Cuộc chiến chống loài cây độc ở Trạm Tấu – Yên Bái

Thời điểm nóng bỏng nhất của cuộc chiến chống tái trồng cây thuốc phiện ở Trạm Tấu là niên vụ 2006 - 2007. Nương thuốc phiện liên tiếp được phát hiện tại các xã vùng cao... Với vai trò là lực lượng nòng cốt, Công an huyện Trạm Tấu đã tăng cường hơn 80% quân số cho các đợt ra quân chống tái trồng thuốc phiện.

Khỏi phải kể hết những khó khăn, vất vả của anh em trong đoàn khi xuống địa bàn. Nhịn đói, nhịn khát, ăn trong rừng, uống nước khe, ngủ trong lán trại dựng tạm bợ bằng tranh tre nứa lá. Các nương thuốc phiện đều ở cách xa khu dân cư, lương thực, thực phẩm nhiều khi không thể mang đủ hoặc chưa kịp tiếp tế, nhiều lần anh em trong đoàn phải ăn lá cây hay nõn chuối rừng để trừ bữa.

Thiếu tá Nguyễn Văn Hải, Phó trưởng Công an huyện Trạm Tấu không dưới chục lần cuốc bộ 2 ngày đường vào chỉ đạo giải quyết việc triệt phá cây thuốc phiện ở khu vực Háng Đế Tùa (khe chó chết) thuộc xã Làng Nhì. Sau nhiều ngày kiên trì vận động, thuyết phục, mấy hộ gia đình ở đây đã chấp nhận phá bỏ hơn 500m2 cây thuốc phiện.

Phó Chủ tịch UBND Hoàng Thị Vĩnh và Trưởng Công an huyện Trạm Tấu Lục Văn Tiên trên đường xuống địa bàn.

Nỗi vất vả của anh em được đền đáp, nhưng "cái giá" của nó cũng không hề rẻ; 3 đồng chí bị "dính" sốt rét phải cáng ra Trung tâm Y tế huyện cấp cứu, Trung tá Đinh Phán, Đội trưởng Đội CSĐT tội phạm về ma tuý - kinh tế và Đại úy Lường Văn Thủy, cán bộ Đội Công an phụ trách xã bị ngã xuống vực gẫy tay…

Phải đối mặt và các anh đã vượt qua nhiều mối nguy hiểm như: sốt rét, rắn độc, dốc cao, vực thẳm, nhưng ngoạn mục nhất là cái đận anh em thoát khỏi vòng vây của lửa tại khu rừng Chua Tà Pao, thuộc bản Mù Cao, xã Bản Mù. Hôm đó, tổ cơ động của huyện gồm 17 người do Thượng tá Lục Văn Tiên, Trưởng Công an huyện dẫn đầu trong khi mải miết leo dốc thì bất ngờ bị trận cháy rừng truy sát. Cũng may sau gần một giờ chạy đua, một cơn gió mạnh đã làm đổi chiều "thần lửa", cứu cả đoàn khỏi cái chết trong gang tấc.

Sau này, Công an huyện vào cuộc, qua xác minh, điều tra đã quyết định khởi tố vụ án, bắt giữ 3 thủ phạm phóng hỏa định hạ sát cán bộ là Chang A Hành, 39 tuổi, cùng em rể Giàng A Trang, 31 tuổi và Chang A Su, 29 tuổi, đều trú ở bản Mù Cao, xã Bản Mù…

Quan điểm của huyện Trạm Tấu khi triển khai "cuộc chiến" chống tái trồng là vận động đi đôi với thuyết phục. Cách làm hiệu quả nhất là nâng cao nhận thức để bà con tự giác phá nhổ, giải pháp bền vững nhất là đầu tư, hỗ trợ sản xuất để xoá đói giảm nghèo, triệt để giải quyết tệ nạn nghiện hút thuốc phiện.

Động thái được xem là kiên quyết đầu tiên là năm 2006, Bí thư Đảng ủy và Chủ tịch UBND của 6 xã để hiện tượng tái trồng cây thuốc phiện nghiêm trọng là: Bản Mù, Tà Si Láng, Bản Công, Xà Hồ, Túc Đán và xã Làng Nhì bị cách chức, thay vào đó là những cán bộ trẻ, đảng viên năng động, dám nghĩ dám làm, dám chịu trách nhiệm.

Niềm vui của người dân khi được mùa ngô, sau khi phá bỏ diện tích trồng cây thuốc phiện.

Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch UBND huyện, lãnh đạo các ban, ngành, đoàn thể, lực lượng vũ trang đều "thượng sơn", trực tiếp dẫn đầu một tổ công tác xuống địa bàn thực hiện "4 cùng": cùng ăn, cùng ở, cùng làm, cùng nói tiếng dân tộc với bà con ròng rã nhiều tháng trời. Muốn tăng hiệu quả việc tuyên truyền, từ Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch huyện, đến mỗi cán bộ chiến sĩ đều phải học và thông thạo tiếng Mông.

Nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, nhiều dự án và nguồn vốn được đầu tư cho người dân Trạm Tấu. Thêm một lần từ bỏ cây thuốc phiện, người dân các xã vùng cao từng bước chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, xoá đói giảm nghèo. Xã Bản Mù và Xà Hồ từng là "điểm đen" về tái trồng thuốc phiện, nay lại là điểm sáng trong công cuộc xóa đói giảm nghèo, làm giàu chính đáng. Trước canh tác một vụ, nay canh tác hai vụ, sản lượng lúa tăng gấp 1,5 lần, chỉ riêng năm 2009, nhân dân các xã đã trồng hơn 500ha sắn cao sản, cung cấp hàng ngàn tấn sắn nguyên liệu cho các nhà máy tinh bột sắn trong tỉnh.

Ông Giàng Hủ Giao, 67 tuổi, đã trở thành người Mông đầu tiên ở xã Bản Mù đạt danh hiệu "Nông dân sản xuất giỏi". Nhà ông mỗi năm thu hoạch hàng chục tấn thóc, hơn 40 tấn ngô, đậu tương, đàn trâu bò hơn 60 con, ông mua được ôtô và nhiều phương tiện sản xuất và sinh hoạt tiện nghi khác