“Nguyên ơi!” - Một tập sách cảm động
Trong cuộc đời gần hai mươi năm làm công tác biên tập, chưa bao giờ tôi phải biên tập một cuốn sách trong tâm trạng đau đớn như thế. Người đời bảo nước mắt rơi sẽ vơi bớt nỗi đau, lạ vậy, nước mắt rơi khi đọc "Nguyên ơi" nỗi đau vẫn còn nguyên đó. Hơn thế, nỗi đau lại ngấm sâu hơn, nhức buốt tận xương tủy.
Vào lúc 19h02' ngày 8/6/2005, trái tim non nớt của cậu bé Lê Viên Hải Nguyên ngừng đập. Tin cháu ra đi làm bàng hoàng tất cả chúng tôi - những người đồng đội thân thiết của bố cháu.
Nguyên ơi! Mới Tết năm ngoái hai bố con vào nhà chú. Mời mãi, cháu đành uống vài hớp bia để chiều lòng người lớn. Cháu điềm đạm, ý tứ hơn cả người đã trưởng thành. Cháu nghe và cười. Cháu trả lời ngắn gọn để nhường thời gian cho người lớn chúc tụng nhau... Thế mà...
Trong cuộc đời gần hai mươi năm làm công tác biên tập, chưa bao giờ tôi phải biên tập một cuốn sách trong tâm trạng đau đớn như thế. Tôi đã không cầm được nước mắt mỗi khi đọc tác phẩm. Có lần đang đọc, đột nhiên khách đến, tôi rút vội khăn mùi xoa cố giấu đi những giọt nước mắt đau buồn. Người đời bảo nước mắt rơi sẽ vơi bớt nỗi đau, lạ vậy, nước mắt rơi khi đọc "Nguyên ơi" nỗi đau vẫn còn nguyên đó. Hơn thế, nỗi đau lại ngấm sâu hơn, nhức buốt tận xương tủy.
Bố cháu, Đại tá Lê Hải Triều bao năm dọc dài chinh chiến. Bao năm ôm súng chờ địch. Đói khát, đạn bom, mặc. Cái chết ập đến bất cứ lúc nào, không hề gì... Trong tim chỉ đau đáu một điều: Chiến thắng. Để trở về đời thường, để được làm chồng, làm cha với cuộc sống bình dị, với hạnh phúc khiêm nhường như mọi kiếp người. Vậy mà... vẫn không thể. Nguyên ơi! Cháu lâm bệnh đột ngột quá! Hơn một tháng trời cháu đã ra đi. Vô lý! Thật phũ phàng và bất công lắm lắm ông trời ạ.
Hà Nội vẫn tấp nập như mọi ngày. Dòng người, dòng xe chảy dài bất tận. Chiều nay, ai đó rẽ vào chợ mua thịt, mua rau để chuẩn bị cho bữa cơm sum họp. Ai đó sắm áo, sắm quần mừng con học giỏi. Trong công viên những tiếng nói, cười ríu rít, bố mẹ sánh vai, con gái con trai nhảy nhót tung tăng... êm đềm, hạnh phúc biết bao... Có một người lính già đang âm thầm rời xa thành phố. Người lính đi về phía Tây
Lửa đọc rằng:
"... - Cho con về Văn Điển cho mát mẻ
Trời ơi! Ai nói với con tôi là về Văn Điển cho mát mẻ? Có phải khi nằm ở phòng 9 con đã nghe ông An, ông Phong nói với nhau: "Bệnh tật thế này thì đi Văn Điển cho mát mẻ" không?
- Nhà mình có đất của ông bà, tổ tiên, bố mẹ đưa con về đất ông bà nhé!
- Tùy bố mẹ, thế cũng được! Có lẽ con không đợi được chị Hương nữa, con đi đây bố mẹ ạ!
- Con phải đợi chị Hương. Nhà có hai chị em mà con đi không gặp chị sao?
- Con mệt lắm! Kiệt sức rồi. Bố mẹ nói lại với chị Hương là con rất quý chị ấy.
- Nguyên ơi! Bố đã làm hết sức mà không cứu được con. Người ta bảo bố làm gì bố làm nấy, bố không quản nhọc nhằn vất vả miễn sao cho con qua. Bố thật là vô tích sự, không cứu được con rồi...".
Gió thổi. Sóng lúa từng đợt, từng đợt ràn rạt, ràn rạt đổ về phía eo đất hẹp. Những hàng cây xung quanh mộ ngả nghiêng. Người lính già ngồi thụp xuống căng mình ra che cho ngọn lửa phần phật cháy.
Lửa đọc tiếp:
"... - Tối hôm qua em cố đợi Hương, không thì em đã đi rồi!
- Sống mới khó, chết thì khó gì?
- Hương tưởng chết mà dễ à? Đợi mãi mới được một cơ hội. Tối qua mấy lần em thiếp đi rồi, tự nhiên em tỉnh lại, em lại cố thở để gặp Hương đấy... Hương nói với bố mẹ, khi em đi đừng có đau buồn, đừng khóc nhé!
- Chị sẽ nói với bố mẹ. Mày sang bên ấy có cả chú Cào, cả em Phong nữa.
- Em cũng muốn xem mặt chú Cào thế nào! Từ nay có hai người phù hộ cho Hương là chú Cào và cả em nữa.
- Chị hứa với mày là khi kiếm được tiền sẽ mua cho mày một cái quần bò. Nay đã có tiền mà chưa mua được. Chị sẽ gửi sau vậy. Có nhắn gì với các bạn không?...
- Hương nói với bố mẹ đừng đưa em lên chùa. Ở chùa buồn lắm! Cho em ở nhà với bố mẹ với Hương!
- Chị sẽ nói lại với bố mẹ.
- Hương bảo bố đừng quá đau buồn. Bố mà đổ là cả nhà mình sụp đấy.
- Chị mà thay mày được thì chị sẵn sàng.
- Sức như Hương chịu được mấy cơn sốt của em... Hương nhớ thỉnh thoảng viết thư cho em nhé. Cứ để lên bàn thờ thắp hương là em nhận được...".
Hương thơm ngàn ngạt. Hàng trăm ngôi mộ nhấp nhô như cũng thổn thức cùng lời của lửa. Người lính già đã đi qua bao chiến trường, đã tham gia bao trận đánh, nước mắt của ông tưởng đã cạn trong chiến tranh khi chôn đồng đội, nay giữa đất trời hòa bình những giọt nước mắt xa xót của ông lại rơi xuống mộ con. Lửa ơi đọc tiếp đi cho con ông đỡ đơn côi, lạnh lẽo.
"... Bố thương con lắm Nguyên ơi! Giá như bố thay được con thì bố sẽ làm ngay.
- Bố ơi! Số con nó thế. Bố thay con thì con sống làm sao? Lấy gì mà ăn?
- Nguyên ơi! Bố sắp tuột mất con rồi.
- Bố! Đừng quá đau buồn nữa. Số con nó thế bố ạ! Khi con đi bố không được khóc. Bố hứa với con đi.
- Bố hứa! Bố hứa!
Mẹ Nhân nói với Nguyên:
- Uống nước đi con! Để con đi không phải khát. Ngày sinh nhật hàng năm bố mẹ vẫn tổ chức cho con. Con hãy về nhà mình nhé, nhà mở cửa có đèn thì con cứ vào. Hàng năm, nghỉ mát, đi tham quan, bố mẹ thắp hương mời con về cùng đi nhé. Nhớ không con?
Nguyên gật đầu...
Bố Triều, mẹ Nhân, chị Hương... lòng dạ nát tan".
Nếu được đi thay, tôi tin rằng nhiều người sẽ đi thay cháu. Chính bố cháu, Đại tá Lê Hải Triều, người thương binh 2/4 chả đã nhiều lần lấy thân mình che đạn bom cho đồng đội đó sao! Gần 3 tiếng trên bàn mổ không một giọt thuốc tê, bác sĩ vẫn không lấy hết được những mảnh đạn bom từ những lần ấy trong cơ thể ông là một minh chứng mãi mãi khắc cốt ghi tâm đối với đồng đội của ông.
Bên cạnh nỗi đau xót xa có sức lay động lan tỏa ghê gớm với mọi người, gần 200 trang nhật ký thấm đẫm nước mắt còn để lại cho chúng ta những lời nhắn nhủ sâu xa: Tình đồng chí, đồng đội cao cả, tình yêu thương đằm thắm của bè bạn, nhà trường. Sự sáng trong, tận tụy của những người chiến sĩ áo trắng... Đặc biệt là nghị lực phi thường và sự hiếu học hiếm có của cậu bé Lê Viên Hải Nguyên.
Tôi không thể ngờ được trong giờ phút đớn đau cố giành giật lấy sự sống, Nguyên vẫn ôn thi và nhắc bố lịch thi để bố khỏi quên: "Tuần sau con thi tổng kết năm bố ạ. Môn Anh thi vào ngày thứ 5, môn toán thi vào ngày 12...", "Bố nhớ mua cho con quyển hình học lớp 12 tập 2 và quyển đại số lớp 11... bố nhé". Tôi cũng không thể ngờ được sau những cơn mê sảng, Nguyên đã chỉnh sửa cả những công thức hóa học sai của một tạp chí và quà mà Nguyên thích nhất là bài thi hóa học của Nguyên do các bạn cùng lớp mang đến - bài thi được 9,5 điểm, cao nhất lớp - niềm mơ ước của bao bạn học sinh lành lặn.
Nguyên ơi! Con không chết. Con chỉ đi xa nhà giống như ngày nào bố khoác ba lô vào chiến trường. Cả gia đình, ông bà, chú bác quây quần dặn dò bố. Và bây giờ cả gia đình, bố mẹ, chị cũng quây quần để dặn dò con... Đèn nhà mình luôn sáng đợi con về.
Đại tá Lê Hải Triều đã thầm gọi con như vậy giữa một rừng hoa nhưng nhức trắng
