Sửa đồ điện, bị chém đẹp

Chị Lê Thị Liên, ở tổ 21, phường Phúc Lợi, quận Long Biên, Hà Nội kể: "Chiếc máy giặt cửa ngang Ariston2000 của nhà tôi bị hỏng, chồng tôi gọi điện cho một cửa hiệu sửa chữa điện tử, điện lạnh ở Bách Khoa. Sau gần 2 tiếng loay hoay tháo tung cả chiếc máy, hai người thợ nói máy giặt bị hỏng mạch, phải mang về cửa hàng sửa. 3 ngày sau, họ mang trả lại, lắp vào và đòi 480.000 đồng nhưng chỉ đến hôm sau, chiếc máy lại bị hỏng với triệu chứng như trước".

"Do mình không biết về kỹ thuật nên họ muốn đưa ra giá bao nhiêu cũng phải chịu, trong khi đáng ra họ chỉ nên lấy 100.000 đồng tiền công đi lại, sửa chữa", chị Liên than thở.

Trường hợp bị thợ sửa chữa hét giá như chị Liên rất nhiều. Một đồng nghiệp của chúng tôi có chiếc máy ảnh kỹ thuật số bị vệt nhòe màn hình, chức năng chụp chập chờn.

Khi mang ra một cửa hiệu trên đường Hai Bà Trưng, thợ sửa bảo máy bị hỏng "mắt từ" và phải thay với giá 700.000 đồng. Thấy nghi ngờ, chị mang máy đến một hiệu khác trên đường Quang Trung thì được biết, máy bị bắt bụi, chỉ cần thợ nhà nghề lau kỹ là lại chạy bình thường.

Chúng tôi đã thử mang một chiếc đầu thu kỹ thuật số bị mất nguồn điện tới 4 cửa hàng khác nhau. Cửa hàng thứ nhất chúng tôi đến nằm ở đầu phố Hai Bà Trưng, người thợ ở đây cho biết phải thay bộ tiếp xúc và cho giá 250.000 đồng. Không đồng ý sửa, chúng tôi mang tới một cửa hàng khác tại phố Phương Mai, ở đây, thợ sửa chữa đòi giá 150.000 đồng. Riêng cửa hàng T.K tại Nghĩa Tân (Cầu Giấy) lại đòi tới 300.000 đồng.

Người tiêu dùng không thể biết hết các chi tiết trong những đồ điện tử này.

Hiện nay, hầu như gia đình nào ở thành thị cũng sở hữu hàng chục món đồ điện tử, điện lạnh trong nhà, như: tivi, tủ lạnh, quạt, bếp điện, điều hòa, bình nóng lạnh v.v… Gia đình khá giả còn có thêm máy ảnh, máy quay kỹ thuật số, đồ chơi cao cấp, ghế mát xa… Vì thế, cửa hàng sửa chữa đồ điện tử, điện lạnh cũng mọc lên như nấm.

Thương hiệu sửa chữa đồ điện tử Bách Khoa chính hiệu từ lâu đã rất uy tín đối với khách hàng. Vì vậy, rất nhiều cửa hàng lạm dụng nhái lại thương hiệu này, khiến người tiêu dùng không thể phân biệt thật giả.

Trên khắp địa bàn Hà Nội, từ Cầu Giấy cho đến tận cầu Đuống, Đông Anh, đâu đâu cũng thấy cửa hàng sửa chữa đồ điện tử có biển hiệu "Bách Khoa". Mặc dù nhiều cửa hàng chẳng có chút liên quan nào tới danh tiếng của trường đại học này.

Thậm chí, có cửa hàng chỉ có một, hai người thợ sửa chữa, chẳng học bất cứ trường, lớp đào tạo nào cũng quảng cáo: "Uy tín lâu năm với đội ngũ kỹ sư lành nghề"… để thu hút khách.

Đặc biệt, dạo một vòng qua các hàng điện tử, chúng tôi được nghe rất nhiều thợ sửa chữa có giọng điệu giống nhau: "Máy bị chết "con chíp" (hoặc "mắt từ", "đầu rồng"… - PV), nếu không thay chỉ có cách… vứt đi, chúng em chỉ tính tiền mua linh kiện, chứ không lấy công sửa chữa" và họ hét giá trên trời.

Bị chém đẹp mà không biết kêu ai

Giá cả lung tung, sửa chữa không tận tâm, thét giá tiền trăm, tiền triệu… đang là tình trạng phổ biến của các cửa hàng sửa chữa đồ điện tử, điện lạnh. Ngoài mức giá chênh lệch lớn giữa các cửa hiệu, chất lượng sửa chữa cũng như ma trận.

Đã từng có nhiều trường hợp chữa lợn lành thành lợn què, khách hàng sửa xong đồ vẫn bị hỏng, thậm chí còn hỏng nặng hơn, khiến khách hàng và thợ xảy ra cãi cọ, xô xát… Nhưng phần lớn người chịu thiệt vẫn là khách hàng. Bởi phần lớn người sử dụng không hiểu rõ nguyên lý hoạt động của máy móc, khi bị hỏng hóc đành phải nhờ cậy vào các cửa hàng sửa chữa và chấp nhận… may rủi.

Bị hỏng thế nào, phải thay đồ gì và giá bao nhiêu… cũng hoàn toàn do người thợ sửa quyết định. Dù biết mình bị chém đẹp, nhiều người cũng đành rút tiền túi ra trả vì chẳng có kiến thức chuyên môn để phân bua với người sửa.

Thật khó khăn khi chúng tôi muốn tìm một cơ quan chức năng quản lý chất lượng các cửa hàng sửa chữa điện tử và đảm bảo quyền lợi cho người tiêu dùng. Một chủ cửa hàng sửa chữa điện tử cho biết, tất cả thủ tục đăng ký và hoạt động của cửa hiệu là do phường sở tại quản lý.

Khoảng mỗi quý một lần, phường sẽ tiến hành kiểm tra các hoá đơn, chứng từ… Tuy nhiên, vấn đề bản chất là chất lượng sửa chữa như thế nào thì dường như không có cơ quan nào đứng ra chịu trách nhiệm. Vì thế, nếu có thắc mắc, người tiêu dùng không biết lấy ai làm trọng tài. Hơn nữa, việc sửa chữa chủ yếu là thỏa thuận miệng, chứ không hề có hoá đơn.

Trao đổi với chúng tôi, ông Đỗ Gia Phan, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam cho biết: Hội đã đứng ra giải quyết rất nhiều khiếu kiện của người tiêu dùng. Nhưng chưa giải quyết những khiếu kiện liên quan đến sửa chữa đồ điện tử, điện lạnh. Lý do chủ yếu có lẽ là do chưa có cơ quan nào đứng ra giám định những vụ việc như trên.

Trước mắt, lời khuyên của Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam là khách hàng cần yêu cầu cửa hiệu chẩn đoán và đưa ra giá trước khi sửa chữa, thậm chí nên đi khảo giá thêm nhằm hạn chế tình trạng các cửa hiệu tùy tiện phát giá