Vụ “siêu lừa” Nguyễn Đức Chi ở Khánh Hòa: Buông lỏng quản lý, ưu ái bất thường

Lãnh đạo UBND tỉnh Khánh Hòa nhiệm kỳ trước có nhận ra những dấu hiệu  không bình thường của dự án Rusalka hay không?

Theo giấy phép đầu tư số 2178/GP ngày 16/11/2000 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư cấp cho Công ty RIT thì diện tích đầu tư xây dựng khu nghỉ mát Rusalka là 32 ha đất, thuộc địa bàn phường Vĩnh Hải - nay là phường Vĩnh Hòa, TP Nha Trang. Điều 5 giấy phép quy định doanh nghiệp phải có nghĩa vụ nộp các khoản thuế theo quy định của pháp luật Việt Nam, trong đó có "tiền thuê đất và mặt biển hàng năm, kể từ khi bàn giao đất trên thực địa".

Nửa năm sau đó, ngày 3/5/2001, Bộ Kế hoạch và Đầu tư quyết định chuẩn y điều chỉnh nâng tổng diện tích đầu tư xây dựng dự án Rusalka lên 45ha, bao gồm 38ha đất và 7ha cải tạo bãi san hô. Thực hiện Quyết định số 833/QĐ-TTg ngày 5/7/2001 của Thủ tướng Chính phủ về việc cho Công ty RIT thuê đất, ngày 17/8/2001, đại diện Sở Địa chính, Kế hoạch và Đầu tư, Tài chính - Vật giá, Xây dựng và UBND phường Vĩnh Hải đã lập biên bản giao đất và cắm mốc định vị.

Tuy nhiên, sau khi tiếp nhận bàn giao đất trên thực địa, Công ty RIT không thực thi nghĩa vụ nộp tiền thuê đất theo quy định tại giấy phép đầu tư, vì trước đó vào ngày 2/3/2001, bà Nguyễn Thị Thu Hằng - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa đã ký Công văn số 381/UB "đồng ý miễn tiền thuê đất 7 năm cho toàn bộ dự án kể từ khi khánh thành xây dựng cơ bản và bắt đầu đi vào hoạt động"(?). Ông Phạm Văn Chi - Phó Bí thư Tỉnh ủy, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa nhiệm kỳ trước cho rằng: "Doanh nghiệp phải nộp tiền thuê đất từ 5 năm trở lên mới được cấp "sổ đỏ".

Lúc này doanh nghiệp mới được phép đem thế chấp vay vốn ngân hàng". Thế nhưng, không biết "siêu lừa" Nguyễn Đức Chi đã giở chiêu thuật nào mà ngay cả khi việc đền bù giải tỏa cho người dân ở Bãi Tiên chưa được chủ đầu tư thực hiện xong, hợp đồng thuê đất chưa ký kết, nhưng ngày 27/5/2003, ông Trần Minh Duân - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa lúc đó, nay là Trưởng Ban quản lý các dự án khu du lịch phía Bắc bán đảo Cam Ranh, đã đặt bút ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Công ty RIT với diện tích 43,8 ha, thời hạn sử dụng đến ngày 16/11/2040.

Cầm được "sổ đỏ" trong tay, lập tức Nguyễn Đức Chi biến nó thành "bảo bối" để xây dựng dự án Rusalka. "Siêu lừa" đã mang "bảo bối" đi thế chấp tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Quân đội để lấy chứng thư bảo lãnh thanh toán 30 tỷ đồng cho nhà thầu chính xây dựng Rusalka là Công ty BMC. Cũng từ đó, đi đâu Chi cũng lận lưng chứng thư bảo lãnh để "thuyết phục" thêm nhiều đối tác thi công xây dựng một số hạng mục.

Ông Nguyễn Văn Toàn, Giám đốc Công ty Xây dựng số 17 thuộc Tổng Công ty Xuất nhập khẩu xây dựng Việt Nam (Vinaconex) kể: "Doanh nghiệp chúng tôi ký hợp đồng giao nhận thầu xây lắp một số villa tại Rusalka, khi giá trị xây lắp lên gần 500 triệu đồng, chúng tôi yêu cầu thanh toán nhưng Công ty RIT dây dưa treo nợ, nên việc thi công tạm dừng. Tới lúc đó, Chi mới trả được 100 triệu đồng rồi đưa ra chứng thư bảo lãnh của Ngân hàng Thương mại cổ phần Quân đội để thuyết phục chúng tôi tiếp tục thi công. Tôi nghi ngờ về năng lực tài chính của Công ty RIT nên quyết định chấm dứt việc thực hiện hợp đồng, vì chứng thư của ngân hàng chỉ bảo lãnh thanh toán cho nhà thầu chính. Đến khi Chi bị bắt, Công ty RIT còn nợ doanh nghiệp chúng tôi trên 380 triệu đồng".

Còn nhớ cách đây hơn hai năm, người dân ở Bãi Tiên khiếu nại gay gắt về việc đền bù giải tỏa mặt bằng dự án Rusalka, Thanh tra tỉnh Khánh Hòa chuẩn bị vào cuộc, thì  ngày 10/11/2003, UBND tỉnh Khánh Hòa ban hành Thông báo số 482/TB-UB truyền đạt kết luận của Phó Chủ tịch Trần Minh Duân tại cuộc họp ngày 4/11/2003 về một số vấn đề liên quan dự án Rusalka, trong đó ông Duân chỉ đạo: "Thanh tra tỉnh tạm dừng việc thanh tra về đền bù giải tỏa để không ảnh hưởng đến việc đền bù giải tỏa đang triển khai".

Văn bản rành rành, nhưng khi trả lời phỏng vấn báo chí ngày 2-7 về việc tạm dừng thanh tra, ông Duân né tránh "Đâu có. Tôi không nhớ hết...". Cũng theo thông báo này, thì lãnh đạo tỉnh Khánh Hòa đã phát hiện dấu hiệu bất thường về năng lực tài chính của Công ty RIT nên mới kết luận: "Do những khó khăn về mặt tài chính nên việc triển khai thực hiện dự án đầu tư quá chậm so với yêu cầu đề ra", UBND tỉnh Khánh Hòa yêu cầu chủ dự án Rusalka phải "báo cáo bằng văn bản về tiến độ thực hiện dự án, có cam kết việc thực hiện các hạng mục và tiến độ thực hiện dự án đã được UBND tỉnh thông qua. Báo cáo bằng văn bản về năng lực tài chính, các nguồn vốn tham gia thực hiện dự án của công ty, bao gồm vốn tự có, vốn vay, vốn huy động; báo cáo phải có xác nhận của ngân hàng...".

10 ngày sau khi thông báo nêu trên được ban hành, "siêu lừa" Nguyễn Đức Chi không báo cáo năng lực tài chính, mà còn tự ý ký hợp đồng liên doanh với Công ty Lâm Viên đầu tư xây dựng dự án Rusalka, tự tăng vốn pháp định từ 4,5 triệu USD lên 10 triệu USD để xác định Công ty Lâm Viên góp vốn 5,5 triệu USD nhằm "hóa giải" một phần nợ của doanh nghiệp này (?!).

Sau dự án Rusalka, Chi tiếp tục "dựng" thêm Công ty Cổ phần đầu tư du lịch Vạn Xuân, Công ty Cổ phần đầu tư và thương mại Hoa Hồng có trụ sở thuê tại 78 Lê Thánh Tôn, Nha Trang, có cùng số điện thoại, số fax(?!). Và điều đáng nói là hai doanh nghiệp này cũng được UBND tỉnh Khánh Hòa "ưu ái" cho phép lập dự án đầu tư tại khu du lịch phía Bắc bán đảo Cam Ranh với tổng diện tích 27ha.

Mặc dù ông Phạm Văn Chi - Phó Bí thư Tỉnh ủy, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa cho rằng "Theo trí nhớ của tôi thì trong dự án đó không có tên Nguyễn Đức Chi, có thể Chi không ra mặt nên chúng tôi không biết và đã thông báo cho phép lập dự án". Thế nhưng, phóng viên Báo Công an nhân dân đã thu thập được giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh (ĐKKD) số 3703000087 do Phòng ĐKKD thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Khánh Hòa cấp cho Công ty Cổ phần đầu tư và thương mại Hoa Hồng ngày 28/5/2001 có tên Nguyễn Đức Chi là 1 trong 3 cổ đông sáng lập, vốn điều lệ của doanh nghiệp 33 tỷ đồng, trong đó Chi có 210.000 cổ phần trị giá hơn 20 tỷ đồng.

Và giấy chứng nhận ĐKKD số 3703000077 cấp ngày 25/11/2003 cho Công ty Cổ phần đầu tư du lịch Vạn Xuân có 3 cổ đông sáng lập, do Nguyễn Đức Chi làm Tổng Giám đốc. Với chứng cứ đó, lẽ nào Nguyễn Đức Chi không liên quan đến hai dự án của Công ty Hoa Hồng và Vạn Xuân ở Cam Ranh? Thêm những câu hỏi từ phía dư luận đặt ra: Nếu không có "sổ đỏ" thì liệu Nguyễn Đức Chi có thể diễn trò lừa bằng cái gọi là "dự án Rusalka" hay không? Và điều đáng nói là "siêu lừa" Nguyễn Đức Chi đã đáp lại sự "ưu ái" của UBND tỉnh Khánh Hòa bằng chiêu treo nợ 11,5 tỷ đồng về khoản tiền đền bù kinh phí chuyển đổi tuyến đường đi qua dự án Rusalka để thi công tuyến đường khác