"Trục trặc kỹ thuật" hay chú thích dài về một bức chân dung
Bức ký họa này do họa sĩ Văn Đa (người cùng Trung đoàn Tây Tiến với nhà thơ Quang Dũng) vẽ Phan Kế An trong đợt đi sáng tác ở trại sáng tác Mỹ Thuật Tam Đảo ngày 30/7/2001. Vị trí của nó đáng lẽ đã nằm giữa trang tranh ký họa chân dung các nhà văn của Phan Kế An in từ kỳ báo trước (Văn nghệ Công an số 22, phát hành đầu tháng 9/2005, trang 21).
Do trục trặc kỹ thuật, bức ký họa nhà thơ Ngô Quân Miện lại bị đặt nhầm vào giữa với dòng chú thích: “Họa sĩ Phan Kế An (1998) chân dung tự họa”, trong khi đã có một ông Miện khác đặt ở cuối trang (một ông đen, một ông trắng).
Trước ngày báo đưa in, biên tập viên Văn nghệ Công an đã cẩn thận đưa bản in thử sang nhà họa sĩ Phan Kế An. Vì đúng vào dịp họa sĩ đang đi nghỉ ở Sầm Sơn nên bản in thử được giao cho phu nhân họa sĩ kiểm tra xem có bị nhầm? Bản sao này được để lại cho phu nhân... ngâm cứu.
Không thấy gia đình họa sĩ Phan Kế An có hồi âm gì, 48 giờ sau báo cứ thế đưa in. Khi anh con rể họa sĩ phát hiện có sự nhầm lẫn, tìm sang tòa soạn thông báo thì mấy vạn ấn bản đã in xong. Họa sĩ Phan Kế An về Hà Nội mới nhìn thấy trang báo đó, tất nhiên niềm vui sụt xuống... vài chục phần trăm. Chuyện đã lỡ rồi, ông đành kỳ khu căn lại bức ký họa của Văn Đa nói trên cho vừa đúng với khuôn hình giữa trang báo, đem phô tô hàng nghìn bản, sẵn sàng dán đè lên chỗ in nhầm. Nhưng hỡi ôi, mấy vạn tờ báo Văn nghệ Công an đã như cánh chim bay khắp Trung Nam Bắc. Nhà thơ Ngô Quân Miện hay chơi chữ, ông bảo: “Mình sẽ tự đi dán, bởi Ngô Quân Miện không thể có hai bộ mặt được! Có điều... (ông chỉ vào chiếc batoong đỡ cho đôi chân thoái hóa khớp) đi sửa sai hàng vạn tờ với chiếc batoong này ư?”.
Nhà thơ Vân Long rút ra một nhận xét: “Thì ra các bà vợ văn nghệ sĩ chỉ nhìn kỹ các ông chồng của mình khi còn trẻ. Về già, chỉ nhìn khái quát, ông nào cũng như ông nào, rời nhà đi lu bu suốt cả ngày..?”. Hẳn là vậy nên việc nhà thơ Ngô Quân Miện, người bạn thân thiết nhất của gia đình họa sĩ Phan Kế An được hai “suất” trên trang báo cũng chẳng quan hệ gì? Cũng là để mừng Ngô Quân Miện tròn tuổi 80 (27/ 9/1925 - 27/ 9/ 2005).
Trong cuộc “loạn đàm” tìm nguyên nhân, nhà thơ Vân Long - tác giả bài giới thiệu trang ký họa của họa sĩ Phan Kế An đề nghị: “Nếu các bạn Văn nghệ Công an dùng cả nghiệp vụ vẫn không tìm ra chính phạm, thì tôi xin đứng ra nhận tội. Ít ra với chút công tổ chức, giới thiệu “phòng triển lãm ký họa” của ông An lên báo cũng đủ chuộc tội, cũng đáng được trắng án?”
