Vì sao các cơ sở khám chữa bệnh “chui” vẫn ngang nhiên hoạt động?

Phạt nặng vẫn “đâu vào đấy”?

Ngày 7/4, Phòng Kiểm tra - Pháp chế, Sở Y tế TP Hồ Chí Minh cho biết vừa ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với nhiều cá nhân và tổ chức có hành vi vi phạm nghiêm trọng trong lĩnh vực y tế. Đáng chú ý, trong số này, nhiều cơ sở ngang nhiên hoạt động khi không có giấy phép hoạt động KCB và sử dụng nhân sự không có chứng chỉ hành nghề KCB.

Điển hình là trường hợp của bà Nguyễn Trần Thiên Trang, hoạt động tại tầng trệt một căn nhà trong hẻm 138/17 Nguyễn Trãi, phường Chợ Quán. Đây không phải là một bệnh viện hay phòng khám đa khoa hiện đại, mà thực chất chỉ là một tụ điểm KCB “chui” núp bóng nhà dân. Tại đây, bà Trang vừa là chủ, vừa trực tiếp “khám và điều trị” dù bản thân không có chứng chỉ hành nghề, cơ sở cũng không có giấy phép hoạt động.

Với các sai phạm này, cơ quan chức năng đã ra quyết định xử phạt bà Trang 103 triệu đồng, đình chỉ hoạt động của cơ sở trong thời hạn 18 tháng và buộc nộp lại 23 triệu đồng số lợi bất chính có được từ hành vi vi phạm.

Có cùng hành vi vi phạm tương tự, ông Nguyễn Xuân Trường (địa chỉ 130 Đường 3/2, phường Hòa Hưng) cũng bị phạt 84,3 triệu đồng, đình chỉ hoạt động 18 tháng và buộc nộp lại 4,3 triệu đồng tiền thu lợi bất hợp pháp.

Nếu như các phòng khám “chui” thường lén lút trong các con hẻm, thì các cơ sở có giấy phép lại chọn cách “treo đầu dê, bán thịt chó”. Sự việc tại Công ty TNHH Nha khoa Jan Dentist (171 Trần Hưng Đạo, phường Bà Rịa) là một minh chứng điển hình cho sự gian dối này.

Để hợp thức hóa hoạt động, Công ty Jan Dentist đã thực hiện hành vi thuê, mượn chứng chỉ hành nghề - một hình thức “mượn danh” phổ biến nhưng tiềm ẩn nhiều nguy hiểm. Khi bác sĩ thực sự có bằng cấp không xuất hiện, việc điều trị được giao cho những nhân sự “tay ngang”, không đăng ký hành nghề.

Kết cục, công ty này bị phạt hơn 87 triệu đồng, buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp hơn 9,4 triệu đồng và bị tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề KCB tới 23 tháng, buộc nộp lại chứng chỉ đã thuê, mượn.

Nguy hiểm hơn cả là tình trạng “vượt rào” chuyên môn, nhiều cơ sở như hộ kinh doanh Tai - Mũi - Họng BS.CK2 Nguyễn Văn Hải (58 Nguyễn Xiển - Long Phước, phường Long Bình) hay Phòng khám Sản phụ khoa Thiện Phú (204 Tây Thạnh, phường Tây Thạnh) đã bị phát hiện cung cấp dịch vụ KCB vượt quá phạm vi cho phép.

Trong ngành Y, việc can thiệp thủ thuật xâm lấn đều đòi hỏi sự chính xác và trang thiết bị tương xứng. Việc một hộ kinh doanh hay phòng khám chuyên khoa nhỏ lẻ lại thực hiện các thủ thuật xâm lấn phức tạp chẳng khác nào đem tính mạng bệnh nhân ra làm vật thí nghiệm.

Với các hành vi vi phạm nghiêm trọng, hộ kinh doanh Tai - Mũi - Họng BS.CK2 Nguyễn Văn Hải bị phạt 43 triệu đồng. Cơ quan chức năng cũng tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động KCB của cơ sở này trong 2 tháng và tước chứng chỉ hành nghề của người chịu trách nhiệm chuyên môn trong 1 tháng.

Với phòng khám Sản phụ khoa Thiện Phú, cơ quan chức năng cũng phạt 95,5 triệu đồng và tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động KCB 3 tháng; tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề KCB của người chịu trách nhiệm chuyên môn của cơ sở 2 tháng…

Đặc biệt, Công ty TNHH Linah Việt Nam (địa chỉ tại tầng M, 1 và 2 số 103A Nguyễn Văn Đậu, phường Bình Lợi Trung) đã bị xử phạt kỷ lục 152 triệu đồng. Danh sách vi phạm của đơn vị này dài dằng dặc, từ cung cấp dịch vụ KCB vượt phạm vi chuyên môn đến việc sử dụng người hành nghề không có chứng chỉ chuyên môn KCB.

Thậm chí, người chịu trách nhiệm kỹ thuật là ông Nguyễn Mạnh Thắng còn “vắng mặt” trong giờ hoạt động và không lập hồ sơ bệnh án - một sự cẩu thả đến mức vô trách nhiệm với sức khỏe bệnh nhân.

Ngoài ra, một số cá nhân của công ty này gồm: Bà Phan Thị Kim Chi và bà Nguyễn Ý Nhi với cùng lỗi vi phạm: KCB khi chưa được cấp chứng chỉ hành nghề nên đều bị phạt 35 triệu đồng. Riêng ông Nguyễn Mạnh Thắng bị phạt 9,5 triệu đồng và tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề KCB trong thời hạn 2 tháng

Bên cạnh phạt tiền, Công ty Linah Việt Nam còn bị tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động KCB trong thời hạn 3 tháng; cá nhân chịu trách nhiệm chuyên môn của cơ sở cũng bị tước chứng chỉ hành nghề KCB 2 tháng…

Ngoài các vụ việc kể trên, gần đây, Sở Y tế TP Hồ Chí Minh thường xuyên ghi nhận nhiều cơ sở KCB hoạt động “chui”, núp bóng dưới các hình thức như spa, cơ sở chăm sóc da, thẩm mỹ viện. Nhiều cơ sở không có giấy phép hoạt động, thiếu nhân sự chuyên môn, thiết bị không đảm bảo nhưng vẫn thực hiện các thủ thuật xâm lấn như tiêm, truyền, phẫu thuật thẩm mỹ… tiềm ẩn nguy cơ cao gây tai biến, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, thậm chí tính mạng người dân.

Cuối tháng 3 vừa qua, một người phụ nữ vì tin lời giới thiệu đã tìm đến một căn nhà trong hẻm 138 Nguyễn Trãi, phường Chợ Quán để tiêm chất làm đầy (filler) với giá 27 triệu đồng.

Hậu quả đến tức thì: vùng mặt sưng tấy, tê cứng. Khi nạn nhân đau đớn cầu cứu, nhưng không thể liên hệ với người thực hiện để xử lý, buộc phải gửi phản ánh đến cơ quan chức năng.

Qua kiểm tra đột xuất của Sở Y tế và Công an địa phương, sự thật trần trụi được phơi bày: đây là cơ sở không phép, người tiêm không hề có chuyên môn y tế. Tại cơ quan điều tra, cá nhân này thừa nhận đã thực hiện nhiều ca tương tự trước đó.

Đoàn kiểm tra đã lập biên bản và xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền 80 triệu đồng; đồng thời đình chỉ hoạt động trong 18 tháng và buộc nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp…

Quyết lập lại trật tự hành nghề y tế tư nhân

Theo lãnh đạo Phòng Kiểm tra - Pháp chế, Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, hiện tình trạng phòng khám, cơ sở thẩm mỹ không phép vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ, đặc biệt khi các thủ thuật xâm lấn như tiêm filler được thực hiện bởi người không có chuyên môn, trong điều kiện không đảm bảo vô trùng, không có khả năng xử trí biến chứng. Các biến chứng có thể gặp không chỉ là sưng đau, nhiễm trùng mà còn có nguy cơ tắc mạch, hoại tử, thậm chí ảnh hưởng thị lực nếu xử trí không kịp thời.

Câu hỏi đặt ra là vì sao dù xử phạt rất nặng (lên đến hàng trăm triệu đồng), các phòng khám “chui” vẫn tồn tại và ngang nhiên hoạt động? Có thể lý giải một số nguyên nhân chính, đó là: Lợi nhuận khổng lồ, vì chi phí để đầu tư một phòng khám chuẩn quy định là rất lớn, từ trang thiết bị đến nhân sự bằng cấp cao. Trong khi đó, các cơ sở “chui” chỉ cần một mặt bằng nhỏ và các thiết bị trôi nổi là có thể thu về hàng chục, hàng trăm triệu đồng mỗi tháng.

Để đối phó cơ quan chức năng, các đối tượng thường xuyên thay đổi địa điểm, hoạt động lén lút sau những cánh cửa đóng kín, hoặc chỉ tiếp khách quen qua mạng xã hội. Khi có đoàn kiểm tra, họ sẵn sàng tẩu tán tang vật hoặc đóng cửa lánh mặt, gây khó khăn cho công tác quản lý.

Ngoài ra, cũng phải thừa nhận thực tế là tâm lý ham rẻ của người dân. Đánh vào tâm lý muốn làm đẹp nhanh, giá rẻ và sự thiếu hiểu biết của một bộ phận người dân, các cơ sở này tung ra các chương trình khuyến mãi “sốc” trên mạng xã hội để dẫn dụ con mồi.

Cùng với đó là có thực tế tại một số địa phương, công tác giám sát địa bàn còn lỏng lẻo, khiến các cơ sở “chui” có thể tồn tại trong thời gian dài ngay trong khu dân cư mà không bị phát hiện sớm…

Trước thực trạng trên, lãnh đạo ngành Y tế thành phố cho biết thời gian tới sẽ phối hợp liên ngành giữa Y tế, Công an và chính quyền địa phương tăng cường tổ chức kiểm tra, giám sát chuyên ngành y tế theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các lĩnh vực, cơ sở tiềm ẩn nguy cơ cao và có nhiều phản ánh của người dân.

Đặc biệt, công tác kiểm tra không dừng ở việc phát hiện vi phạm, mà gắn với xử lý nghiêm, tăng cường hậu kiểm, chấn chỉnh rõ ràng, không hình thức, không để tồn tại kéo dài; đồng thời kiến nghị các giải pháp khắc phục nhằm bảo đảm an toàn người bệnh…

Sở Y tế TP Hồ Chí Minh cũng đề nghị người dân cần tìm hiểu kỹ thông tin, kiểm tra giấy phép hoạt động của cơ sở và chứng chỉ hành nghề của bác sĩ trên cổng thông tin điện tử của ngành Y tế trước khi thực hiện các dịch vụ can thiệp sức khỏe. Mọi dấu hiệu nghi vấn về hoạt động KCB không phép cần báo ngay cho cơ quan chức năng để kịp thời xử lý.