Gặp biến chứng vì lạm dụng hormon tăng trưởng

Gần đây, Bệnh viện Nội tiết Trung ương phải tiếp nhận bệnh nhân bị phình to ngón tay, ngón chân do lạm dụng hormon tăng trưởng. Nhẹ hơn, một số bệnh nhân có quầng mắt, gò má… nhô ra bất thường gây mất thẩm mỹ.

Nỗi ám ảnh chiều cao

Cơn sốt tăng chiều cao với sự xuất hiện tràn lan của các loại sách, dược phẩm, đặc biệt là hormon tăng trưởng vẫn đang âm ỉ diễn ra. Các loại sách và thuốc này xuất hiện chủ yếu qua đường "xách tay" và trên Internet với những lời quảng cáo hấp dẫn: Khách hàng sẽ cao thêm từ 2 - 8cm chỉ trong vòng sáu tuần bằng cách luyện tập và uống thuốc; thuốc được chế suất từ thiên nhiên, có tác dụng bồi bổ, kéo dài xương với "cơ sở khoa học" rõ ràng; đưa ra nhiều hình ảnh, ý kiến khen ngợi của khách hàng đã sử dụng sản phẩm ở các nước phát triển như Nhật, Mỹ, Tây Âu…

Đặc biệt, các nhà kinh doanh biết "nhắm" vào những khách hàng là người trưởng thành, thậm chí cả người trên 45 tuổi - đối tượng tưởng như đã "bất lực" với tăng trưởng chiều cao.

Vì vậy, dù giá thành không hề rẻ (cả sách và thuốc khoảng hơn 70USD/tháng), nhiều khách hàng vẫn sẵn sàng mua hàng với tâm lý: Nếu không tăng chiều cao thì cũng… bồi bổ xương. Nguy hiểm hơn, có bà mẹ thấy con mình thấp hơn chúng bạn "nửa cái đầu" cũng tìm mua hormon tăng trưởng về cho con uống.

Hậu quả khó lường

Trao đổi với phóng viên xung quanh vấn đề này, GS.TS Tạ Văn Bình, Giám đốc Bệnh viện Nội tiết Trung ương bày tỏ nhiều lo ngại trước việc nhiều người chưa hiểu biết đầy đủ về hormon tăng trưởng nhưng vẫn tuỳ tiện sử dụng.

GS Bình khẳng định: "Không có một loại hormon tăng trưởng làm tăng chiều cao một cách nhanh chóng như những lời quảng cáo. Ngay cả đối với các bác sỹ, việc sử dụng hormon tăng trưởng trong điều trị bệnh lý cũng phải hết sức thận trọng".

Bình thường, hormon tăng trưởng trong cơ thể có khả năng kích thích phát triển xương và tạo khối cơ bắp. Tuy vậy, ngay cả ở trẻ em, lượng hormon này chỉ có tác dụng tốt khi được điều hoà với nhiều độ chung của cả cơ thể.

Ở người trưởng thành, đầu xương đã hợp nhất với thân xương nên hormon tăng trưởng không thể giúp kéo dài xương được. Vì thế, không thể hiểu một cách đơn giản, việc đưa một lượng hormon "nhân tạo" vào cơ thể sẽ mau chóng kích thích tăng trưởng chiều cao.

Nếu thiếu hormon tăng trưởng, cơ thể sẽ chậm phát triển, trong đó có chậm phát triển chiều cao là điều có thể nhìn thấy rất rõ và khiến nhiều bậc cha mẹ lo lắng. Nhưng nếu thừa hormon này, các chuyển hoá sẽ bị rối loạn, trẻ trở nên mỏi, chậm chạp.

Vì thế, việc lạm dụng hormon tăng trưởng còn gây ra những biến chứng khó lường. Ngay tức thời, người dùng có thể bị nhức đầu, chóng mặt… Còn về lâu dài có thể gây các bệnh lý do rối loạn chuyển hoá trong cơ thể, thậm chí gây ung thư.

Theo phân tích của các chuyên gia, các sản phẩm hormon tăng trưởng được quảng cáo nói trên thực chất có thể là các loại thuốc chỉ định dùng bổ sung cho người bị bệnh lý thiếu hormon tăng trưởng, thoái hoá khớp… Việc dùng thuốc phải tuân thủ nghiêm ngặt theo hướng dẫn của bác sỹ.

Tuy vậy, những tác dụng phụ đã được ghi nhận khiến hormon tăng trưởng giống như "con dao hai lưỡi" và việc sử dụng nó đòi hỏi phải có những hiểu biết chuyên sâu.

Theo GS Bình, người dân không nên kỳ vọng tăng chiều cao dựa vào hormon tăng trưởng và nhất thiết không được sử dụng khi không biết rõ tác dụng và tác hại của nó. Cách tăng trưởng chiều cao tốt nhất cho đến thời điểm hiện tại vẫn là bằng con đường tự nhiên.

Chiều cao của con người phụ thuộc vào yếu tố di truyền, nhưng có thể được cải thiện bằng dinh dưỡng và luyện tập. Nếu ngay từ khi mang thai, bà mẹ đã được cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng, khi trẻ ra đời và trưởng thành vẫn tiếp tục có chế độ dinh dưỡng và luyện tập hợp lý thì chiều cao sẽ được cải thiện hơn bố mẹ