Quận Hoàng Mai, Hà Nội: Những câu hỏi xung quanh dự án mương Nước Vàng

"Tắc" suốt 6 năm nay

Năm 2004, UBND TP Hà Nội có Quyết định 9382 về việc sẽ thu hồi 55.148m² đất tại các phường Hoàng Văn Thụ, Tân Mai, Tương Mai và Giáp Bát để xây dựng tuyến đường nối từ Đền Lừ II đến đường Trương Định - Giáp Bát (gọi tắt là đường 2,5), trong đó gồm một khu đất gần 5.000m2 gọi là HH1, để xây dựng công trình hỗn hợp, và một đoạn mương Nước Vàng nằm ở khu HH1 này.

Ngay khi quận Hoàng Mai triển khai dự án, đã có nhiều kiến nghị của dân, cho rằng vị trí tuyến đường không đúng với quy hoạch mà TP đã duyệt cách đây khoảng 20 năm. Đồng thời, người dân cũng kiến nghị nâng giá đền bù từ 12 triệu đồng/m2 năm 2005, nay đã lên 18 triệu đồng và không tính mương Nước Vàng vào khu vực thu hồi, vì vị trí không liên quan đến con đường.

UBND TP Hà Nội đã có Quyết định 4738 chấp nhận ý kiến của người dân, nắn chỉnh lên phía Bắc khoảng 10m. Mức giá đền bù cũng được nâng lên. Tuy nhiên, khúc mắc về mương thoát nước lại chưa… thoát, khiến ngày bàn giao mặt bằng đã qua hơn 3 tháng, nhưng người dân vẫn bất hợp tác với chính quyền.

Chính ông Đặng Văn Dũng, Chủ tịch UBND phường Tương Mai cũng khẳng định với chúng tôi về tầm quan trọng của mương Nước Vàng: "Nó không chỉ thoát nước cho 2 tổ dân phố, mà là cả 10.000 dân của phường Tương Mai cùng nhà máy nước Tương Mai với hàng mấy nghìn mét khối nước xả ra một lúc". Vì thế, lo lắng của người dân là có cơ sở.

Thế nhưng, các hộ dân đã nhiều lần lên phường hỏi xem mục đích thu hồi đoạn mương Nước Vàng để làm gì, phương án xây sửa con mương và việc thoát nước của người dân sẽ được xử lý như thế nào, song không được giải thích rõ ràng. Cho rằng có sự khuất tất phía sau việc thu hồi này, người dân kiên quyết không để UBND phường đo đạc diện tích bị thu hồi, đồng thời, gửi đơn kiến nghị lên nhiều nơi.

Những câu hỏi cần làm rõ

Mang theo thắc mắc của những người dân, chúng tôi đã có cuộc tiếp xúc với ông Đặng Văn Dũng - Chủ tịch UBND phường Tương Mai. Ông Dũng cho biết: Trên địa bàn phường hiện có 5, 6 dự án đang triển khai, nhưng không dự án nào tốn nhiều công sức và giấy mực như dự án này. Đã có thời điểm, người dân cả 3 phường Tương Mai, Tân Mai, Giáp Bát đều bức xúc, và đại diện ban giải phóng mặt bằng TP, UBND quận phải xuống để giải đáp thắc mắc của các hộ dân.

Tuy nhiên, không hiểu do sự tắc trách ở cấp nào, mà lãnh đạo phường Tương Mai lại không hề biết cụ thể về dự án có liên quan đến các công dân của mình, nên không thể có sự giải thích thỏa đáng với người dân. Đó là lý do dẫn đến sự bất hợp tác kéo dài giữa người dân với chính quyền. Như những người dân, chúng tôi cũng không tìm được câu trả lời cần thiết ở UBND phường, đành tiếp tục tìm đến Ban Quản lý dự án quận Hoàng Mai.

Tại buổi làm việc với ông Nguyễn Hoằng- Giám đốc BQL dự án quận Hoàng Mai, chúng tôi thấy, những bức xúc của người dân là có sơ sở. Theo ông Hoằng, không phải quận chuyển đổi mục đích sử dụng khu HH1, mà chỉ làm tờ trình xin TP cho phép đấu giá để lấy kinh phí xây dựng đường và đã được chấp thuận.

Diện tích đấu giá khu đất HH1 không bao gồm mương Nước Vàng, nhưng trên bản quy hoạch lại "tạm giao cho đơn vị trúng thầu đấu giá quyền sử dụng đất quản lý mặt bằng lưu không, chủ đầu tư xây dựng tường rào sát nhà dân bảo vệ mương thoát nước chống lấn chiếm".

Còn một điều chúng tôi thấy băn khoăn, khi ông Hoằng cho biết, việc đơn vị trúng thầu được "tạm giao quyền quản lý mặt bằng lưu không" của đoạn mương này, có sự thỏa thuận với ông Lê, Giám đốc Công ty Thoát nước Hà Nội. Tuy nhiên, ông Hoằng không đưa ra được văn bản nào để chứng tỏ điều này.

Trong khi đó, trao đổi với chúng tôi qua điện thoại, ông Lê cho biết, ông chưa ký một văn bản thỏa thuận nào như thế. Đặc biệt, với câu hỏi về thời gian "tạm giao" đến khi nào, ông Hoằng cho biết, khi nào cống hóa xong đoạn mương. Song, đây cũng chỉ là "văn bản miệng", chứ trong thiết kế quy hoạch, hoàn toàn không chỉ ra thời gian mà đơn vị trúng thầu phải trả lại.

Đây phải chăng cũng là điều thiếu minh bạch của việc thu hồi và sử dụng đoạn mương Nước Vàng? Lại nữa, việc các cấp đang tiến hành thu hồi đất để cho đơn vị trúng thầu quản lý mặt bằng lưu không, chỉ là đang thực hiện theo bản thiết kế quy hoạch, chứ không theo quyết định nào. Như vậy, liệu có đủ tính pháp lý?

Nếu đoạn mương trọng yếu ở khu vực trên bị bó hẹp lại, hay bị sử dụng không đúng mục đích, sẽ không chỉ dìm sâu các hộ sân ở khu vực này trong nước, mỗi khi chớm mưa, mà người dân nhiều khu vực trong TP Hà Nội cũng sẽ phải chịu chung số phận.