Cuộc thi "Sự hối hận và niềm tin hướng thiện" khơi gợi mầm thiện của phạm nhân

Mỗi phạm nhân, dù có quá khứ vi phạm, dù từng mắc nhiều trọng tội, nhưng sâu thẳm trong tâm can họ là mong muốn được trở về nẻo thiện, được sống như những người bình thường. Họ mong muốn được giãi bày tâm tư, tình cảm và nguyện vọng của mình không chỉ đối với người thân, gia đình mà cả xã hội. "Sự hối hận và niềm tin hướng thiện" là tự truyện của phạm nhân, mà trong đó, chính những người đã có thời lầm lỗi nói lên nguyện mong, mơ ước của mình, thể hiện sự quyết chí vươn lên.

"Sự hối hận và niềm tin hướng thiện" cũng chính là tên của cuộc thi độc đáo và nhân văn do Tổng cục Cảnh sát thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp tổ chức, dành cho các phạm nhân, trại viên đang ở các trại giam, trại tạm giam, cơ sở giáo dục, trường giáo dưỡng viết về bản thân mình.

Những lời tự sự đầy nước mắt

Tôi thực sự xúc động khi đọc những dòng chữ "Vẫn biết con đường quay về nẻo thiện phía trước còn dài, song với ý chí quyết tâm gột sạch cái ác, hướng đến nẻo thiện... tôi hi vọng đến lúc đó mọi người, xã hội sẽ tha thứ cho tôi, đón nhận tôi như các bậc sinh thành vẫn luôn sẵn sàng tha thứ cho tội ác của những đứa con biết thành tâm ăn năn..."; "Để tri ân với những người đã dành cho tôi sự sống, tôi mong muốn nói với mọi người rằng ma túy không thể là con đường dẫn đến thiên đường, đến sự giàu sang, hạnh phúc mà là con đường đưa ta đến địa ngục. Tội lỗi của tôi gây ra không chỉ mình tôi gánh chịu mà còn cả gia đình, người thân của tôi nữa. Tôi không chỉ có tội với pháp luật mà còn có tội lớn với gia đình"...

Đó là những lời sám hối chân thành của những người đang thụ án phía sau song sắt. Họ từng phạm tội, thậm chí từng gây tội ác, có người từng bị kết án tử, sống nhiều năm trong xà lim chờ ngày thi hành án... Thời gian chờ thi hành án, là những ngày họ bình tâm lại, nghĩ về những tội lỗi của mình. Trong số họ, cũng có người chán đời, tiêu cực, gây gổ đánh nhau, vi phạm kỷ luật, không muốn hối cải. Nhưng, chính sự chân tình, lòng nhân của các cán bộ quản giáo, đã đưa họ trở về với cuộc đời.

Tâm sự của phạm nhân Trần Thị Hoàng Mai, ở Trại giam Thanh Xuân nhiều người không cầm được nước mắt, bởi sự thật không còn nằm trong con chữ mà nó cay đắng, tủi hờn như thước phim quay chậm chỉ có trên màn ảnh. Đó là cuộc đời của một cô gái là con duy nhất của cặp vợ chồng không hạnh phúc ở Hà Nội. Mặc dù được cha hết sức thương yêu, chăm bẵm nhưng lại bị mẹ ép về sống với mình. Bị bố dượng định làm trò bỉ ổi nửa đêm Mai bỏ trốn ra đường, bị cưỡng bức, rồi bị chính mẹ đẻ của mình ngược đãi, phải bỏ học và đi làm cho một nhà hàng do mẹ giới thiệu và bước chân vào cuộc sống ô nhục.

Rồi việc gì đến cũng đã đến, cô nghiện ma túy, nhiễm HIV, phải đi cai nghiện bắt buộc. Cai nghiện rồi, khi trở về nhà bị mẹ đẻ ruồng rẫy, Mai lại nghiện. Nghiện ngập khiến Mai phạm tội, bị kết án 7 năm tù giam, thụ án ở Trại giam Thanh Xuân. Bệnh tật khiến Mai kiệt quệ về sức khỏe nên cô luôn muốn tìm đến cái chết. Nhưng chính cán bộ của Trại đã không ngại Mai bị lở loét, bệnh tật, chăm sóc, yêu thương Mai - một tình cảm chưa bao giờ cô nhận được khiến Mai biết mình không cô đơn, quyết tâm vượt qua bệnh tật, tội lỗi...

Đến quyết tâm trở về nẻo thiện

Đúng như tên gọi của nó, cuộc thi "Sự hối hận và niềm tin hướng thiện" đã chạm được đến nhu cầu tự thân của phạm nhân là được giãi bày, kể ra những điều còn chất chứa trong lòng để mong muốn được sẻ chia của cộng đồng, người thân, để mong muốn có một tương lai tốt đẹp, lương thiện hơn.

Thành công của cuộc thi "Sự hối hận và niềm tin hướng thiện" không chỉ là việc phạm nhân được viết lên nguyện vọng của mình mà còn góp phần giúp lực lượng Công an nghiên cứu, tìm hiểu thêm diễn biến tâm lý tội phạm để đưa ra những biện pháp đấu tranh có hiệu quả với tội phạm cũng như công tác giáo dục, cải tạo phạm nhân.

Không hề hư cấu, không cần tưởng tượng nên cũng không có gì thật hơn, thuyết phục hơn những câu chữ do những người phải trả giá đắt cho lỗi lầm của mình trực tiếp viết ra. Như "Lời sám hối của tử tù" Đặng Văn Thế, phạm tội mua bán trái phép chất ma túy. Thế đã tự viết lại cái cảm giác khủng khiếp của những ngày làm "ma sống" với hàng trăm đêm dài mất ngủ, đón đợi chuyến ra đi vĩnh viễn. Chính bản năng sinh tồn và khát vọng hoàn lương đã giúp Thế tồn tại được và cũng nhờ sự hướng thiện, Thế đã được Chủ tịch nước ân giảm án tử hình...

Quãng đời 11 năm kể từ ngày tuyên án tử, trải qua 3 đời Giám thị và 10 cán bộ quản giáo với nhiều biến cố thăng trầm của cuộc đời như mất vợ, hai anh trai thì người chết, kẻ vào tù, gia đình sa sút, cơ hàn... Thế thấm hiểu nỗi đau tận cùng do tội lỗi của mình gây ra, không chỉ cho xã hội mà trực tiếp giáng xuống chính bản thân, gia đình mình. Vì thế, hơn ai hết, Thế khát khao quay về, khát khao làm lại cuộc đời...

Còn phạm nhân Nguyễn Thị Quỳnh Ngọc - một cô gái giỏi giang, nổi tiếng tâm sự trong câu chuyện "Sự hồi sinh từ trong tuyệt vọng" của mình rằng "Mười sáu tuổi, tôi đã có những bước chân kiêu hãnh trên sàn catwalk. Tôi từng biết đến và nổi danh trong làng người mẫu. Suốt gần 10 năm trong nghề, tôi đã gặt hái được khá nhiều thành công với những chuyến lưu liễn ở nhiều nước như Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore... với những đêm diễn đầy ánh hào quang. Từng lọt vào top 15 người đẹp với nụ cười quyến rũ...".

Ngọc tốt nghiệp Học viện Quan hệ quốc tế, trở thành BTV ban đối ngoại của Đài Truyền hình... Sự thăng tiến với một cô gái trẻ như Ngọc tưởng đã ở đỉnh cao nhưng do không chịu tôi luyện, Ngọc sa ngã bởi cám dỗ của đồng tiền, bị bắt và kết án 20 năm tù giam vì tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Lúc mới vào tù, Ngọc tuyệt vọng tìm cái chết. Thượng tá Đỗ Đình Thi, trong Ban Giám thị trại giam số 5 nói với cô rằng "Vào tù chưa phải đã hết, đã mất cái nhỏ đừng đánh mất cái lớn hơn đó là nhân cách, sự sống" đã khiến Ngọc thức tỉnh, thoát ra khỏi sự tuyệt vọng. Ngọc kể rằng "Lớn hơn cả là sự bao dung, lòng nhân ái, thứ tình người thẳm sâu ẩn chứa đằng sau sắc phục Công an của những cán bộ quản giáo ở Trại giam số 5 đang từng ngày quên đi nỗi vất vả đời thường nâng đỡ cuộc đời tôi...". Nhờ đó, Ngọc đã bừng tỉnh, cố gắng cải tạo tốt hơn...

Thiếu tướng Nguyễn Văn Ninh, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát thi hành án và hỗ trợ tư pháp cho biết, cuộc thi "Sự hối hận và niềm tin hướng thiện" nhằm khơi gợi trong các phạm nhân, trại viên lòng tự trọng, tính bản thiện, ân hận về những lỗi lầm đã gây ra, hướng về những điều nhân văn của cuộc sống, phấn đấu học tập, lao động, chấp hành tốt nội quy trong trại tạm giam, trại giam, cơ sở giáo dục... Các phạm nhân đã coi đây là cơ hội để bày tỏ sự hối hận, hoàn lương, quyết tâm làm lại cuộc đời.

Cuộc thi còn giúp nâng cao nhận thức về quyền và nghĩa vụ của phạm nhân, trại viên trong thời gian chấp hành án phạt tù, chấp hành quyết định đưa vào cơ sở giáo dục từ đó xác định rõ hơn trách nhiệm của bản thân trong việc rèn luyện, học tập, lao động để trở thành công dân tốt, sớm trở về đoàn tụ với gia đình, tái hòa nhập cộng đồng. Kết quả của cuộc thi cũng là cơ sở để Bộ Công an xây dựng tủ sách "Niềm tin hướng thiện" tại các trại giam, trại tạm giam, cơ sở giáo dục phục vụ công tác giáo dục, cải tạo phạm nhân.