Nhiều tình tiết mới, tính chất đặc biệt nghiêm trọng

Kết quả điều tra của cơ quan CSĐT Công an tỉnh Quảng Ninh đã cho thấy: Từ cuối năm 2003 đến năm 2007, những người thi hành công vụ từ cấp UBND phường Hải Hoà đến các cơ quan chức năng là Phòng Tài nguyên môi trường, Chi cục Thuế và UBND thị xã Móng Cái (nay là TP Móng Cái), đã thực hiện các hành vi trái với Luật Đất đai, hợp thức hoá trái pháp luật các hồ sơ xin đăng ký cấp quyền sử dụng đất từ không đủ điều kiện thành đủ điều kiện, từ phải nộp tiền sử dụng đất thành không phải nộp tiền sử dụng đất.

Cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) cho các trường hợp lấn chiếm đất nông nghiệp, tự ý chuyển đổi mục đích làm đất ở và không thu tiền sử dụng đất đối với các trường hợp đất có nguồn gốc sử dụng trước ngày 15/10/1993. Tổng cộng đã có 268 hồ sơ có vi phạm ở các dạng trên; việc làm này đã gây thất thu cho ngân sách nhà nước số tiền lên tới 32.747.071.500 đồng.

Câu hỏi đặt ra là, mục đích của những việc làm phi pháp này là gì và vì đâu lại dẫn đến những vi phạm dây chuyền trắng trợn đến như vậy?

Những người "làm đục nước…"

Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng khiếu kiện đông người, phức tạp, kéo dài trong nhiều năm tại phường Hải Hoà được xác định là do: Chính quyền địa phương thực hiện việc miễn giảm tiền sử dụng đất không đồng đều.

Các hộ dân đến xây dựng kinh tế mới từ lâu, nhưng việc nhập hộ khẩu khó khăn, kéo dài và cấp vào thời gian khác nhau nên dẫn tới áp dụng chính sách khác nhau. Nhiều hộ dân sống liền kề nhau, tới định cư trong cùng một thời gian, nhưng thời gian làm thủ tục cấp bìa đỏ và áp dụng chính sách lại khác nhau… những việc làm này đã gây bức xúc trong dư luận,  ảnh hưởng trực tiếp tới tình hình ANTT.

Để giải quyết tình trạng này, UBND thị xã Móng Cái (nay là TP  Móng Cái) mà người đại diện là ông Phạm Văn Tiêu nguyên Chủ tịch UBND thị xã đã chỉ đạo, tìm mọi cách, nghiên cứu "lách luật" để cấp GCNQSDĐ ở cho dân và càng ít số hộ dân phải nộp tiền sử dụng đất thì càng tốt… mục đích là để "yên dân".

Từ sự chỉ đạo vô nguyên tắc này, đã dẫn đến những việc làm sai trái liên tiếp của các cấp chính quyền cơ sở và các ngành chức năng.

 Mặc dù cho đến thời điểm hiện nay, chưa có văn bản nào của Thủ tướng Chính phủ quy định Hải Hoà là xã miền núi nhưng tổ công tác liên ngành, chính quyền địa phương, Hội đồng đăng ký xét duyệt đất của phường vẫn vận dụng Khoản 3, Điều 50, Luật Đất đai năm 2003, đưa Hải Hoà vào diện xã miền núi và hải đảo để thực hiện miễn giảm tiền sử dụng đất.

Các bị can và các cán bộ liên quan thuộc Phòng Tài nguyên Môi trường và Chi cục Thuế Móng Cái cũng đã "lách luật", làm trái với chức năng, nhiệm vụ của mình và các văn bản pháp luật khác của Nhà nước.

Phòng Tài nguyên Môi trường, cơ quan chuyên môn chịu trách nhiệm quản lý nhà nước về đất đai; phải thẩm định hồ sơ, xác định nghĩa vụ tài chính; song, trong khi thi hành công vụ mặc dù phát hiện rất nhiều hồ sơ không đủ điều kiện nhưng vẫn cho là đủ điều kiện để cấp quyền sử dụng đất.

Khi thẩm định hồ sơ để xác định nghĩa vụ tài chính đã không ghi thông tin tại Mục 1.11 của phiếu chuyển thông tin địa chính, làm căn cứ để Chi cục Thuế, tính toán cụ thể nghĩa vụ tài chính là tiền sử dụng đất phải nộp vào ngân sách nhà nước.

Chi cục Thuế Móng Cái, không có nghiệp vụ chuyên môn quản lý nhà nước về đất đai nhưng lại thẩm định hồ sơ, xác định nghĩa vụ tài chính đối với các hồ sơ xin cấp quyền sử dụng đất; đã gây ra hậu quả, nhiều hồ sơ phải nộp tiền sử dụng đất nhưng lại cho rằng không phải nộp tiền sử dụng đất, không ra thông báo nộp tiền sử dụng đất, gây thất thu ngân sách lên tới 14.760.790.000đ.

Có thể nhận thấy quy trình chỉ đạo, triển khai thực hiện cấp GCNQSDĐ tại phường Hải Hoà là một quy trình đã diễn ra trong tình trạng "trên lỏng, dưới làm liều". Hội đồng đăng ký xét duyệt đất đai của phường Hải Hoà không chỉ vẽ khống nhà vào hồ sơ xin cấp quyền sử dụng đất, ghi sai nguồn gốc đất; ghi lùi thời điểm sử dụng đất từ sau 15/10/1993 trở thành trước 15/10/1993 để được cấp GCNQSDĐ mà không phải nộp tiền sử dụng đất.

Cấp GCNQSDĐ cho các trường hợp đất có nguồn gốc lấn chiếm đất nông nghiệp làm nhà ở trái phép… mà nhiều cán bộ lãnh đạo của địa phương còn lợi dụng việc làm trái này để vụ lợi cá nhân, cấp GCNQSDĐ trái phép cho cho vợ, con, anh chị em ruột, người thân, hoặc nhận tiền của người dân.

Bị can Lê Ngọc Bội, nguyên Phó Chủ tịch UBND phường không chỉ làm giấy tờ giả, lấy tiền của người dân mà khi cơ quan CSĐT khám nhà Bội còn thu được tới 34 bìa đỏ đã được hợp thức hoá trái phép. Bị can Trương Thành Long, Chủ tịch Hội Nông dân, thành viên Hội đồng xét duyệt đã trực tiếp vẽ khống nhà trên 3 mảnh đất cấp cho con, cháu và người thân.

Bị can Nguyễn Đức Thịnh, Phó Chủ tịch Hội đồng đăng ký xét duyệt đất, đã hợp thức hoá bất hợp pháp hồ sơ cho bà Hạnh, sau đó lại mua lại miếng đất này với giá rẻ để bán kiếm lời…