Đ1 - Mốc son in đậm dấu ấn lịch sử 40 năm đào tạo Đại học Công an
Giáo dục đào tạo luôn đóng giữ vai trò quan trọng trong tiến trình phát triển của nhân loại. Lịch sử đã chứng minh rằng: mọi sự thành đạt và phát triển của bất cứ quốc gia, dân tộc nào đều gắn chặt với sự tiến bộ và thành đạt trong lĩnh vực đào tạo giáo dục của quốc gia, dân tộc đó.
Trong lịch sử nghìn năm dựng nước, giữ nước và xây dựng phát triển đất nước, ông cha ta rất coi trọng giáo dục và đào tạo.
Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng ta, Nhà nước ta và Bác Hồ luôn luôn quan tâm đến sự nghiệp đào tạo nguồn nhân lực, nhân tài cho đất nước, đặc biệt là đối với lực lượng Công an và Quân đội: thanh bảo kiếm của Đảng, lực lượng chuyên chính của nhà nước dân chủ nhân dân.
64 năm qua, sự nghiệp giáo dục đào tạo của lực lượng Công an nhân dân không ngừng lớn mạnh và phát triển, 64 năm là một khoảng thời gian không dài mà chúng ta đã xây dựng được một hệ thống lý luận nghiệp vụ Công an Việt Nam, hội đủ điều kiện đào tạo được 3 cấp học: Đại học, Cao học và Tiến sĩ, hội nhập với trình độ nền giáo dục quốc dân, tiếp cận với trình độ khu vực và quốc tế là một tiến bộ rất lớn và thần kỳ của sự nghiệp giáo dục đào tạo trong lực lượng Công an nhân dân Việt Nam.
Trong bước tiến thần kỳ đó có thể khẳng định sự ra đời của khoá đại học Công an đầu tiên ở Việt
Nghiên cứu 40 năm đào tạo đại học Công an cũng là đề tài lớn có nhiều vấn đề hấp dẫn, thiết thực cần được bàn thảo, đánh giá, nhận xét khách quan và khoa học.
Với cương vị là Thứ trưởng Thường trực Bộ Công an, trực tiếp phụ trách công tác giáo dục đào tạo, xây dựng lực lượng Công an và bản thân tôi là sinh viên tốt nghiệp Đại học Khóa I, nhân dịp này xin trình bày một số vấn đề cơ bản về đào tạo Khóa I, khóa mở đầu đào tạo đại học của ngành Công an. Những vấn đề nêu ra dưới đây là những nghiên cứu tập hợp đánh giá có tính chất cá nhân, là ý kiến của riêng tôi, không phải là kết luận của lãnh đạo Bộ Công an.
I. 23 năm cho sự ra đời khóa I Đại học Công an
1. Sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước, Bác Hồ và ngành Công an cho sự nghiệp giáo dục đào tạo, xây dựng lực lượng Công an nhân dân Việt
Có thể khẳng định rằng, những thành tựu to lớn của giáo dục đào tạo, xây dựng lực lượng Công an nhân dân Việt Nam trong hơn 60 năm qua là nhờ sự quan tâm đặc biệt của Chủ tịch Hồ Chí Minh, của Đảng, Nhà nước và ngành Công an. Sự quan tâm đặc biệt này cũng là yếu tố quyết định cho sự sớm ra đời Khóa I Đại học Công an, chỉ sau 23 năm ngành Công an nhân dân Việt Nam được chính thức thành lập.
Năm 1945, Cách mạng tháng Tám thành công, Chính phủ lâm thời nước Việt
Ngày 21/2/1946, Hồ Chủ tịch ký Sắc lệnh số 23/SL thành lập "Việt Nam Công an vụ". Ngày 8/6/1946, Chính phủ cử đồng chí Lê Giản làm Giám đốc Công an vụ. Ngày 25/6/1946, Bộ Nội vụ ra Nghị định số 215/NĐ-P2 thành lập Trường Huấn luyện Công an tại Nha Công an Việt Nam do đồng chí Tổng Giám đốc Nha Công an Việt Nam làm Hiệu trưởng. Đây được coi là Nghị định đầu tiên của Chính phủ về công tác giáo dục đào tạo của lực lượng Công an. Và đây cũng là Nghị định thành lập Trường Huấn luyện Công an, tiền thân của Học viện An ninh nhân dân ngày nay. Như vậy, chỉ chưa đầy 9 tháng sau khi Cách mạng tháng Tám thành công, Đảng, Nhà nước đã cho thành lập Trường Công an nhân dân đầu tiên và giao cho người lãnh đạo cao nhất của ngành Công an làm Hiệu trưởng.
Ngày 31/12/1949, Bộ Nội vụ ra Nghị định số 385/NV-2 chuyển Trường Huấn luyện Công an thành Trường Công an trung cấp và vẫn do Giám đốc Nha Công an làm Hiệu trưởng Nhà trường. Ngày 15/8/1952, Nghị quyết số 27-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng cử đồng chí Trần Quốc Hoàn làm Giám đốc Nha Công an thay đồng chí Lê Giản và trực tiếp làm Hiệu trưởng Trường Trung cấp Công an.
![]() |
|
Ngày 22 tháng 7 năm 1964, tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Phạm Văn Đồng ký Quyết định số 111/CP công nhận Trường Công an Trung ương (Học viện An ninh nhân dân ngày nay) là trường đại học của lực lượng Công an nhân dân. |
Ngày 13/5/1953, Chính phủ ban hành Nghị định số 74-ND chuyển Trường Trung cấp Công an thành Trường Công an Trung ương và giao cho đồng chí Trần Quốc Hoàn, Thứ trưởng Thứ Bộ Công an làm Hiệu trưởng.
Ngày 29/8/1953, Chính phủ quyết định đổi Thứ Bộ Công an thành Bộ Công an. Đồng chí Trần Quốc Hoàn, Ủy viên Trung ương Đảng được cử giữ chức Bộ trưởng Bộ Công an và kiêm Hiệu trưởng Trường Công an Trung ương.
Từ năm 1953 đến năm 1980, đồng chí Trần Quốc Hoàn là Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an. Đồng chí Bộ trưởng trực tiếp làm Hiệu trưởng Trường Công an Trung ương từ năm 1952 - 1962. Như vậy một thời gian dài từ năm 1946 - 1962, người lãnh đạo cao nhất của ngành Công an luôn luôn trực tiếp làm Hiệu trưởng Trường Công an Trung ương - trường học đầu tiên và đầu đàn trong hệ thống trường học của ngành Công an chúng ta.
Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến sự nghiệp giáo dục đào tạo, xây dựng lực lượng Công an nhân dân. Quan điểm tư tưởng của Người về đào tạo giáo dục Công an nhân dân được Người trực tiếp truyền dạy cho cán bộ, chiến sĩ Công an, cho Nhà trường Công an từ rất sớm, từ những ngày đầu thành lập lực lượng Công an nhân dân. Tư tưởng đạo đức của Người nói chung và tư tưởng của Người về giáo dục đào tạo Công an nhân dân nói riêng là nền tảng xây dựng phát triển lực lượng Công an nhân dân Việt Nam và dẫn đường cho sự nghiệp đào tạo giáo dục xây dựng lực lượng Công an nhân dân trong mọi thời kỳ lịch sử cách mạng Việt Nam. Tư tưởng chỉ đạo của Người đã ăn sâu bền chặt trong tâm hồn các thế hệ Công an nhân dân Việt
Ngày 1/10/1946, tại Hà Nội (15 Trần Bình Trọng), Trường Huấn luyện Công an khai giảng Khóa II Huấn luyện Công an trung cấp vinh dự được Bác về thăm trường, nói chuyện thân mật với cán bộ, giáo viên và học viên của Nhà trường. Ngày 28/4/1950, Bác về thăm Trường Công an trung cấp, nói chuyện với cán bộ, giáo viên và học viên Khóa Tổng cục phản công I.
![]() |
|
Ngày 11 tháng 8 năm 1969, đồng chí Trần Quyết, Thứ trưởng Bộ Công an, thay mặt Bộ trưởng, ký quyết định mở Khóa I Đại học Công an (Đ1) tại Trường Công an Trung ương (nay là Học viện An ninh nhân dân). |
Tháng 1 năm 1951 trên đường đi công tác trở về Tân Trào, Bác Hồ đến thăm Trường Trung cấp Công an đóng tại xã Khuôn Khoai, huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang. Lần thăm này, Người dành nhiều thời gian để truyền dạy tư tưởng của Người cho cán bộ, giáo viên và học viên. Người nhấn mạnh vai trò nhiệm vụ của Công an, tinh thần phục vụ nhân dân, trung với Đảng hiếu với dân, gắn bó với dân, dựa vào dân để làm tròn nhiệm vụ. Đặc biệt Người còn chỉ bảo phương pháp công tác Công an, sự mưu trí, sáng tạo của Công an đối với địch và cách thức bảo vệ thành quả cách mạng, bảo vệ Đảng, bảo vệ nhân dân. Lời dạy của Bác rõ ràng, dễ nhớ, dễ làm mà lại rất sâu sắc có tầm khái quát cao.
Ngày 28/1/1958, Bác về thăm Trường Công an Trung ương đóng tại thị xã Hà Đông. Nói chuyện với cán bộ học viên tại đây, Bác khẳng định: "Đảng, Chính phủ rất chú ý đến công tác Công an và đến việc đào tạo giáo dục cán bộ Công an, hết sức chăm sóc Công an". Ngày 16/5/1958, Bác về thăm Trường Công an Trung ương, thị xã Hà Đông và nói chuyện với lớp chỉnh huấn Khóa II Công an vũ trang. Ngày 15/1/1960, nhân về thăm và nói chuyện với Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 14 họp tại Trường Công an Trung ương, Người cũng thăm Trường và nói chuyện với cán bộ, giáo viên Nhà trường.
Ngày 25/4/1963, Bộ Công an tổ chức Hội nghị chuyên đề tại Trường Công an Trung ương, Thanh Xuân, Hà Nội. Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm trường và nói chuyện với đại biểu dự Hội nghị. 8 lần Bác Hồ về thăm Trường Công an Trung ương, mỗi lần về thăm Trường, Bác đặc biệt dành thời gian thăm nơi ăn, nơi ở, phòng học, khu tập thể gia đình cán bộ, giáo viên, thăm các cháu là con em cán bộ trong trường. Tình cảm và lời dạy của Bác biểu hiện một sự quan tâm đặc biệt của một vị lãnh tụ thiên tài đối với sự nghiệp giáo dục đào tạo xây dựng lực lượng Công an nhân dân.
2. Sớm hình thành ý tưởng và tổ chức công tác chuẩn bị tích cực là nhân tố đảm bảo thành công cho Khóa I Đại học Công an ra đời.
Từ khi thành lập Trường Công an (1946) đến năm 1969, Trường đã tổ chức đào tạo hàng trăm khóa học ngắn hạn từ 3 tháng đến 24 tháng, có khóa từ 10 đến 15 ngày, chủ yếu bồi dưỡng huấn luyện cho cán bộ Công an đã kinh qua công tác Công an ở Trung ương và địa phương. Cái khó khăn nhất trong giai đoạn này là thiếu giáo viên giảng dạy, nhất là giáo viên giảng dạy nghiệp vụ Công an và chương trình nội dung về nghiệp vụ chuyên ngành Công an.
Trong khó khăn đó một ý tưởng tự túc giáo viên, tự xây dựng lý luận nghiệp vụ Công an đủ khả năng đào tạo sơ cấp, trung cấp và cao cấp (đại học) ra đời. Ý tưởng này ngày càng rõ, ngày càng đòi hỏi bức thiết, cho đến Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 14, tháng 1/1960, ý tưởng này chính thức trở thành chủ trương hành động của toàn ngành Công an.
Tháng 6 năm 1964, Bộ Công an trình Thủ tướng Chính phủ công nhận Trường Công an Trung ương có chế độ đại học. Ngày 27/7/1964, Hội đồng Chính phủ ra Quyết định số 111/QĐ/CP do Thủ tướng Phạm Văn Đồng ký xác nhận Trường Công an Trung ương là Trường đại học của ngành Công an.
Có thể khẳng định rằng Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 14 năm 1960 và Nghị quyết lần thứ II xây dựng lực lượng Công an nhân dân năm 1962 và Nghị định số 111 của Chính phủ năm 1964 là cột mốc lịch sử đánh dấu một bước phát triển có tính đột phá của giáo dục đào tạo ngành Công an lên một tầm cao mới. Từ đây, toàn ngành Công an tích cực khẩn trương chuẩn bị các điều kiện cần thiết để nhanh chóng mở khóa Đại học Công an đầu tiên của ngành.
Và cũng phải khẳng định rằng không phải chỉ đến thời điểm 1960, khi có Nghị quyết của Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 14, ý tưởng đào tạo đại học Công an mới hình thành mà thực chất ý tưởng này đã hình thành từ rất sớm và được nung nấu trong một quá trình từ năm 1946 đến năm 1964. Cũng không phải chỉ đến năm 1964, khi có Nghị quyết của Chính phủ xác nhận Trường Công an Trung ương là Trường Đại học, công việc chuẩn bị điều kiện để đào tạo đại học Công an mới bắt tay thực hiện mà thực tế công việc này đã được thực hiện từ năm 1946, khi có quyết định thành lập Trường Huấn luyện Công an trong Tổng Nha Công an.
![]() |
| Đồng chí Trần Quyết, Thứ trưởng Bộ Công an huấn thị cho sinh viên Khóa I Đại học An ninh (Đ1) trong Lễ Khai giảng khóa học, tổ chức vào ngày 9 tháng 10 năm 1969. |
Có thể coi việc mở các khóa huấn luyện Công an ngắn hạn, đến mở các khóa đào tạo sơ cấp, trung cấp Công an từ năm 1946 đến năm 1969 chính là điều kiện tiền đề cho Khóa I Đại học Công an ra đời. Và, đến năm 1964 công việc chuẩn bị mới thực sự khẩn trương hơn, rõ nét hơn và có kế hoạch cụ thể hơn.
Suốt quá trình từ năm 1964 đến năm 1969, hầu hết các cuộc Hội nghị Công an toàn quốc đều có chương trình nghị sự bàn về vấn đề giáo dục đào tạo, xây dựng lực lượng Công an nhân dân. Và, tất cả Nghị quyết của các kỳ Hội nghị Công an toàn quốc đều nhất quán một tư tưởng là đặc biệt coi trọng công tác giáo dục đào tạo xây dựng lực lượng Công an nhân dân. Coi giáo dục đào tạo là khâu then chốt của công tác xây dựng lực lượng Công an nhân dân. Từng bước tổng kết xây dựng lý luận nghiệp vụ Công an, đưa việc đào tạo nhân lực Công an vào chính quy, hiện đại, xây dựng đội ngũ giáo viên ngang tầm với các trường đại học trong cả nước. Từng bước chuyển đào tạo theo lối huấn luyện sang đào tạo chính quy, từ sơ cấp, trung cấp, đại học và sau đại học.
Trong quá trình chuẩn bị cho sự ra đời Khóa I Đại học Công an gặp hai vấn đề khó khăn nhất, đó là xây dựng đội ngũ giáo viên đủ tiêu chuẩn giảng dạy bậc đại học và xây dựng hệ thống lý luận nghiệp vụ Công an cho các bậc học, nhất là cho bậc đại học. Đây là hai điều kiện quan trọng nhất, nó vừa là yêu cầu cấp bách trước mắt, vừa là vấn đề chiến lược lâu dài. Việc xây dựng được một đội ngũ giáo viên đủ chuẩn dạy đại học và xây dựng được một hệ thống lý luận nghiệp vụ Công an theo quy chuẩn của bậc đại học là công việc khó khăn không chỉ chuẩn bị trong một vài năm là được. Nó rất cần một sự quan tâm đặc biệt của lãnh đạo ngành Công an. Nó không chỉ là công việc của nhà trường mà còn là công việc của toàn ngành Công an với một khả năng tổ chức, chỉ huy kiên quyết và tài tình của lãnh đạo Bộ Công an.
Nhận thấy tầm quan trọng của hai vấn đề này, từ năm 1946 đến 1962, người lãnh đạo cao nhất của ngành Công an luôn luôn trực tiếp làm Hiệu trưởng Nhà trường, đặc biệt từ năm 1952 đến 1962, đồng chí Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn trực tiếp làm Hiệu trưởng Trường Công an Trung ương, và sau này tuy Người không trực tiếp làm Hiệu trưởng Nhà trường, nhưng Người vẫn chăm lo chỉ đạo toàn diện mọi công việc của Nhà trường, và công tác đào tạo xây dựng lực lượng Công an nhân dân.
Việc Bộ trưởng trực tiếp làm Hiệu trưởng Nhà trường là một hiện tượng hiếm có, chứng tỏ tầm quan trọng của Nhà trường, của công tác đào tạo, xây dựng lực lượng Công an nhân dân, chứng minh quyết tâm rất cao của lãnh đạo Bộ Công an cho công tác chuẩn bị điều kiện cho sự ra đời Khóa I Đại học Công an. Cho một sự phát triển nhanh và bền vững của sự nghiệp giáo dục đào tạo, xây dựng lực lượng Công an nhân dân.
![]() |
|
Thầy Phạm Văn Nghi, Hiệu trưởng Trường Công an Trung ương, người dành nhiều tâm trí cho sự nghiệp đào tạo cán bộ bậc Đại học Công an nhân dân. |
Có thể khẳng định rằng, sự ra đời của Khóa I Đại học Công an vào năm 1969 và cả sự nghiệp giáo dục đào tạo của ngành Công an lớn mạnh như ngày nay, các Trường Công an hội nhập được với hệ thống các trường học trong cả nước, khu vực và quốc tế như ngày nay, có công đóng góp rất lớn của cố Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn.
Ngày 1/7/1959, Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn ký Quyết định số 416/NĐ thành lập Ban Sư phạm Bộ Công an. Ban Sư phạm Bộ Công an do đồng chí Lê Quốc Thân, Thứ trưởng Bộ Công an làm Trưởng ban, Ủy viên Ủy ban là các đồng chí Vụ trưởng, Cục trưởng trực thuộc Bộ Công an. Ban Sư phạm Bộ có nhiệm vụ tham mưu tư vấn cho lãnh đạo Bộ Công an về công tác đào tạo giáo dục của ngành Công an. Và, chỉ đạo công tác đào tạo giáo viên, xây dựng phát triển lý luận nghiệp vụ Công an nhân dân, được xác định là nhiệm vụ then chốt.
Ban Sư phạm Bộ hoạt động rất tích cực và có hiệu quả. Ban Sư phạm Bộ đã tham mưu cho lãnh đạo Bộ Công an tuyển chọn những cán bộ Công an có trình độ văn hóa, có kinh nghiệm thực tiễn và có năng lực chuyên môn nghiệp vụ sang Liên Xô đào tạo Đại học An ninh, Cảnh sát và điều động về trường làm giáo viên nghiệp vụ. Nhờ đó, chỉ một thời gian không dài, từ 1960 đến 1969, Trường Công an Trung ương đã có được một đội ngũ giáo viên vừa giàu kinh nghiệm thực tế, vừa giỏi lý luận nghiệp vụ chuyên môn, hội đủ chuẩn của giáo viên đại học.
Đồng chí Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn trực tiếp chỉ đạo xây dựng lý luận nghiệp vụ Công an. Các chuyên đề nghiệp vụ Cảnh sát, an ninh được tổ chức nghiên cứu rất công phu và khoa học, các đồng chí lãnh đạo ở các Vụ, Cục chiến đấu có kinh nghiệm thực tiễn kết hợp với các đồng chí giáo viên có lý luận được đào tạo ở Liên Xô đều được huy động vào công việc tổng kết xây dựng lý luận nghiệp vụ Công an. Vào thời điểm này, vấn đề về lý luận nghiệp vụ Công an và nhất là vấn đề lý luận nghiệp vụ Công an bậc đại học và kể cả tên gọi Đại học Công an vẫn còn xa lạ và còn nhiều điều trăn trở, thậm chí còn có ý kiến ngược lại, coi công tác nghiệp vụ Công an không cần trình độ đại học.
Với tầm nhìn sáng suốt, vượt trước của lãnh đạo Bộ Công an, đứng đầu là đồng chí Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn, sau một quá trình cân nhắc thận trọng, thống nhất về nhận thức tư tưởng và đánh giá khách quan về trình độ chuyên môn của đội ngũ giáo viên và về hệ thống lý luận nghiệp vụ Công an do Ban Sư phạm Bộ đệ trình. Ngày 3/9/1969, Bộ trưởng Bộ Công an lần đầu tiên ký quyết định công bố bản mục tiêu, chương trình đào tạo Đại học Công an và quyết định giao cho Trường Công an Trung ương đào tạo Khóa I Đại học Công an.
Ngày 11/8/1969, Thứ trưởng Bộ Công an Trần Quyết ký Quyết định số 669-CA/QĐ về mở Khóa I đào tạo Đại học Công an tại Trường Công an Trung ương. Ngày 9/10/1969, Trường Công an Trung ương long trọng tổ chức lễ khai giảng khóa đào tạo đại học đầu tiên của ngành Công an thường gọi là Khóa Đ1 (Chữ "Đ" là đại học, con số 1 là Khóa I, Khóa đại học đầu tiên của ngành).
II. Tổ chức đào tạo Khóa I đại học Công an
Khóa I Đại học Công an chiêu sinh tổng số 450 học viên, gồm 200 học viên là cán bộ, chiến sĩ Công an ưu tú, xuất sắc được các đơn vị Vụ, Cục và Công an địa phương cử đi đào tạo, 250 học viên là học sinh phổ thông theo cơ chế xét tuyển của Nhà nước. Thời gian này, Nhà nước không tổ chức thi tuyển sinh đại học và chỉ xét tuyển học sinh có trình độ tốt nghiệp lớp 10/10 vào học Đại học theo yêu cầu chuyên môn của từng trường đại học. Học viên Khóa I Đại học Công an đều có học lực từ Khá, Giỏi trở lên. Có phẩm chất đạo đức tốt và lý lịch trong sạch. Lần đầu tiên ngành Công an tuyển sinh đào tạo học sinh tốt nghiệp phổ thông nên đối với cán bộ Công an học Khóa I Đại học Công an gọi là Đ1A và số học sinh phổ thông gọi là Đ1B.
Mục tiêu: đào tạo sĩ quan Công an vững vàng về chính trị, trung thành tuyệt đối với Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam). Nắm vững kiến thức chính trị, pháp luật, tâm lý, thành thạo ngoại ngữ, tinh thông nghiệp vụ, có sức khỏe tốt, dũng cảm mưu trí chiến đấu bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ nhân dân.
Chương trình đào tạo thiết kế 6 năm, theo chương trình đại học chính quy. Các môn Chính trị sử dụng chương trình đào tạo trung cấp chính trị của Trường Đảng Nguyễn Ái Quốc. Các môn học Pháp luật, Tâm lý, Ngoại ngữ, Quân sự vũ thuật và cả Toán cao cấp được thiết kế như các môn học Cơ sở, cơ bản cho tất cả các chuyên khoa. Học xong chương trình chung được đi thực tế dân vận thời gian 1 tháng. Khóa I Đại học Công an có 4 chuyên khoa: Chuyên khoa Trinh sát, Chấp pháp, Công an huyện và Chuyên khoa Cảnh sát. Năm 1973, Chuyên khoa Cảnh sát gồm 70 học viên sau khi học hết phần nghiệp vụ chung được chuyển về Trường Cảnh sát (nay là Học viện Cảnh sát) tiếp tục học tập chương trình nghiệp vụ chuyên ngành Cảnh sát. Sau khi học xong chương trình chuyên ngành, học viên đi thực tập tốt nghiệp 9 tháng. Hoàn thành chương trình đào tạo 6 năm, học viên dự thi tốt nghiệp quốc gia hoặc bảo vệ Luận văn tốt nghiệp (nay là Khóa luận tốt nghiệp).
![]() |
|
Thượng tướng Nguyễn Khánh Toàn, Thứ trưởng Thường trực Bộ Công an trao Bằng Tiến sĩ cho các nghiên cứu sinh (năm 2007). Ảnh: Duy Hiển |
Phương pháp dạy và học Khóa I Đại học Công an từng bước được chính quy hóa theo hướng đào tạo đại học. Dạy lý thuyết gắn chặt với dạy thực hành. Lý luận gắn bó mật thiết với thực tiễn. Coi trọng thực hành và coi trọng tự học của học viên. Đặc biệt rất chú trọng dạy học theo tình huống thực tế, phát huy tính sáng tạo của học viên. Người học chủ động tiếp thu kiến thức chuyên môn và vận dụng kiến thức chuyên môn đó vào giải quyết các vấn đề thực tế đang diễn ra, nhất là những thực tế đang diễn ra bức bách. Đặc biệt dạy học thời đó cũng rất chú ý tới khả năng diễn đạt, khả năng diễn thuyết trước đông người, khả năng hùng biện và khả năng viết cho học viên. Đây là kỹ năng rất cần có đối với một sĩ quan Công an, rất cần thiết đối với nghề nghiệp Công an. Có lẽ điều này vẫn còn nguyên giá trị đối với phương pháp dạy và học bậc Đại học Công an ngày hôm nay.
Sinh viên Khóa I Đại học Công an rất tự giác học tập, rèn luyện, lao động xây dựng trường và lao động giúp đỡ nhân dân. Hầu hết sinh viên Đại học Công an Khóa I rất chăm chỉ học tập với một quyết tâm rất cao, với tinh thần học để phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân. Ngoài thời gian học tập trên lớp, khâu tự học được tổ chức chặt chẽ và tất cả sinh viên Đ1 học tập rất say sưa. Việc tổ chức thảo luận tổ, nhóm, tiểu đội, trung đội được tổ chức thường xuyên và rất sôi nổi. Các tình huống thực tế được sinh viên Đ1 tổ chức tranh luận, đóng vai đưa ra các nhận định, đánh giá và giải pháp giải quyết diễn ra như thật. Có thể nói sinh viên Đ1 thời đó là học thật, thực học như đánh giá của cố Hiệu trưởng Phạm Văn Nghi: "Đ1 học gia dụng" không học theo lối "gia công".
Việc rèn luyện thể lực nâng cao sức khỏe và tham gia văn nghệ của sinh viên Đ1 cũng rất tích cực. Luyện tập thường xuyên và có tổ chức rất chặt chẽ. Tập luyện võ thuật, thể dục thể thao, văn nghệ, các đội bóng đá, bóng chuyền, bóng bàn, các đội văn nghệ của Đ1 đều là trụ cột của phong trào thể dục thể thao, văn hóa văn nghệ của Nhà trường.
Ngoài học tập, rèn luyện, tham gia phong trào văn nghệ, thể dục thể thao, sinh viên Đ1 còn rất tích cực tham gia lao động xây dựng trường và giúp đỡ nhân dân nơi sơ tán trong thời kỳ chiến tranh chống Mỹ cứu nước. Khả năng tự tổ chức lao động xây dựng trường, giúp dân nơi sơ tán và đặc biệt là khả năng tự tổ chức học tập ở nơi sơ tán của sinh viên Đ1 là đáng khâm phục. Ngoài ra, sinh viên Đ1 còn tham gia chống bão, lụt ở các tỉnh Thái Bình, Hà Nam Ninh, Hải Hưng, Hà Bắc, Hà Tây và Hà Nội, làm thủy lợi ở Quế Võ, Bắc Ninh, cải tạo sông Tô Lịch, Hà Nội… cũng rất giỏi và được đánh giá rất cao.
Đặc biệt, sinh viên Đ1 vinh dự được tham gia bảo vệ ngày Lễ tang Bác Hồ và tham gia xây dựng Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Sinh viên Đ1 đã biến đau thương thành sức mạnh, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ thiêng liêng, cao quý với tấm lòng tiếc thương vô hạn đối với Bác Hồ. 6 năm học tập, tu dưỡng, rèn luyện tại Trường Công an Trung ương, sinh viên Đ1 đã trưởng thành, vững vàng về chính trị, tinh thông nghiệp vụ, có phẩm chất đạo đức trong sáng và ý thức kỷ luật cao, xứng danh với danh hiệu Đ1 - "mẻ thép đầu tiên của ngành Công an".
![]() |
|
Giờ tự nghiên cứu của sinh viên Học viện An ninh nhân dân. |
Kết thúc khóa học, 363 (số còn lại trong quá trình học do yêu cầu điều động đi công tác đột xuất, đào tạo cho các yêu cầu khác và được sàng lọc về sức khỏe, trình độ) sinh viên Khóa I Đại học Công an dự thi tốt nghiệp quốc gia 3 môn: Chính trị, Pháp luật và Nghiệp vụ. Đề thi tốt nghiệp do chính tay Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn phê duyệt. Trong đó có 4 sinh viên được chọn bảo vệ Luận văn tốt nghiệp. Đây là lần đầu tiên Luận văn tốt nghiệp đại học của ngành Công an được tổ chức bảo vệ ở Trường Đại học Công an (hiện nay là Khóa luận tốt nghiệp). 297 sinh viên Khóa I Đại học Công an đậu tốt nghiệp. Ngày 15-4-1975, Bộ Công an và Trường Sĩ quan An ninh long trọng tổ chức lễ công nhận tốt nghiệp cho sinh viên Khóa I Đại học Công an. Tại Lễ Bế giảng có 3 sinh viên Khóa Đ1 vinh dự được nhận phần thưởng của Bộ trưởng Bộ Công an.
297 sinh viên Đ1 tốt nghiệp ra trường và nhận nhiệm vụ công tác hầu hết trên các lĩnh vực chuyên môn nghiệp vụ và xây dựng lực lượng Công an. Hầu hết sinh viên Đ1 đều phát huy được trình độ và khả năng học tập trong nhà trường, lập được nhiều thành tích xuất sắc trong chiến đấu, nghiên cứu khoa học và trong công tác đào tạo, xây dựng lực lượng Công an nhân dân. Đại đa số sinh viên Đ1 nắm giữ các vị trí lãnh đạo quan trọng trong các cơ quan Đảng, Nhà nước và ngành Công an.
Tính đến tháng 9/2009, Đ1 có 26 sĩ quan cấp Tướng, trong đó có 2 Thượng tướng, 3 Trung tướng và 21 Thiếu tướng, có 105 cấp Đại tá và 120 cấp Thượng tá. 1 Ủy viên BCH Trung ương Đảng 3 khóa (Khóa 8, 9, 10), 5 đại biểu Quốc hội, 2 Thứ trưởng Bộ Công an, 1 Tổng cục trưởng, 9 Phó Tổng cục trưởng và 9 đồng chí tương đương Phó Tổng cục trưởng, 24 đồng chí Cục trưởng và tương đương, 35 Phó Cục trưởng và tương đương và 120 đồng chí Trưởng, phó phòng và tương đương. Có 4 Giám đốc, Phó Giám đốc Học viện, 1 Hiệu trưởng Trường Đại học, 1 Hiệu trưởng Trường Trung cấp. Có 6 Giáo sư và Phó Giáo sư, 12 Tiến sĩ, 4 Thạc sĩ; Có 4 Nhà giáo nhân dân và 1 Nhà giáo ưu tú. Hầu hết các cựu sinh viên Đ1 đều công tác tốt và có cuộc sống hạnh phúc, thành đạt.
Hiện nay dù có người đang công tác, dù có người đã nghỉ hưu và đã có 39 đồng chí đã mất, nhưng tình cảm Đ1 vẫn sâu nặng. Ấn tượng Đ1 vẫn mãi mãi trong trái tim chúng ta là sinh viên Đ1. Tình cảm Đ1, ấn tượng Đ1 sẽ có sức lan tỏa ra ngoài không gian Đ1 để đến với các thế hệ sinh viên Công an mai sau, đến với tất cả cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân bằng sự biết ơn và trân trọng.
III. Kết luận
Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt
Ngày 21/2/1946, Hồ Chủ tịch ký Sắc lệnh số 23/SL thành lập "Việt Nam Công an vụ", 4 tháng sau, ngày 25/6/1946, Bộ Nội vụ ra Nghị định số 215/NĐ-P2 thành lập Trường Huấn luyện Công an nằm trong "Nha Công an Việt Nam"; Rất nhiều các đồng chí lãnh đạo cao cấp của Đảng, Nhà nước như Đại tướng Võ Nguyên Giáp, quyền Chủ tịch nước Huỳnh Thúc Kháng… và đặc biệt 8 lần Bác Hồ đến thăm Trường Công an là ví dụ minh chứng cho sự quan tâm đặc biệt đó.
Đảng, Nhà nước và nhân dân ta rất tin tưởng ngành Công an, giao phó cho ngành Công an trọng trách bảo vệ an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự an toàn xã hội. Để hoàn thành nhiệm vụ nặng nề của mình, ngành Công an luôn luôn coi trọng công tác đào tạo giáo dục, xây dựng lực lượng Công an nhân dân. Trải qua các thời kỳ lịch sử, dù trong thời chiến tranh hay trong thời kỳ hòa bình, dù khó khăn gian khổ đến mấy, ngành vẫn ưu tiên hàng đầu, đầu tư cho công tác đào tạo giáo dục với tinh thần đào tạo giáo dục là nhân tố trung tâm xây dựng lực lượng Công an nhân dân.
Từ những khóa huấn luyện Công an ngắn hạn từ thuở mới lập ngành, chỉ trong vòng 23 năm, ngành ta đã mở được các khóa đào tạo chính quy mà đỉnh cao của nó là đào tạo Khóa I Đại học Công an, là một bước ngoặt lịch sử của ngành Công an. Khóa I Đại học Công an ra đời đánh dấu một bước tiến bộ lớn, rất lớn của công tác đào tạo giáo dục, xây dựng lực lượng Công an nhân dân. Là mốc son in đậm dấu ấn lịch sử trong tiến trình đào tạo đại học Công an; chứng minh một quyết định sáng suốt, đúng đắn, chiến lược với tầm nhìn xa, vượt trước của ngành Công an.
![]() |
|
Ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác giảng dạy. Ảnh: Duy Hiển |
Có thể khẳng định rằng, Khóa I Đại học Công an ra đời là yếu tố mở đường cho sự phát triển giáo dục đào tạo của ngành Công an lên tầm cao mới. Từ sau Khóa I Đại học Công an, các khóa đại học về sau tiếp tục phát triển và nối dài theo lịch sử đấu tranh bảo vệ an ninh quốc gia. Đào tạo Khóa I Đại học Công an thành công cũng là yếu tố mang tính nền tảng cho sự ra đời của các khóa đào tạo Cao học và Tiến sĩ khoa học nghiệp vụ An ninh, Cảnh sát và Tình báo.
40 năm kể từ khi Khóa I Đại học Công an ra đời đến nay, ngành ta đã đào tạo được hàng trăm cán bộ Công an có trình độ Thạc sỹ và Tiến sĩ khoa học nghiệp vụ An ninh, Cảnh sát và Tình báo. Một đội ngũ trí thức bậc cao của ngành Công an đã ra đời và ngày càng phát triển, lớn mạnh. Từ đây khẳng định khoa học nghiệp vụ Công an, lý luận nghiệp vụ Công an cũng như các môn khoa học khác trong đời sống xã hội là hiện thực khách quan không còn bàn cãi nữa







