Thiếu tá Trần Duy Nghĩa vẫn chưa được tôn vinh

Cuối tháng 7, Báo CAND đăng bài viết về gương hy sinh của Thiếu tá Trần Duy Nghĩa, Công an phường Trung Tâm, thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái cũng như việc đồng chí vẫn chưa được công nhận liệt sỹ. Ngay sau đó, ông Lâm Tấn Lợi, chủ Doanh nghiệp võng xếp Duy Lợi đã thông qua Quỹ Xã hội từ thiện của Báo CAND gửi hỗ trợ thân nhân đồng chí Nghĩa 30 triệu đồng. Thời gian qua, báo điện tử Dân trí và một số cơ quan ngôn luận khác đăng nhiều bài viết đề nghị công nhận liệt sỹ cho đồng chí Nghĩa và nhận được sự đồng tình của nhiều độc giả. Điều này thể hiện sự ghi nhận của nhân dân về gương anh dũng bảo vệ đồng đội của đồng chí Nghĩa và việc cần thiết phải truy tặng bằng Tổ quốc ghi công cho anh.

Sự hy sinh của anh xứng đáng được Tổ quốc ghi công

Đồng chí Trần Duy Nghĩa ngã xuống vào ngày mùng 2 Tết Nguyên đán (2011) là sự mất mát vô cùng to lớn cho gia đình và đồng đội của anh. Nhiều người cảm kích trước sự hy sinh của anh, nhất là những đồng đội đang làm công tác khám nghiệm một vụ TNGT mà anh có nhiệm vụ bảo vệ hiện trường. Và rồi, anh mãi mãi ra đi khi quyết tâm ngăn chặn người điều khiển xe môtô không làm chủ tốc độ có nguy cơ lao thẳng vào khu vực đang tổ chức khám nghiệm.

Sự việc bắt đầu từ lúc 19h ngày 4/2/2011, Công an phường Trung Tâm, thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái nhận được tin tại km 201+700, quốc lộ 32 xảy ra một vụ TNGT nghiêm trọng, làm 2 người chết. Đồng chí Nghĩa được chỉ huy Công an phường cùng một số đồng nghiệp tại các đơn vị như: CSGT, CSĐT và các lực lượng phối hợp là Viện Kiểm sát, tổ dân phố, cán bộ hỗ trợ tư pháp... có mặt tại hiện trường. Đồng chí Nghĩa được giao nhiệm vụ bảo vệ hiện trường, phân luồng giao thông phục vụ công tác khám nghiệm.

Trong khi làm nhiệm vụ phân luồng giao thông, tránh để người đi đường vào khu vực đang khám nghiệm thì đồng chí Nghĩa phát hiện một xe môtô, trên có 3 thanh niên không đội mũ bảo hiểm đi với tốc độ lớn. Thấy xe có biểu hiện gây mất an toàn, ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng của người dân và tổ khám nghiệm nên đồng chí Nghĩa giơ gậy chỉ huy giao thông yêu cầu giảm tốc độ. Thế nhưng lái xe không thực hiện mà còn lao thẳng vào đồng chí Nghĩa rồi tiếp tục lao vào chiếc xe môtô của tổ khám nghiệm. Hậu quả là đồng chí Nghĩa hy sinh và người điều khiển xe cũng tử vong.

Với nhiệm vụ bảo vệ hiện trường, phân luồng giao thông, đồng chí Nghĩa đã thực hiện đúng vai trò của mình. Sinh mạng của anh bị cướp đi trong lúc cố gắng giữ an toàn cho đồng đội, và cho chính những kẻ đang lao liều mạng trên chiếc môtô. Trong khi anh nỗ lực giữ sinh mạng cho người khác thì anh mãi mãi ra đi. Sự hy sinh của anh được nhiều người cảm kích là vì thế. Và anh xứng đáng được Tổ quốc ghi công.

Đừng nhìn đây là vụ TNGT đơn thuần

Công an phường Trung Tâm, Công an thị xã Nghĩa Lộ, Công an tỉnh Yên Bái ngay sau đó đã làm hồ sơ đề nghị truy tặng liệt sỹ cho đồng chí Nghĩa. Cũng như đồng đội của anh, người mẹ già, người vợ góa và hai đứa con thơ đều mong được đón nhận bằng Tổ quốc ghi công. Thế nhưng, sự chờ mong ấy ngày càng trở nên xa vời, nhất là khi Cục Chính sách người có công, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cho rằng, không có căn cứ để công nhận liệt sỹ cho anh. Lý do cơ quan này đưa ra, đây là một vụ TNGT.

Nghị định 54/2006/CP nêu: “Dũng cảm làm những công việc cấp bách, nguy hiểm phục vụ an ninh và quốc phòng; dũng cảm cứu người, cứu tài sản của Nhà nước và nhân dân” được công nhận liệt sỹ. Đối chiếu với hành động của đồng chí Nghĩa sau khi phát hiện chiếc xe môtô đi với tốc độ cao có nguy cơ lao vào khu vực đang làm công tác khám nghiệm để thấy rằng, hành động của anh là dũng cảm để cứu tính mạng những người đồng đội của mình.

Điều gì sẽ xảy ra khi chiếc môtô ấy lao vào khu vực đang khám nghiệm? Khi mà ở trong đó bác sỹ pháp y, các chiến sỹ kỹ thuật hình sự, cán bộ điều tra, cán bộ khám nghiệm tai nạn đang lúi húi làm việc? Thật khó là đoán định bởi kết quả điều tra sau đó cho thấy, những người trên xe môtô đều có nồng độ cồn cao trong máu. Nếu không có tinh thần trách nhiệm, không bất chấp hiểm nguy thì khi phát hiện chiếc xe môtô đang lưu hành với tốc độ cao có biểu hiện gây mất an toàn cho tổ khám nghiệm, đồng chí Nghĩa đã không có hành động giơ gậy chỉ huy và bật đèn pin hướng dẫn giao thông. Và nếu như vậy, anh không mất mạng.

Thế nên, cần phải công bằng để nhìn nhận, tình huống đồng chí Nghĩa hy sinh không phải là vụ TNGT đơn thuần. Mà anh đã bất chấp hiểm nguy, dũng cảm đứng ra phân luồng để đảm bảo an toàn cho những người đồng đội đang thi hành nhiệm vụ. Có như vậy mới thấy được tinh thần dũng cảm của người chiến sỹ Cảnh sát này.

Ngày 13/2/2012, Bộ Công an đã có công văn gửi Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội về việc công nhận liệt sỹ với đồng chí Nghĩa. Công văn nêu rõ, tại kết luận điều tra số 05/KLĐT ngày 15/3/2011 của cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an thị xã Nghĩa Lộ kết luận: Nguyễn Văn Thắng điều khiển xe môtô sau khi uống rượu, không chú ý quan sát, không làm chủ tốc độ, không chấp hành hệ thống báo hiệu đường bộ đã gây tai nạn làm đồng chí Nghĩa tử vong. Ngoài ra, đồng chí Nghĩa còn mất khi đang thi hành nhiệm vụ ở địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn và xảy ra vào thời điểm nhạy cảm (mùng 2 Tết Nguyên đán).

Vì vậy, Bộ Công an đề nghị vận dụng xét công nhận liệt sỹ đối với đồng chí Nghĩa theo quy định tại khoản 4, Điều 3, Nghị định 54/2006/NĐ-CP. Tuy nhiên, trong cuộc họp giữa đại diện Bộ LĐ-TB-XH với đại diện Tổng cục XDLL CAND về giải quyết một số hồ sơ thương binh, liệt sỹ trong CAND, Thứ trưởng Bộ LĐ – TB – XH Nguyễn Hồng Lĩnh cho rằng, trường hợp đồng chí Nghĩa được coi là từ trần do tai nạn giao thông, không đủ điều kiện để xác nhận liệt sỹ.

Không chỉ người thân của đồng chí Nghĩa mà dư luận không đồng tình với quyết định này. Xin nhắc lại trong Nghị định 54/2006/CP nêu: “Dũng cảm làm những công việc cấp bách, nguy hiểm, phục vụ an ninh và quốc phòng; dũng cảm cứu người, cứu tài sản của Nhà nước và nhân dân” được công nhận liệt sỹ. Việc đồng chí Nghĩa đã không quản hiểm nguy, lao ra ngăn cản hành vi có thể gây nguy hiểm đến tính mạng của các đồng chí trong tổ khám nghiệm, rõ ràng anh đã phát hiện và chủ động ngăn chặn hành vi đe dọa sự an toàn của người khác. Anh không thụ động để rồi bất ngờ trở thành nạn nhân của vụ TNGT. Biết hiểm nguy vẫn ngăn chặn, tại sao lại không coi đấy là hành động dũng cảm? Nguyện vọng được công nhận liệt sỹ cho đồng chí Nghĩa của thân nhân, đồng đội và đông đảo người dân cũng như dư luận bạn đọc là chính đáng.