Công việc đặc thù, cần áp dụng chính sách hợp lý

Hiện còn nhiều trường hợp CBCS Công an mất trong khi làm nhiệm vụ chưa được công nhận liệt sỹ. Đây là trăn trở của không chỉ gia đình mà còn của đồng đội trong đơn vị các anh.

Những đám tang phải “né” từ hy sinh

Chỉ riêng năm 2011, Trung đoàn CSCĐ, Công an Hà Nội có 4 đồng chí hy sinh. Họ ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ và đều trong khi đang làm nhiệm vụ. Và hiện còn 3 đồng chí chưa được công nhận liệt sỹ. Đó là các đồng chí: Lê Văn Sinh, Phạm Ngọc Sơn, Phương Văn Sơn. Hồ sơ đề nghị liệt sỹ bị “treo” bao nhiêu ngày cũng là ngần ấy thời gian, nỗi day dứt của cán bộ chiến sỹ không nguôi. Những người mẹ già, những người vợ trẻ của những chiến sỹ đã hy sinh chỉ dám khóc thầm, khóc vụng...

Trong buổi làm việc với phóng viên Báo CAND, Thượng tá Nguyễn Hữu Truyền, Phó Trung đoàn trưởng Trung đoàn Cảnh sát cơ động (CSCĐ) Hà Nội đã nêu công việc đặc thù đầy hiểm nguy của các chiến sỹ Công an trong đơn vị. Mỗi đêm, Trung đoàn CSCĐ có tới 400 - 500 cán bộ chiến sỹ (CBCS) làm nhiệm vụ trên các tuyến đường của Thủ đô. Điều đó có nghĩa cũng từng ấy CBCS phải đối mặt với nguy hiểm.

Ngoài nhiệm vụ tuần tra kiểm soát, trấn áp tội phạm, CSCĐ Thủ đô còn là đơn vị chủ lực trong phòng chống đua xe trái phép. Đơn vị (anh em) càng làm quyết liệt, quyết tâm cao thì độ nguy hiểm càng lớn. Đối tượng đua xe với tốc độ kinh khủng trên đường. Bởi vậy mà khó áp dụng phương án đuổi bắt. Đơn vị phải đưa ra phương án không phải đuổi mà vẫn bắt được đối tượng. Việc này không hề đơn giản.

Ngoài những nguy hiểm trên đường triển khai kế hoạch, khi bắt giữ đối tượng, có nhiều đối tượng chống trả, sử dụng vũ khí hoặc đối tượng nhiễm HIV dùng kim tiêm tấn công, cắn vào cơ thể người làm nhiệm vụ. Bởi vậy mà anh em CSCĐ bị phơi nhiễm cũng khá nhiều. Lực lượng CSCĐ đi tuần tra đều có phương án, kế hoạch và nhiều hình thức tuần tra. Nếu tuần tra bằng ôtô thì sẽ sử dụng ôtô của đơn vị. Còn tuần tra bằng xe máy thì hầu hết sử dụng xe môtô cá nhân có đăng ký. Việc tuần tra kiểm soát thường triển khai vào ban đêm, khu vực nội thành có ánh sáng nhưng lại rất phức tạp. Tuần tra ở khu vực ngoại thành thì tầm quan sát bị hạn chế, việc đi lại trên đường cũng phát sinh nhiều tình huống bất ngờ (chưa kể khói bụi, côn trùng bay vào mắt). Trong khi đó, tội phạm rất manh động, sử dụng nhiều hung khí như dao, kiếm và vũ khí nóng như súng, súng tự chế, đạn hoa cải…

Thượng tá Nguyễn Hữu Truyền xúc động chia sẻ: “Trong lễ tang chiến sỹ của mình, khi chúng tôi phải dùng từ “mất”, hoặc “từ trần” mà chưa được dùng từ “hy sinh”, chúng tôi thấy rất buồn và cảm thấy mình vẫn còn trách nhiệm ở đâu đó”. Thượng tá Truyền cho biết, khi nhận được công văn trả lời về việc đề nghị công nhận liệt sỹ cho cán bộ chiến sỹ của mình không được chấp nhận, anh và các chỉ huy đơn vị đều có chung tâm trạng buồn và thấy mình chưa làm tròn trách nhiệm với CBCS.

“Bộ Công an, Công an thành phố đã có chế độ như bồi dưỡng, vận dụng, giúp đỡ hoàn cảnh khó khăn của gia đình các CBCS đã hy sinh. Việc áp dụng chính sách cũng đã có quy định và phải tuân theo quy định đó. Nhưng những CBCS bị mất trong khi làm nhiệm vụ cần được vận dụng chính sách. Sự ra đi của họ trong khi làm nhiệm vụ là mất mát lớn của đơn vị và gia đình. Việc công nhận liệt sỹ cho những CBCS là xứng đáng. Điều đó sẽ giúp các CBCS khác vững tin hơn, nhiệt huyết hơn trong công tác, chiến đấu. Việc làm quan trọng hơn nữa chính là làm sao để vận động được toàn dân tham gia vào cuộc chiến phòng chống tội phạm, đặc biệt là cả trong công việc giải quyết chế độ chính sách cho lực lượng Công an”.

Thượng tá Nguyễn Tiến Triển, Trung đoàn trưởng Trung đoàn Cảnh sát bảo vệ mục tiêu cho biết, đơn vị có nhiệm vụ bảo vệ các mục tiêu chính trị, ngoại giao, kinh tế... 24/24h. Do đặc thù nhiệm vụ và trật tự xã hội ngày càng có biểu hiện phức tạp nên CSBS luôn đối diện với nhiều nguy hiểm. Việc xét công nhận liệt sỹ cho các chiến sỹ hy sinh khi làm nhiệm vụ phải căn cứ vào tình hình thực tế chứ không thể cứng nhắc áp dụng chính sách. Ví dụ trường hợp đồng chí Nguyễn Kim Anh khi đang bảo vệ mục tiêu là Đại sứ quán Thái Lan bị xe ôtô đâm đổ vọng gác gây tử vong cần được công nhận liệt sỹ. Bởi lúc đó, đồng chí đang thi hành nhiệm vụ bảo vệ tại nơi là mục tiêu ngoại giao. Việc đảm bảo chế độ chính sách ngoài việc tôn vinh người đã hy sinh còn giúp động viên tinh thần CBCS đang ngày đêm làm nhiệm vụ bảo vệ ANTQ.

Lực lượng Cảnh sát khi thi hành nhiệm vụ luôn đối diện với hiểm nguy.

Có một thực tế không thể phủ nhận, đó là trên mặt trận đấu tranh phòng chống tội phạm, máu của lực lượng Công an nhân dân vẫn đổ. Có những chiến công vang dội, có những chiến công thầm lặng. Do tính chất công việc, việc hy sinh của CBCS cũng khác nhau nên không thể áp dụng cứng nhắc quy định để rồi đưa ra những câu trả lời “không có cơ sở áp dụng”.

Hoàn thiện hệ thống văn bản

Trả lời các hồ sơ CBCS Công an bị tai nạn trong khi làm nhiệm vụ, Cục Chính sách người có công, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đều có kết luận  là: “Mất do tai nạn giao thông, theo quy định tại Nghị định 54/2006/NĐ-CP không đủ điều kiện để xác nhận liệt sỹ theo quy định của pháp luật hiện hành”. Trong khi đó, tại các văn bản xin ý kiến Bộ LĐ-TB&XH công nhận liệt sỹ của Cục Chính sách, Bộ Công an cũng đã đề nghị vận dụng xét công nhận liệt sỹ theo quy định của Nghị định 54 và Pháp lệnh ưu đãi người có công.

Tại khoản 1, Điều 11 Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng ghi rõ: “Liệt sĩ là người đã hy sinh vì sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế hoặc vì lợi ích của Nhà nước, của nhân dân”. Chúng ta có thể hiểu, các cán bộ chiến sỹ Công an ngã xuống trên đường đi làm nhiệm vụ hoặc khi đang thi hành nhiệm vụ chính là hy sinh vì lợi ích của Nhà nước, của nhân dân trong cuộc đấu tranh phòng chống tội phạm. Thậm chí, có trường hợp gần đây nhất là trường hợp hy sinh của đồng chí Trần Duy Nghĩa, Cục Chính sách Bộ Công an cũng đã đề nghị áp dụng khoản 4, Điều 3, Nghị định 54/CP. Thế nhưng Bộ LĐ-TB&XH lại cho rằng, không đủ căn cứ để công nhận liệt sỹ theo Nghị định 54/CP.

Đại tá Nguyễn Văn Phương - Phó Cục trưởng Cục Chính sách, Bộ Công an cho biết, quy trình lập hồ sơ công nhận liệt sỹ phải căn cứ vào biên bản hiện trường ban đầu. Tiếp theo là Kết luận điều tra của cơ quan Công an, có thể tham khảo cáo trạng, bản án của vụ việc. Đối chiếu với quy định (Pháp lệnh Ưu đãi người có công và Nghị định 54/2006/NĐ-CP), các trường hợp hy sinh khi làm nhiệm vụ có đủ điều kiện thì sẽ chuyển hồ sơ sang Cục Người có công, Bộ LĐ-TB&XH. Ví dụ như CBCS hy sinh khi có hành động mang tính ngăn chặn, chống lại hành vi nguy hiểm được quy định trong Bộ luật Hình sự, có yếu tố cấp bách liên quan đến an ninh trật tự… Nếu trường hợp nào còn vướng mắc thì sẽ có văn bản xin ý kiến, hoặc đề nghị Bộ LĐ-TB&XH vận dụng giải quyết.

Đại tá Nguyễn Văn Phương cũng cho biết, hiện các cơ quan làm chính sách đang tổ chức hội thảo triển khai lấy ý kiến sửa đổi Nghị định 54/2006/NĐ-CP. Mong rằng những người làm chính sách sẽ sửa đổi theo hướng sát thực tế hơn, có lý, có tình hơn, khi mà cuộc đấu tranh chống tội phạm ngày càng diễn ra gay cấn, ác liệt hơn.  

Luật Công an nhân dân quy định: “CAND là lực lượng nòng cốt của lực lượng vũ trang nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. CAND có chức năng tham mưu cho Đảng, Nhà nước về bảo vệ an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội; thực hiện thống nhất quản lý về bảo vệ an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội; đấu tranh phòng, chống âm mưu, hoạt động của các thế lực thù địch, các loại tội phạm và các vi phạm pháp luật về an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội”.

Với vị trí, chức năng đặc biệt như thế, với công việc đầy hiểm nguy, lực lượng Công an xứng đáng được áp dụng một chính sách đặc biệt, ưu đãi người có công, người đã hy sinh trong khi làm nhiệm vụ. Cách vận dụng chính sách một cách cứng nhắc đã khiến cho nhiều trường hợp CBCS Công an hy sinh phải chịu thiệt thòi. Họ xứng đáng được ghi công vì đã cống hiến trọn tuổi xuân cho cuộc đấu tranh chống tội phạm