Săn tội phạm có lệnh truy nã quốc tế

Thứ Ba, 10/02/2009, 15:21
Nhiều đối tượng sau khi gây án tại một nước, đã lẩn trốn sang nước khác, có thể cách xa tới nửa vòng trái đất. Nhưng họ không hiểu rằng, họ có thể lẩn trốn được 1 năm, 2 năm, hoặc cả chục năm chăng nữa thì cũng sẽ có ngày sa lưới pháp luật. Bởi Văn phòng Interpol Việt Nam (VPI) đã phối hợp chặt chẽ với Cảnh sát các nước trong công tác tương trợ tư pháp hình sự và truy bắt tội phạm bỏ trốn nhằm mục đích dẫn độ tội phạm về nơi gây án.

Săn tội phạm xuyên quốc gia và xuyên thời gian

Cách đây 8 năm, có một người đàn ông tên là Trần Đức Lan, 50 tuổi, Giám đốc chi nhánh Công ty Thương mại Hồng Bàng tại TP HCM đã bí mật trốn sang Mỹ. Ông ta ra đi để lại một hậu quả nghiêm trọng do mình gây ra tại Việt Nam. Theo tài liệu của Công an Hải Phòng, trong thời gian làm Giám đốc chi nhánh, Trần Đức Lan đã tham ô trên 550 triệu đồng và làm thất thoát hơn 2,1 tỷ đồng của Nhà nước.

Tháng 9/2001, Lan trốn sang Mỹ một mình, sau đó đưa vợ con sang sống ở diện tị nạn. Cuộc sống vất vưởng nơi đất khách, nhưng ông giám đốc tham ô này luôn hy vọng rằng sẽ trốn lánh được mãi cái án tù ở quê nhà. Sau khi nhận được yêu cầu của Công an Hải Phòng, VPI đã đề nghị Ban Tổng thư ký Interpol ban hành lệnh truy nã quốc tế số A-64/1-2003 đối với Trần Đức Lan.

Cuối năm 2002, VPI phát hiện Lan đang lẩn trốn ở Mỹ, đã phối hợp với các cơ quan chức năng của nước này để cung cấp tài liệu, thông tin nhằm đề nghị Toà án Mỹ bác đơn xin tị nạn của Trần Đức Lan và trục xuất đối tượng về Việt Nam.

Thế nhưng, do giữa Việt Nam và Mỹ chưa kí kết Hiệp định tương trợ tư pháp hình sự, đồng thời đối tượng đã thúc luật sư để xin cư trú tị nạn tại Mỹ nên đến tận cuối năm 2008, các cơ quan thi hành pháp luật của Mỹ mới chính thức bắt giữ đối tượng, trục xuất về Việt Nam theo yêu cầu của VPI.

Đối tượng truy nã Phạm Minh Lương (áo xanh, bìa trái) đang ký vào biên bản bắt giữ.

9h35 ngày 13/11/2008, trên chuyến chuyên cơ từ Mỹ đáp xuống sân bay Nội Bài, 2 sỹ quan Cảnh sát Mỹ dẫn giải Trần Đức Lan về phía nơi tiếp nhận. Nơi đó đã có đại diện của VPI, Văn phòng CSĐT- Bộ Công an (C16) và Công an TP Hải Phòng tiến hành làm các thủ tục tiếp nhận theo đúng quy định của pháp luật Việt Nam và thông lệ quốc tế.

Ngay sau đó, Lan được đưa thẳng ra xe đặc chủng, đưa về Hải Phòng. Sau 8 năm chạy trốn, Lan đã phải trở về chốn xưa, nhưng giờ là một đối tượng phạm tội và phải đền tội theo quy định của luật pháp Việt Nam.

Cũng cách đây 5 năm, đối tượng Phạm Minh Lương, 43 tuổi, trú tại xã Tam Xuân, huyện Núi Thành (Quảng Nam) đã sử dụng hung khí, gây ra một vụ cướp đặc biệt nghiêm trọng. Ngay sau khi gây án, biết Công an thị xã Tam Kỳ (Quảng Nam) đang truy bắt, Lương đã bỏ trốn bằng đường bộ sang Lào. Không liên lạc với gia đình, bỏ mặc vợ con ở lại Việt Nam, Lương đã ẩn kỹ mình trong vỏ bọc của một người đàn ông sang Lào làm thuê với các tên khác.

Đến tháng 4/2006, Lương tiếp tục tham gia một đường dây trộm cắp tài sản tại Lào và bị kết án 3 năm. Thông tin về việc Lương đang lẩn trốn ở Lào đến với Công an tỉnh Quảng Nam vào cuối năm 2008. Với sự phối hợp của VPI, các anh đã phát hiện được đối tượng đang lẩn trốn tại… Trại giam Phôn Toong. Đoàn cán bộ của Công an tỉnh Quảng Nam, với sự kết hợp của Thiếu úy Nguyễn Như Sơn, cán bộ VPI đã lên đường sang Viên Chăn (Lào).

Sau khi làm việc với Cảnh sát Lào, Interpol Viên Chăn, đại diện Cảnh sát Việt Nam tại Lào, ngày 22/10, đoàn công tác đã có mặt tại Trại giam Phôn Toong. Khi Phạm Minh Lương được đưa ra gặp các cán bộ Công an của Việt Nam để lấy lời khai, anh ta vô cùng ngạc nhiên. Anh ta không nghĩ rằng đã ẩn mình trong trại giam nước bạn mà vẫn bị Công an Việt Nam tìm ra và phải đối mặt với bản án chưa trả tại Việt Nam. Cả đêm đó, Lương không ngủ được, vì sáng hôm sau phải theo các cán bộ, chiến sỹ Công an Việt Nam về nước để tiếp tục nhận một bản án mới…

Các đối tượng người nước ngoài gây án, rồi trốn về Việt Nam ẩn náu cũng không thoát được lưới pháp luật. Mới đây, VPI nhận được công hàm của Tổng lãnh sự quán Hàn Quốc tại TP HCM đề nghị Cảnh sát Việt Nam truy bắt đối tượng truy nã của Hàn Quốc có tên gọi là Ki Se-joong, 56 tuổi. Theo thông tin do phía Hàn Quốc cung cấp, đối tượng Ki Se-joong đã lừa đảo chiếm đoạt 200.000 USD của một nạn nhân người Hàn Quốc. Ngoài ra, đối tượng còn liên quan đến 5 vụ lừa đảo khác tại Hàn Quốc mà tổng số tiền bị chiếm đoạt lên tới 0,8 triệu USD.

Qua trao đổi thông tin, cơ quan Công an Việt Nam đã xác định đối tượng hiện đang sử dụng hộ chiếu giả số EP0045748 với tên gọi là Gi Se-kwang và lẩn trốn tại khách sạn Khu du lịch Công viên nước thuộc huyện Củ Chi (TP HCM). Tuy chỉ ở duy nhất khách sạn này, nhưng vì có tật, cứ vài ba ngày, đối tượng lại yêu cầu chuyển đổi phòng một lần.

Tháng 12/2008, VPI phối hợp với Cục C16 tiến hành bắt giữ đối tượng, sau đó, vào thời điểm cận kề năm mới, các anh đã tiến hành các thủ tục bàn giao đối tượng cho Cảnh sát Hàn Quốc tại sân bay Tân Sơn Nhất.

Tội phạm bỏ trốn có yếu tố nước ngoài - ngày càng phức tạp

Theo thống kê của VPI, năm qua, đơn vị đã tiếp nhận và xử lý gần 700 lượt thông tin về truy bắt tội phạm bỏ trốn từ Việt Nam ra nước ngoài và ngược lại liên quan đến 62 đối tượng.

VPI đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ trong nước bắt giữ 7 đối tượng truy nã của nước ngoài bàn giao cho phía bạn và 8 đối tượng truy nã của Việt Nam đưa về nước xử lý.

Bên cạnh đó, VPI cũng phối hợp rà soát và phát hiện nơi lẩn trốn của 12 đối tượng khác đang bị Cảnh sát Việt Nam truy nã tại các nước như Canada, Mỹ, Trung Quốc…

Theo đánh giá của VPI, đối tượng phạm tội bỏ trốn từ Việt Nam ra nước ngoài có xu hướng tăng với  tính chất, mức độ nghiêm trọng hơn. Các đối tượng chủ yếu phạm các tội danh như giết người, cướp tài sản, lừa đảo, buôn lậu ma tuý và đặc biệt nổi lên là tội phạm mua bán phụ nữ, trẻ em qua biên giới.

Số lượng các đối tượng truy nã của nước ngoài lẩn trốn tại Việt Nam có xu hướng giảm về số lượng so với năm ngoái, tuy nhiên tính chất cũng lại nghiêm trọng hơn bởi đa số phạm tội hình sự nguy hiểm như giết người, cố ý gây thương tích hoặc lạm dụng tình dục, lừa đảo, tham ô…

Các đối tượng sau khi bỏ trốn sang Việt Nam thường vào các thành phố lớn hoặc các tỉnh phía Nam, nơi có nhiều khu công nghiệp lẩn trốn. Nhiều đối tượng sau khi trốn vào Việt Nam lại tiếp tục móc nối để hoạt động phạm tội tại Việt Nam.

Trong thời gian qua, việc phối hợp giữa VPI với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các địa phương trong hoạt động truy bắt tội phạm bỏ trốn từ nước ngoài vào Việt Nam tiếp tục đạt kết quả tốt, nhằm làm trong sạch địa bàn và thể hiện tinh thần hợp tác quốc tế của Cảnh sát Việt Nam.

Tuy nhiên, theo đánh giá VPI, số lượng các văn bản pháp lý quốc tế song phương và đa phương (các Hiệp định tương trợ tư pháp hình sự và dẫn độ tội phạm) mà Việt Nam tham gia ký kết còn hạn chế nên thiếu hành lang pháp lý để thực hiện.

Cơ chế phối hợp, trao đổi thông tin, thực hiện các yêu cầu tương trợ tư pháp hình sự và đặc biệt là truy bắt tội phạm bỏ trốn giữa các đơn vị nghiệp vụ trong cả nước còn chưa thống nhất từ TW đến địa phương. Việc quản lý người nước ngoài tại Việt Nam còn thiếu chặt chẽ…

Chính vì thế, trong thời gian tới, với tình hình hoạt động tội phạm xuyên quốc gia trên thế giới và trong khu vực sẽ có những biến động phức tạp, theo lãnh đạo VPI, việc khắc phục những khó khăn trên là rất cần thiết, cần phải tạo ra sự thống nhất chỉ đạo từ TW đến Công an các địa phương trong việc thực hiện các yêu cầu tương trợ tư pháp hình sự và truy bắt tội phạm bỏ trốn nhằm đạt hiệu quả và đảm bảo đúng quy định của pháp luật

T. Hoà - H. Giang
.
.