Bến xe phía Nam Hà Nội: Xe không khách… vẫn chạy

Bến xe quá tải, Cảnh sát cũng làm việc quá tải

Ngồi trong phòng của Trung tá Nguyễn Bá Diến, Trưởng trạm Cảnh sát Bến xe phía Nam (Hà Nội) vừa làm việc chúng tôi vừa phải há mồm ra... thở vì khói xăng xe mù mịt. Do bến xe đang phải cải tạo nâng cấp, thế nên một số lượng xe phải dồn ra tận cửa phòng làm việc để chờ xuất bến. Tiếng máy nổ, còi xe, khói xăng cứ thế mà tuôn vào.

Anh Diến vừa làm việc vừa tỏ vẻ ái ngại khi phải tiếp chúng tôi trong điều kiện làm việc chật chội và nồng nặc mùi khói xăng của cả chục chiếc xe nổ máy ầm ầm ngay ngoài cửa. Đặc thù của công việc nên quãng năm bữa, nửa tháng chúng tôi lại có mặt tại bến xe này để đi công tác, nhưng ít có dịp ngồi lại với anh em Công an đóng quân tại đây để hàn huyên tâm sự.

Được xây dựng từ năm 1993 trên mặt bằng khoảng 39 ngàn mét vuông, ban đầu Bến xe phía Nam được thiết kế chỉ nhằm đáp ứng khoảng 300 đến 400 lượt xe/ ngày và từ 5-10 ngàn hành khách. Tuy nhiên, đến nay tại đây đón từ 800 đến 850 lượt xe và khoảng từ 17 đến 20 ngàn lượt khách/ngày.

Đấy là ngày thường, còn vào dịp lễ, Tết... bến xe phải đón từ 1.000-1.100 lượt xe và cao điểm khoảng 30 ngàn lượt khách/ngày. Bên cạnh xe khách, hằng ngày Bến xe phía Nam phải đón khoảng 1.100 lượt xe buýt chạy trên địa bàn Hà Nội và các tỉnh phụ cận như Hà Nam, Hưng Yên.

Đấy là chưa kể khoảng 150 lượt xe taxi, khoảng 200 xe ôm (số xe ôm đã đưa vào quản lý), vài chục xe ba bánh tự tạo và trên dưới 100 đối tượng bán hàng rong, nước nôi, báo dạo... thường xuyên có mặt hoạt động.

"Đấy các anh xem, mỗi ngày có khoảng 2.000 xe khách, xe buýt xuất bến. Bắt đầu từ 6h sáng đến 6h tối, bình quân chưa đầy một phút lại có một xe xuất bến". Vừa dẫn anh em chúng tôi ra chiếc cổng ra đang ken đặc đủ các phương tiện, Trung tá Diến vừa phân bua.

Xe xuất bến liên tục và do không có khách nên ra đến cổng là cánh lái xe ì lại không chịu đi để vợt khách. Lực lượng Công an lại ra sức làm nhiệm vụ. Do phơi mặt cả ngày ngoài đường bụi, khói và nắng nóng nên mặt mũi ai cũng đen sạm.

Được biết, để đảm bảo trật tự tại khu vực này, ngoài 16 cán bộ, chiến sỹ của Trạm Cảnh sát bến xe còn có lực lượng CS trật tự 113 của Công an quận Hoàng Mai, Công an phường Thịnh Liệt và Công an phường Giáp Bát. Đấy là chưa kể đến lực lượng bảo vệ của bến xe.

Hàng chục con người, thế nhưng có nhiều thời điểm làm không xuể. Chỉ cần lực lượng Công an lơi tay một chút ngay lập tức xảy ra ùn tắc, lộn xộn. Nếu làm quá căng thẳng, chặt chẽ, cánh lái xe phản ứng thậm chí có nhiều lời lẽ rất khó chịu. Có mặt tại khu vực này chưa đến 10 phút nhưng chúng tôi đã cảm thấy ngột ngạt.

Tiếng động cơ, còi xe và bụi khói nhức óc, bên cạnh đó là cảnh chen lấn, mời chào, bắt khách của cánh lơ xe tạo nên âm thanh rất hỗn độn. Thống kê của lực lượng Công an cho thấy chỉ riêng từ tháng 10-2007 trở lại đây, lực lượng Công an đã xử lý hơn 150 trường hợp xe vi phạm. Những trường hợp vi phạm chủ yếu là tình trạng dừng, đỗ đón khách sai quy định.

Thừa xe, thiếu khách là nguyên nhân gây lộn xộn

Bến xe phía Nam đang thực sự phải đối mặt với tình trạng thừa xe và thiếu khách. Có những lần các lực lượng chức năng kiểm tra phơi lệnh lúc xuất bến nhiều trường hợp xe không có khách. Quan sát thực tế tại đây chúng tôi chứng kiến nhiều trường hợp xe xuất bến chỉ có một vài khách, thậm chí có xe không có khách vẫn phải xuất bến.

Liên quan đến vấn đề này, ông Nguyễn Tất Thành, Giám đốc Xí nghiệp Bến xe phía Nam cũng cho biết: Những ngày thường hầu hết các phương tiện không bao giờ đủ khách, chỉ có những ngày cuối tuần mới có được khoảng 60% khách.

Không có khách, nhưng sao vẫn có xe chạy? Đem thắc mắc trên hỏi lãnh đạo Xí nghiệp bến xe, chúng tôi được ông Thành cho biết: Nhà xe hoạt động theo Luật Doanh nghiệp thế nên họ có đủ điều kiện, tiêu chuẩn và đã được ký hợp đồng là họ được quyền vào bến khai thác.

Thậm chí hằng ngày có nhiều trường hợp rời bến xe không nhưng họ vẫn chấp nhận chạy. Tình trạng thừa xe, thiếu khách đang là một thực tế tại đây. Đơn cử như tuyến TP Nam Định mỗi ngày có hai tuyến tổng cộng 160 xe. Đấy là chưa kể các xe chạy về tuyến huyện.

Hay như tuyến về Thái Bình năm 2003 có tới 150 lượt xe/ngày; có những lúc có tới 4 xe dàn hàng ngang ra cổng. Mỗi xe chạy một giá. Chạy được một thời gian, oải quá đến nay rơi rụng hết, hiện tại TP Thái Bình chỉ còn khoảng 70 xe/lượt...

Với số lượng xe lớn, tần suất xuất bến liên tục thế nên nảy sinh tình trạng thiếu khách. Thậm chí, xe không cũng phải rời bến. Không có khách, rời bến trong sự bất đắc dĩ nên các bác tài, lơ xe tìm đủ mọi cách để bắt khách, vợt khách tại khu vực cổng ra và phía bên ngoài.

Chính vì vậy tạo nên sự lộn xộn và phức tạp thường trực nơi đây. Bên cạnh nguyên nhân cung cầu chưa hợp lý thì còn một nguyên nhân khác, đó là do tâm lý hành khách không chịu vào bến mua vé.

Có rất nhiều trường hợp hành khách đứng chờ xe phía ngoài bến. Họ lý giải rằng đón xe ngoài bến vừa tiện vừa... rẻ hơn mua vé lại đỡ tốn thời gian chờ đợi.

Để giảm tải cho Bến xe phía Nam, từ tháng 7/2007 Sở GTCC đã quyết định chuyển hai tuyến đi Vinh và Hà Tĩnh xuống Bến xe Nước Ngầm để khai thác. Mặc dù đã giảm được khoảng 150 lượt xe mỗi ngày nhưng hiện tại Bến xe phía Nam vẫn đang phải chịu cảnh quá tải.

Để đáp ứng được nhu cầu trước mắt cũng như phục vụ Tết Nguyên đán, hiện tại Bến xe phía Nam cũng đang được tập trung nâng cấp, cải tạo lại khu vực đỗ đón khách, mở rộng khu nhà chờ, phòng vé...

Tuy nhiên về lâu về dài, ý tưởng về việc xây dựng một bến xe mới hiện đại trên diện tích hơn 10ha ở khu vực phía Nam Hà Nội cũng đã được hình thành.

Và một bến xe lớn, hoành tráng và hiện đại nằm ngay cửa ngõ thành phố mới có thể đáp ứng được nhu cầu phát triển hiện đại và thực sự xứng tầm với Thủ đô Hà Nội