Nghĩ về truyền thống “Nhiễu điều phủ lấy giá gương” trong dịp đại lễ của dân tộc

Chủ Nhật, 03/05/2026, 13:25

Mấy hôm nghỉ lễ, tôi lướt mạng xem năm nay “tình hình thế nào”, câu chuyện “bên này, bên kia” đã có gì khác trước, khi mà đất nước đã qua hơn nửa thế kỷ kể từ ngày Chiến thắng 30/4/1975. Và thật buồn khi những giọng điệu ngược lối, trái đường vẫn tái diễn, những chiêu trò như “tưởng niệm ngày quốc hận”, “hội luận tháng tư đen” tiếp tục được các hội nhóm chống phá ở hải ngoại xoáy lại với các hình thức, tính chất, mức độ khác nhau.

Trong một bài viết dưới tiêu đề “30/4 – Chiến tranh kết thúc, nhưng hoà giải thì chưa” đăng trên trang của Việt Tân bịa đặt rằng, hơn nửa thế kỷ đã trôi qua nhưng “những đường ranh vô hình giữa Bắc và Nam, giữa quốc gia và cộng sản, giữa ký ức thắng và thua vẫn tồn tại trong nhiều giai tầng xã hội”.

Bài viết này đặt vấn đề “Câu hỏi giờ này cần được đặt ra một cách thẳng thắn, không phải bên nào đúng, bên nào sai mà là: Tại sao chiến tranh có thể kết thúc nhanh nhưng hoà giải thì kéo dài đến vậy?… Không có quốc gia nào có thể tiến nhanh nếu trong lòng nó vẫn tồn tại những cộng đồng cảm thấy mình đứng bên lề, thậm chí ngoài lề của lịch sử chính thức”!

image001.jpg -0
Thiêng liêng lễ thượng cờ trong ngày hội Thống nhất non song. Ảnh VOV 

Xin nói ngay rằng, đã rất lâu rồi chứ không phải tới hôm nay, câu chuyện phân biệt “bên này, bên kia” hay “bên thắng cuộc, bên thua cuộc” đã không tồn tại trong chủ trương, chính sách phát triển nào của đất nước cũng như các địa phương. Việt Nam đã là quốc gia hoà bình, thống nhất và đang vươn lên những đích đến cao hơn, vì sự giàu mạnh, vững bền.

Bắc Nam thống nhất, non sông một dải, giờ đây làm gì còn chuyện phân biệt phe này, phe kia, làm gì có chuyện đối xử, tách riêng nào mà tất cả là một khối thống nhất, đại đoàn kết toàn dân tộc. Làm gì có “những cộng đồng cảm thấy mình đứng bên lề, thậm chí ngoài lề của lịch sử” mà chỉ có một bộ phận người vẫn ôm định kiến, ôm thù hận để tự tách mình khỏi thời cuộc, tách mình khỏi dòng chảy của thời đại.

Đó không phải là “cộng đồng” mà là những hội, nhóm, những tổ chức, cá nhân tự rẽ ngược dòng chảy lịch sử mà thôi, bởi họ cố tình tách mình “bơi ngược”. Đó là thiểu số, xin đừng đánh đồng với cụm từ “cộng đồng” vốn mang tính tổ chức to lớn của người Việt.

Sao lại có thể đặt câu hỏi ngớ ngẩn rằng “51 năm hậu chiến, đến bao giờ cộng sản Việt Nam mới ngừng ăn mừng trên nỗi đau đồng bào”?! Thử hỏi, có quốc gia nào trên thế giới không lấy ngày chiến thắng ngoại xâm, thống nhất giang sơn, bờ cõi là ngày đại lễ của dân tộc? Sự kiện trọng đại ấy không chỉ kỷ niệm với 50 năm, 51 năm, 100 năm mà đi vào lịch sử dân tộc với tính chất là mốc son vĩ đại, dấu mốc chói lọi trong lịch sử hàng nghìn năm dựng nước, giữ nước của dân tộc.

Theo lệ quấy nhiễu, năm nay, một nhóm người Việt ở hải ngoại được quay video phát lên mạng xã hội, tay cầm cờ vàng ba sọc đỏ, miệng hô những lời lẽ hướng về giới trẻ nhằm kích động chống phá. Các đối tượng xuyên tạc Đảng, Nhà nước Việt Nam “không mang lại sự hòa hợp dân tộc mà phát động các cuộc trả thù tàn bạo”, “không mang lại dân chủ mà áp đặt xã hội dưới chế độ độc tài”, “không giải phóng con người mà xiềng xích cả nước bằng những khẩu hiệu rỗng tuếch và sự sợ hãi”… 

Dù được hô hào trước đó nhiều ngày thì thực tế số lượng người tụ tập với lời lẽ kích động trên chỉ nhóm nhỏ, họ cố kéo theo cả phụ nữ, trẻ em để tỏ ra đông đảo. Điều đó cho thấy, số người bị dụ dỗ, kích động chống phá tại hải ngoại đang ngày càng thưa vắng, dù những thành phần cốt cán bằng nhiều cách kêu gọi tụ tập trên mạng xã hội.

30/4 đã là ngày đại lễ của cộng đồng người Việt Nam ở bất cứ nơi đâu, ngày đánh dấu thắng lợi hoàn toàn của cuộc chiến tranh vệ quốc, cuộc chiến tranh chính nghĩa của nhân dân Việt Nam chống đế quốc Mỹ xâm lược và các thế lực phản động, tay sai, đưa giang sơn thu về một mối. Bản chất cuộc chiến vệ quốc của Việt Nam là sự thật lịch sử. Sau hơn nửa thế kỷ, Việt-Mỹ từ hai bên chiến tuyến, từ đối đầu, đối súng đã trở thành đối tác, bình thường hóa quan hệ từ 1995 và tới nay đã xác lập quan hệ đối tác chiến lược toàn diện.

Hơn nửa thế kỷ đi qua, những người lính từng theo Mỹ, đứng “bên kia” chiến tuyến thì giờ cũng đã ở sườn núi của cuộc đời hoặc khuất núi theo quy luật tự nhiên. Chừng đó thời gian là thêm một, hai thế hệ nữa sinh ra, trưởng thành, đủ để nhận thức về cuộc sống, chứng kiến những đổi thay của quê hương, của quan hệ Việt – Mỹ trong giai đoạn mới, đủ trải nghiệm, hiểu biết về quá khứ và hiện tại, về những điều nên làm và không nên làm.

Chúng tôi, những người sinh ra sau 30/4/1975. Có người đặt vấn đề, nếu trưởng thành trong hoà bình thì sao hiểu được về chiến tranh, về chia cắt, về tình cảnh người bên này, bên kia để nói và viết hoà giải, hoà hợp dân tộc – một vấn đề thiết yếu nhưng tồn tại nhiều phức tạp, không dễ thống nhất nhận thức. Tuy nhiên, điều quan trọng trong vấn đề này là sự tìm hiểu thấu đáo, với cách nhìn khách quan, đầy đủ, đặt lợi ích dân tộc lên trên hết, trước hết, phù hợp với bối cảnh, xu thế mới.

Thiết nghĩ rằng, điều quan trọng nhất là dù ở đâu, nơi nào, trong hay ngoài nước đều phải thấu rõ giá trị của hoà bình, độc lập, thống nhất non sông. Nếu như hơn nửa thế kỷ trước, những quan điểm về bên này, bên kia, về thắng cuộc, thua cuộc thì ngày hôm nay, chúng ta tận hưởng hạnh phúc, tự do của một đất nước độc lập, chủ quyền, hoà bình, thống nhất, đó là giá trị thiêng liêng, cao quý nhất.

Giá trị đó đất nước phải trải qua bao thăng trầm, bao hi sinh tổn thất, là quá trình đấu tranh lâu dài, khốc liệt mới có được thì hơn bao giờ hết, đã là người Việt Nam ở trong hay ngoài nước, đã mang dòng máu Lạc Hồng thì cần phải trân trọng, giữ gìn.

image003.jpg -1
Việc xây dựng nghĩa trang Bình An là minh chứng thể hiện rõ quan điểm hòa hợp dân tộc của Đảng, Nhà nước ta.

Trong vấn đề hoà hợp dân tộc, phải lấy đạo lý dân tộc, truyền thống quê hương làm gốc rễ. “Quê hương mỗi người chỉ một”, đó là mẫu số chung, là nguồn cội để mỗi chúng ta dù ở đâu, nơi nào trên địa cầu này cũng gắn kết, cũng mong mỏi trở về. Ca dao có câu “nhiễu điều phủ lấy giá gương”, “gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau”, cùng là đồng bào, cùng đất mẹ, hãy đừng vì những lý do nào khác mà phân biệt, chia rẽ, mà “đá nhau”.

Tổ quốc là mẹ hiền, người con có thể lúc này lúc khác có hành vi, nhận thức chưa đúng nhưng Tổ quốc luôn dang rộng vòng tay, đón các con trở lại, vì một dòng máu Lạc Hồng. Quê hương, đất nước bất luận trong hoàn cảnh nào cũng thiêng liêng, cao quý. Làm sao có thể phỉ báng quê hương, đất mẹ, nơi chôn rau cắt rốn của mình, nơi dưỡng dục mình lớn lên. Dù ở đâu, bất cứ ai cũng có quyền về quê hương đất mẹ để thăm lại cố hương, nhớ lại tuổi thơ yên bình, gặp lại người thân, thắp nén nhang cho người thân đã khuất, không có gì cản trở những ý nguyện tốt đẹp của bất cứ ai đối với đất nước mình.

Những người lính ra trận dù bên nào cũng luôn mong mỏi ngày hoà bình. Do hoàn cảnh lịch sử mà nhiều khi trong cùng một làng xã, một tập thể, thậm chí một gia đình, anh em lại người bên này, kẻ bên kia. Chiến tranh, họ hai bên chiến tuyến, hướng súng vào nhau. Nhưng hoà bình, họ cùng trở về mái nhà chung. Rõ ràng, lịch sử trải qua bao thăng trầm, lúc chiến tranh, lúc hoà bình song sự hận thù không phải là sự lựa chọn của người Việt.

Trong xu thế hợp tác toàn cầu, các quốc gia gắn kết với nhau trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền, lợi ích quốc gia, sự hợp tác, gắn kết không phân biệt phạm vi địa lý, thể chế chính trị, những vấn đề xảy ra trong quá khứ. Đặc biệt, Hoa Kỳ từ cựu thù, tới nay đã xác lập quan hệ đối tác chiến lược toàn diện.

Trong Tuyên bố chung giữa hai nước ký ngày 10/9/2023 khẳng định: “Kể từ khi bình thường hóa quan hệ song phương vào năm 1995, quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ đã phát triển mạnh mẽ, sâu sắc, thực chất và hiệu quả. Chương mới này trong quan hệ giữa hai nước sẽ đưa quan hệ đối tác Việt Nam - Hoa Kỳ lên tầm cao mới. Cùng nhau, hai nước sẽ hiện thực hóa nguyện vọng của người dân về một tương lai tươi sáng và năng động, góp phần duy trì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực quan trọng này cũng như trên toàn thế giới”.

Chúng ta thấy rằng, sau chiến tranh, quan hệ giữa Việt Nam – Hoa Kỳ trải qua những năm tháng khó khăn, khi Hoa Kỳ áp dụng lệnh cấm vận đối với Việt Nam. Nhưng giai đoạn “ảm đạm” đó đã qua, hai nước ngày càng tăng cường hợp tác sâu sắc, toàn diện, như câu Kiều mà cựu Tổng thống Bill Clinton lẩy ngày nào “Sen tàn cúc lại nở hoa/ Sầu dài, ngày ngắn đông đà sang xuân”… Nay tất cả đã sang trang mới, vậy lẽ nào những người mang dòng máu Việt lại vẫn ôm hận cũ, thù xưa, vẫn để ấm ức trong lòng hay thể hiện bằng các hành vi sai lệch với thời cuộc.

Có cuộc chiến tranh nào mà không có đau thương, mất mát, không có chia ly kẻ đi, người ở. Nhưng tất cả khi đã là quá khứ, chúng ta phải biết để nó lại đằng sau, biết lấy đó làm bài học để tránh lặp lại. Việc những người Việt từng phải đối đầu giữa hai bên chiến tuyến, đó là một giai đoạn lịch sử mà dân tộc ta trải qua với bao biến cố để có được độc lập, thống nhất như ngày hôm nay.

Ngày nay, những khác biệt trong quan điểm giữa bộ phận người Việt ở nước ngoài, nhất là tại Mỹ với đất nước cần được giải quyết bằng sự chân tình. Trên cơ sở quan điểm, đường lối của Đảng, Nhà nước, chúng ta đến với họ bằng sự thực tâm, chủ động mở rộng tiếp xúc cả với những người còn có định kiến, mặc cảm với Nhà nước và chế độ. Tất cả các hoạt động này đã tác động tích cực đến cộng đồng cũng như dư luận trong và ngoài nước, bà con dần hiểu hơn, tin tưởng hơn vào chính sách của Nhà nước ta.

Bắc nhịp cầu qua ngăn cách đòi hỏi những nỗ lực to lớn cả từ phía Nhà nước cũng như từ phía cộng đồng người Việt trong và ngoài nước. Tuy nhiên, dân tộc Việt Nam hoàn toàn có cơ sở để thực hiện mục tiêu ấy bởi tinh thần dân tộc, sự bao dung và lòng yêu nước, truyền thống bền vững.

Chúng ta cũng cần thấy rằng, hòa giải, hòa hợp là nguyện vọng chính đáng, xuất phát từ cội nguồn dân tộc và thực hiện trên cơ sở lợi ích quốc gia, lợi ích dân tộc, do đó không thể có chuyện đặt ra yêu cầu, điều kiện để hòa hợp thì phải thế này, thế khác mà những điều kiện đó lại xâm hại đến lợi ích quốc gia, dân tộc. Đòi xóa bỏ Đảng Cộng sản, đòi đa nguyên, đa đảng, đòi từ bỏ CNXH thực chất là sự xảo trá của những kẻ chống phá, lợi dụng chiêu bài hòa giải, hòa hợp để xuyên tạc, kích động, phá hoại sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

Đăng Minh
.
.
.