Phim "Mùi cỏ cháy" vẫn “hot” dù không có chiêu trò

Hiệu ứng tốt lành từ buổi ra mắt phim Mùi cỏ cháy vẫn còn lan tỏa rộng khiến những ngày sau đó, biên kịch Hoàng Nhuận Cầm còn phải tất tả ngược xuôi, sắp xếp suất chiếu chiêu đãi đồng đội của mình - những cựu chiến binh Thành cổ Quảng Trị và thân nhân các liệt sỹ đã nằm lại mãi mãi trong cuộc chiến 72 ngày đêm bi tráng, oai hùng, ác liệt.

Nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm không kiềm chế được niềm vui và sự bồi hồi: "Giờ này tôi phải ra ga, đón đồng đội từ Thái Bình, Hải Phòng, Nam Định lên xem phim Mùi cỏ cháy vào 9h sáng 11/12 tại rạp Ngọc Khánh. Suất chiếu ngày mùng 9 cũng đông anh em lắm. Phòng chiếu có 300 chỗ, Ban tổ chức đã sắp thêm 100 ghế phụ mà vẫn còn rất nhiều người chấp nhận đứng. Gia đình liệt sỹ Đặng Thùy Trâm tới xem, cả cựu binh Mỹ Robert Whitehurst, em trai Frederic Whitehurst - viên sỹ quan từng giữ gìn và bảo quản Nhật ký Đặng Thùy Trâm trong mấy chục năm, trước khi trao lại cho gia đình chị - cũng có mặt.

Ý tưởng kịch bản Mùi cỏ cháy đến với nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm rất nhanh, khi anh cầm trên tay cuốn nhật ký Mãi mãi tuổi 20 của liệt sỹ Nguyễn Văn Thạc, người bạn đồng môn với anh ở khoa Văn Đại học Tổng hợp Hà Nội. Kịch bản có bóng dáng nhật ký Nguyễn Văn Thạc, nhật ký Đặng Thùy Trâm, cuốn nhật ký Tài hoa ra trận của liệt sỹ Hoàng Thượng Lân và cả ký ức tuổi 20 của chính tác giả Hoàng Nhuận Cầm. Phải cộng thêm chừng 5, 6 năm, bộ phim Mùi cỏ cháy mới được hoàn thiện và ra mắt công chúng, sau vô vàn khó khăn trở ngại mà các thành viên đoàn phim nỗ lực vượt qua.

Kinh phí hạn hẹp dành cho một bộ phim chiến tranh có tính sử thi (5,2 tỷ đồng, nếu so với con số 15 tỷ đồng của Đừng đốt), nên rất nhiều đạo diễn đã nguây nguẩy từ chối khi được đề nghị giao trọng trách. Chỉ đến khi đạo diễn - NSƯT Nguyễn Hữu Mười xem kịch bản, đồng cảm với một thời máu và hoa, thời thanh niên sôi nổi của thế hệ mình, liều lĩnh gật đầu, bộ phim mới bắt đầu đi vào sản xuất.

Nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm và bộ tứ Hoàng, Thành, Thăng, Long trong phim.

"Mùi cỏ cháy làm sống lại thời hoa đỏ của một thế hệ, một lớp sinh viên Hà Nội sẵn sàng gác bút nghiên, xếp lại chuyện sách đèn, tình yêu và những khát vọng tri thức để hăm hở lên đường ra trận, vào thẳng tuyến lửa Quảng Trị được coi như ác liệt bậc nhất giai đoạn bấy giờ.

Ngày  6/9/1971, 4 tân sinh viên khoa Văn Đại học Tổng hợp Hà Nội hãnh diện đứng trong hàng quân toàn những sinh viên trẻ, chuẩn bị ra chiến trường. Hoàng (Tô Tuấn Dũng), Thành (Thanh Sơn), Thăng (Lê Văn Thơm) và Long (Năng Tùng) đúng như những thanh niên ngày ấy, đi chỉ với niềm tin và hoài bão: "Chúng tôi đi không tiếc đời mình, Nhưng tuổi hai mươi làm sao không tiếc, Nhưng ai cũng tiếc tuổi hai mươi thì còn chi Tổ quốc? Cỏ sắc mà ấm quá, phải không em...”, như ý thơ mời gọi thúc giục của Thanh Thảo.

Hoàng như hiện thân của Hoàng Nhuận Cầm; Thăng mang bóng dáng Nguyễn Văn Thạc; những người lính trong phim có khí chất của các liệt sỹ Hoàng Thượng Lân, Hoàng Kim Giao, những chàng trai tài hoa và hào hoa nhất mực, những người trẻ tuổi đã yên nghỉ vĩnh hằng dưới đất đai Thành cổ Quảng Trị, hoặc tận đáy sâu của lòng sông Thạch Hãn. Chính âm hưởng của quá khứ còn trĩu nặng và âm ỉ cháy trong cuộc sống đương thời, nên bỏ qua nhiều lỗi kỹ thuật như còn khô cứng và đôi khi mang cảm giác giả giả (có thể do thiếu kinh phí khi dàn dựng bối cảnh chiến tranh), bộ phim Mùi cỏ cháy vẫn được người xem thể tất, đồng cảm, chia sẻ.

Bỏ qua nhiều hạn chế dễ nhận ra, phim Mùi cỏ cháy vẫn gieo vào tâm khảm khán giả sự háo hức muốn chiêm nghiệm lại những thời khắc đã qua, những câu chuyện của gần 40 năm về trước để làm điểm tựa cho cuộc sống hôm nay. Bởi vậy, Mùi cỏ cháy dù mới chỉ chiếu các suất chiêu đãi, nhưng vẫn được Ban tổ chức Liên hoan phim lần thứ 17 đặc cách mời tham dự và hứa hẹn là ứng viên sáng giá cho ngôi vị cao nhất: "Bông sen vàng”.

Nhà thơ, biên kịch Hoàng Nhuận Cầm bật mí, sau Liên hoan, phim bắt đầu được phát hành rộng rãi, trình chiếu thương mại trên cả nước đúng dịp 22-12. Nhà thơ đang chứa chan hy vọng, đông đảo công chúng, nhất là lớp trẻ sẽ tìm đến với bộ phim, để ít nhất cũng thấu hiểu phần nào, đã có một lớp người sống tuổi 20 tuyệt đẹp