"Kỳ án" nhà 36 Nguyễn Thị Diệu, TP HCM: Những điều không bình thường của THA dân sự

Ngay sau khi Báo CAND đăng loạt bài điều tra, phản ánh những vấn đề cần phải làm rõ xung quanh việc xét xử HĐMB nhà 36 NTD, rất nhiều bạn đọc quan tâm đến vụ án "hy hữu" này đã nêu những thắc mắc, đề nghị Báo CAND phải tiếp tục điều tra, xác minh…

Việc thi hành bản án đương nhiên phải làm… song vấn đề quan trọng bạn đọc quan tâm là việc các cấp xét xử với dấu hiệu "không bình thường" ấy sao vẫn không thấy cơ quan chức năng xem xét?

Việc phúc tra lại các bản án, tìm ra bản chất của sự việc, xử lý nghiêm minh những người vi phạm pháp luật… âu cũng là việc nên làm nhằm góp phần cải cách hệ thống tư pháp ngày nay.

Trong 2 số báo trước chúng tôi đã nêu, quá trình điều tra, xét xử HĐMB nhà 36 NTD là cả quá trình phức tạp và gây nhiều phản ứng trong dư luận. Ai quan tâm đến vụ án dân sự này đều thấy quá mệt mỏi.

Riêng với gia đình bà Nguyễn Thị Thanh Tao, tuy Bản án phúc thẩm số 409/2007/DSPT ngày 19, 11, 12/12/2007 còn rất nhiều vấn đề phát sinh vẫn chưa được xử lý song do quá mỏi mệt trong các lần tranh tụng nên bà Tao chấp nhận làm đơn xin được thi hành Bản án phúc thẩm trên.

Cụ thể là ngày 10/1/2008, bà Nguyễn Thị Thanh Tao đã viết đơn gửi đến Thi hành án dân sự TP Hồ Chí Minh (THADS). Đi tìm hiểu nguyên nhân tại sao cơ quan THADS TP Hồ Chí Minh đến nay vẫn không chịu thi hành Bản án Dân sự phúc thẩm số 409, chúng tôi đã quay lại thời gian, trước khi Bản án DSPT ngày 20/5/2005.

Chính từ đây chúng ta càng thấy rõ động cơ "không bình thường" của chấp hành viên THADS TP Hồ Chí Minh, khi mà bản án đang theo chiều hướng có lợi cho phía ông Lê Hồng Phương…

Theo đơn khiếu nại của bà Nguyễn Thị Thanh Tao gửi Thủ tướng Chính phủ và các Bộ, ngành liên quan, bà Tao cho rằng ông Vũ Duy Bội là chấp hành viên (CHV) THADS TP Hồ Chí Minh đã có những hành vi vi phạm pháp luật cũng như có nhiều khuất tất, mờ ám trong suốt quá trình thi hành án đối với căn nhà 36 NTD.

Trong thời gian này, ông Bội đã tận dụng tất cả chức năng và quyền lực của mình, tạo thuận lợi nhất cho ông Phương. Cụ thể là trong việc định giá tài sản và bán đấu giá căn nhà 36 NTD cho ông Huỳnh Ngọc Tài (trú tại 533 CMT8, quận 10) là anh em cột chèo với ông Phương.

Bà Tao cho biết: Tất cả giấy tờ liên quan đến việc thi hành án bà Tao không hề được ông Bội thông báo và tống đạt. Việc định giá nhà 36 NTD, bà Tao cũng như các con không hề được tham gia. Bản án quyết định giá căn nhà 36 NTD lúc đó là 3.780 lượng vàng nhưng khi định giá để "đấu giá" bán chỉ có 3.489 lượng vàng SJC.

Chưa hết, cuộc đấu giá có một không hai này gia đình bà Tao cũng không ai hay biết cả. Ông Huỳnh Ngọc Tài (em ông Phương) được mua với giá 3.505 lượng vàng SJC (thực tế phát mãi toàn bộ căn nhà vẫn không đủ thanh toán cho ông Phương theo bản án).

Khi đã làm mọi cách, đẩy gia đình bà Tao vào con đường cùng, vấn đề mà CHV Vũ Duy Bội "ưu tiên hàng đầu" lúc đó là làm sao bằng mọi cách huy động lực lượng "cưỡng chế nhanh nhất" để bàn giao nhà cho em ông Phương.

Ngày 12/6/2006, THADS TP.HCM ra Quyết định cưỡng chế số 665/THA, bằng biện pháp trục xuất toàn bộ những người đang ở trong nhà 36 NTD ra ngoài (thời gian dự kiến là ngày 19/6/2006) giao nhà cho người được thi hành án là ông Tài.

Cũng trong thời gian này, bà Tao và những người có nghĩa vụ và quyền lợi liên quan, liên tiếp gửi đơn kêu oan đến các cấp lãnh đạo và các cơ quan bảo vệ pháp luật yêu cầu được ngưng thi hành án để chờ xem xét, xử Giám đốc thẩm. Sau đó thì việc thi hành án mới được tạm dừng cưỡng chế.

Khi vụ án phát sinh nhiều tình tiết mới, TAND Tối cao phải vào cuộc điều tra, làm rõ sự thật. Song TAND Tối cao chỉ căn cứ vào nội dung 2 bản án đã tuyên, làm cơ sở để bác các khiếu nại của phía bà Tao.

Để rồi ngay sau đó, ngày 27/12/2006, ông Nguyễn Văn Soang - Phó Chánh án TAND Tối cao ký Văn bản số 3178/DS trả lời đơn khiếu nại của bà Tao và những người liên quan. Văn bản trên cho rằng "những khiếu nại trên là không có căn cứ".

Như chỉ chờ có vậy, sau khi có được văn bản trả lời khiếu nại của ông Soang, ngay lập tức CHV Vũ Duy Bội liền ra Thông báo số 341 (ngày 10/1/2007) về việc tiếp tục cưỡng chế trục xuất những người đang ở trong nhà 36 NTD. Để có lực lượng hùng mạnh "ra quân trấn áp" phía bị thi hành án, cũng như cho thấy "thế lực" của mình, CHV Vũ Duy Bội đã bố trí lực lượng tới… 134 người cùng hàng loạt ôtô, và những dụng cụ dữ dằn thị uy tham gia cưỡng chế.

Trước áp lực quá mạnh của đoàn cưỡng chế, bà Nguyễn Thị Thanh Tao đành đoạn phải thay mặt gia đình ký vào biên bản "xin được lưu lại qua Tết Đinh Hợi". Nếu không chấp hành, phía gia đình bà Tao sẽ "tiếp tục bị cưỡng chế" vào ngày 15/3/2007.

Trước sự phản ứng dữ dội của dư luận, đặc biệt là cơ quan CSĐT Bộ Công an cũng như Văn phòng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng vào cuộc, các quyết định ngưng thi hành án mới được ban hành.

Đối với việc thi hành bản án nhà 36 NTD, nếu như trước đây cơ quan THA "tích cực" sốt sắng bao nhiêu thì bây giờ hoàn toàn ngược lại. Bản án DSPT số 409/2007… đã có hiệu lực pháp luật ngay sau khi xét xử. Hơn nữa điều đáng chú ý ở bản án này được xét xử trên cơ sở nhận định của Hội đồng Giám đốc thẩm…

Nhưng không hiểu vì sao, trước đây CHV Vũ Duy Bội "tích cực" bao nhiêu thì nay lại rất thờ ơ… không muốn thi hành? Còn đối với THADS TP Hồ Chí Minh, sau khi bà Tao liên tục gửi đơn yêu cầu được thi hành án… ngày 31/1/2008, ông Vũ Quốc Doanh - Phó trưởng Thi hành án có văn bản trả lời bà Nguyễn Thi Thanh Tao: Do đây là vụ việc phức tạp nên THA dân sự TP Hồ Chí Minh phải "báo cáo, xin ý kiến" của Cục Thi hành án - Bộ Tư pháp.

Nếu đúng thật vậy "quả bóng trách nhiệm" đã được đá lên cho Bộ Tư pháp và 5 tháng rồi Cục Thi hành án vẫn chưa có ý kiến gì? Dư luận không tin sự việc chỉ đơn giản như vậy. Nhiều người cho rằng rất có thể sự quyết tâm của THA trước đây hành xử bà Tao và những người liên quan, nay chiều hướng đã không còn "thuận" cho THA nữa nên thời gian mới bị kéo dài mãi thế.

Một việc vô cùng quan trọng mà dư luận đang yêu cầu các Bộ, ngành và các cơ quan chức năng phải phối hợp làm rõ đó là những điều không bình thường trong vụ kỳ án dân sự này, tìm cho được bản chất của sự việc. Tránh những hệ lụy và tiền lệ xấu cho việc giải quyết các vụ án dân sự sau này