Trần Tiến và một cõi nhạc phiêu miên

Một lần đi thăm dải đất miền Trung, cảm hoài trước vẻ đẹp hoang phế, huyền cổ và uy tráng của những tháp Chàm nhạc sĩ Trần Tiến đã hứng khởi viết nên “Mưa bay tháp cổ”. Trong điệu múa Apsara, trong tiếng niệm kinh Phật, trong sự thôi miên của những ánh mắt Chiêm ông đã viết lên bản nhạc chứa trong nó nội lực một sức mạnh huyền bí và cổ kính. Những hạt mưa trên đỉnh tháp ướt vào lòng ông, thấm vào hồn ông trong chiều nghiêng không còn nhiều nắng...

Mưa bay trên đá/ Trăm năm bước phù du/ Hoang sơ tháp cổ/ Hoang sơ vũ điệu xưa/ Cong cong năm ngón ngũ hành/ Trăm năm vũ điệu/ Nam mô nam mô nam mô Shiva/ Một vòng thôi miên thôi miên Apsara/ Nhật nguyệt trên cao trên cao sáng tỏ/ Nam mô nam mô nam mô Butda... Trần Tiến đã đưa tôn giáo vào âm nhạc của mình hay tôn giáo đã bước vào âm nhạc Trần Tiến. Tôi tự hỏi mình khi nghe ca khúc “Mưa bay tháp cổ” với những ca từ lạ, độc đáo khác hẳn ngôn ngữ trong các bài hát trước đây của ông.

Lời tụng kinh thinh không đã thành lời hát trầm mình trong điệu Apsara. Trước kia ca khúc “Sắc màu” đã ít nhiều mang màu sắc tôn giáo với hình ảnh “Một màu đen đen, một màu trắng trắng, chiều hoang vắng chiếc xe tang lăn thật vội vàng...”. Nhưng không phải cứ triết lý về sinh diệt luân hồi, về cái chết với những cờ, những phướn... là có được chất tâm linh. Ở "Mưa bay tháp cổ" ông đã khai mở một con đường đi vào lòng những phế tích tháp Chàm xưa, đi vào đời sống tâm linh người Chăm nơi thánh địa Mỹ Sơn...

Con đường âm nhạc mà ông đã phiêu du in dấu nhiều miền đất và ở đâu ông cũng để lại những “cung nhạc” của lòng mình cho thấy cái phong cách âm nhạc thiên biến tài tình và khả năng sáng tạo thật sung lực của ông. Khi là bình nguyên mượt xanh trong “Chuyện tình thảo nguyên”, khi là ngọn núi cao mây phủ - nơi chỉ có một mùa yêu trong “Giấc mơ Chapi”, khi là bờ cát in dấu chân người thương binh trong “Vết chân tròn trên cát”, khi là cây cầu quê trên bờ sông nhiều gió heo may trong “Chị tôi”... Và giờ đây là ngọn tháp Chàm linh thiêng và cổ mặc, con đường âm nhạc của ông đã quay về nẻo thiền sau những chuyến lãng du đầy miên thường.

Khúc phiêu miên tháp Chàm

Nghe “Mưa bay tháp cổ” dễ chìm sâu lắm vào không gian thánh địa, vào lòng những cổ tháp như để tưởng tượng về thánh thần, về thời gian. Lại thấy hiện về những linga, yoni, những tượng chim thần, bò thần. Lại thấy hiện về những hoa văn Chămpa trên những viên gạch Chàm, phiến đá Chàm, trên những ngọn dương xỉ Chàm, trong kiến trúc và điêu khắc Chàm. Lại thấy hiện về điệu múa Apsara từ cả ngàn năm, vũ điệu thắp lửa bên trời Phan Rang, Phan Rí.

Âm nhạc là một phần đời sống tinh thần. “Mưa bay tháp cổ” có là một phần đời sống tâm linh không khi nó ánh xạ tình yêu, giá trị, niềm tin của chúng ta vào những nốt nhạc, những giai điệu, những ca từ. Mưa bay tháp cổ dẫu không hóa giải điều huyền bí xưa của những viên gạch Chàm và cách thức dựng tháp nhưng nó chứa đựng sức sống của tháp Chàm, mạnh mẽ như câu thơ:

Những trụ tròn vươn giữa trời xanh

Thẳng đứng thế cương từ đất đá

Đỉnh tháp vòm cong đỏ sực

Hiển hiện phồn thực linga.

(Đôi mắt Chăm huyền quyến)

Trần Tiến nói rằng âm nhạc là cảm xúc nhưng “Mưa bay tháp cổ” không lấy cảm hứng trực tiếp từ một ngôi tháp cụ thể nào trong quần thể thánh địa Mỹ Sơn, không từ ngọn Dương Long, Khương Mỹ hay bất kỳ một ngôi tháp nào khác... "Mưa bay tháp cổ" là nỗi phiêu miên của ông. Ông lãng tử trong đời thực và phiêu miên trong cõi nhạc.

Trong niềm đam mê, trí tưởng tượng, giấc chiêm bao mình ông vẫn phiêu lãng. “Trăm năm bước phù du” ông đã đặt chân đến đây, cảm hoài điệu Apsara này. Cái hồn phiêu lãng bị xoáy hút bởi cái đẹp hay vẻ đẹp thôi miên cái hồn phiêu lãng ông cũng không rõ nữa. Nhưng là một phật tử ông phiêu miên với tôn giáo và là người nhạc sĩ ông phiêu miên với nghệ thuật, với cái đẹp. Chỉ đơn giản vậy thôi (!)