Vẻ đẹp và quyền năng của thơ ca

Một đại diện của Việt Nam, nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm làm xúc động lòng người khi nhắc nhớ về truyền thống của dân tộc, để rồi, ông bày tỏ: “Phải tự thức tỉnh, và cùng với mọi người thực sự thức tỉnh, lớn tiếng bảo vệ con người trong mọi biểu hiện hằng ngày của nhân cách. Đó là tâm trạng chúng tôi. Khi con người được yêu quý thì sẽ có hòa bình và hữu nghị. Nhà thơ sẽ mang sứ mệnh bảo vệ con người, làm đẹp tâm hồn con người, làm tươi thắm không gian sống của chúng ta trong hòa bình hữu nghị giữa các dân tộc. Là một nhà thơ Việt Nam thuộc thế hệ từng cầm bút trong chiến tranh, tôi cảm nhận một cuộc dấn thân mới của thi ca hướng tới con người đang tiến về phía trước”.

Nhà thơ Trần Nhuận Minh cũng mang đến hội thảo niềm tự hào khi “Nhận ra sâu sắc rằng, thơ không chỉ ca ngợi đất nước mà cao cả hơn, còn thăng hoa và bảo vệ mọi giá trị của con người, trước những biến động của thời cuộc. Không ít trường hợp, những bài thơ hay nhất thường được ra đời theo linh tính chứ không phải theo lí luận và chỉ khi mình “vô ngã” thì nó mới thanh thoát, tự nhiên. Có nhà thơ vốn liếng trong trường ốc chả được bao nhiêu, nhưng bằng sự thẩm thấu tự nhiên các tầng văn hoá của dân tộc và của nhân loại, tác phẩm của họ vẫn là sự bừng sáng và hào hoa, về tài năng trí tuệ của nhiều thế hệ mà họ bỗng nhiên thành người đại diện... Cũng vì thế, thơ mới cần đến mọi cố gắng, chờ đợi mọi sáng tạo của mỗi chúng ta. Vẫn luôn luôn dành chỗ cho mỗi chúng ta hiện diện như những chủ nhân mới đầy uy lực”.

Các nhà thơ chia sẻ tại hội thảo.

Những tìm tòi không ngừng của các nhà thơ hiện đại hay hậu hiện đại, cùng nhiều xu hướng nghệ thuật khác nhau, đều nhằm khai thác và thăng hoa cái phần còn lại, vẫn tiềm ẩn và thao thức trong sáng tạo những giá trị tinh thần mới mẻ của con người. Tất cả, đã được các thi nhân danh tiếng trải lòng tại hội thảo. Thành tựu đã đạt được của thơ ca mỗi nước, qua hàng trăm năm, thậm chí hàng ngàn năm, tạo thành những đặc trưng của thơ ca phương Đông, đã và đang được tìm hiểu, khám phá, như những giá trị bất tử của loài người. Đó cũng là cơ sở để mọi cách tân nối liền được quá khứ, với tương lai, thể hiện sinh động và phong phú số phận và khát vọng của nhân dân, trong một xã hội ngày càng đòi hỏi dân chủ và văn minh hơn.

Nhà thơ Agus R. Sarjono cũng chia se: “Thơ ca là những cuộc đối thoại giữa văn hóa và nền văn minh, bảo tồn và phát triển bản sắc văn hóa của mỗi nước, vì một châu Á-Thái Bình Dương hòa bình, hợp tác và phát triển. Đằng sau chính trị, loài người luôn hiện diện qua những giấc mơ, những niềm hy vọng, và những nền văn hóa phức tạp của họ. Thơ ca đã chứng tỏ nó có thể là một công cụ hiệu quả để mỗi cá nhân diễn đạt những trải nghiệm riêng mình, chia sẻ với người khác, đồng thời trân trọng cách diễn đạt của nền văn hóa khác.

Các đại biểu đều nhất trí rằng, những khác biệt trong thơ ca làm cho mối tương tác giữa con người trở thành đáng trân trọng và gợi cảm hứng. Trái tim của những nền văn hóa được gìn giữ và diễn đạt thông qua các tác phẩm văn học và là cơ hội lớn để đối thoại một về văn hóa và văn minh một cách tôn trọng và hòa bình.

Nhà thơ Mai Văn Phấn cũng khẳng định: Dù được viết theo khuynh hướng nào, thơ ca luôn mang vẻ đẹp nguyên khởi, mãi đối lập với cái xấu và gian tà. Thơ ca là ánh sáng đẩy lùi bóng tối, là nước mát làm xanh tươi mặt đất, là vị thuốc chữa lành những vết thương tâm hồn, đánh thức thiên lương con người để họ không rơi vào vũng lầy tha hóa, sống nhân hậu thân thiện hơn. Tầm vóc của thi sỹ nhiều khi không nằm ở vấn đề đặt ra, mà ở cách tiếp cận, cách dồn nén cảm xúc tột đỉnh cho một vấn đề với hiệu quả thật lớn lao và bất ngờ.

Nhà thơ Mai Văn Phấn nhấn mạnh: Kiếm tìm chỗ đứng cho thi ca Việt trong thế giới ngày nay là cơ hội và thách thức to lớn đối với các nhà thơ Việt Nam đương đại. Chúng ta sẽ tụt hậu, và bị quên lãng nếu cứ giữ mãi những quan niệm cũ. Nhất định là cần thiết tiếp xúc với con đường nghệ thuật và tư tưởng mà thi ca thế giới đã đi để sáng tạo những giá trị mới và riêng biệt. Nếu vẻ đẹp của thơ là đóa hoa thấm đẫm nhân văn thì quyền năng của thơ chính là sự tái tạo khả năng cảm xúc và suy tưởng, làm xuất hiện những giá trị tinh thần mới, một thế giới mới.

Nhà thơ, bác sĩ Alice Sun-Cua (Philippinnes) thì cho rằng: Thơ luôn là món quà của tinh thần, để bước vào thế giới nội tâm. Cách trình bày có thể khác nhau, cách viết có thể khác nhau, nhưng các nhà thơ cùng nhau đi tìm vẻ đẹp, vì sự thật. Và đối với đa số, vì tình yêu. Nhận ra điều này, con đường cô đơn của người làm thơ trở thành có thể chia sẻ: Chúng ta có những mục đích, ước vọng chung, đặc biệt vì hòa bình trong và giữa các nước chúng ta