mạng.

Theo đó, yêu cầu chủ quản, người quản trị hội, nhóm phải ban hành và công khai quy tắc cộng đồng, nội quy quản lý; đồng thời tổ chức kiểm duyệt nội dung phù hợp với quy mô hoạt động của hội, nhóm.

Chủ quản hội, nhóm không chỉ chịu trách nhiệm quản trị kỹ thuật mà còn phải chủ động rà soát, loại bỏ thành viên, bài viết, đường dẫn, tài khoản hoặc công cụ có dấu hiệu vi phạm pháp luật; không được tổ chức, điều hành hoặc tiếp tay cho các hoạt động vi phạm pháp luật trên không gian mạng.

Dự thảo cũng quy định rõ trách nhiệm phối hợp của người quản trị hội, nhóm với lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng và cơ quan có thẩm quyền trong quá trình xác minh, xử lý vi phạm; nghiêm cấm hành vi xóa dấu vết, tiêu hủy dữ liệu hoặc cản trở hoạt động điều tra, xác minh.

Liên quan đến yêu cầu định danh, xác thực điện tử, Điều 6 của Dự thảo Nghị định quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân quy định nhà cung cấp dịch vụ, chủ quản hệ thống thông tin phải thực hiện định danh, xác thực điện tử đối với tổ chức, cá nhân sử dụng dịch vụ trước và trong quá trình cung cấp dịch vụ; có giải pháp ngăn chặn tình trạng sử dụng tài khoản “không chính chủ”.  

Đặc biệt, đối với các trường hợp khẩn cấp liên quan đến an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội hoặc đe dọa tính mạng con người, dự thảo cho phép lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng yêu cầu áp dụng ngay các biện pháp cần thiết để ngăn chặn hậu quả phát sinh.