Người khai sinh ra Dung Quất

Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã để lại thành tựu to lớn cho đất nước bằng những công trình hiện hữu, trong đó phải kể đến công trình qui mô lớn mang lại lợi ích quốc gia như: Đường dây 500 KV Bắc - Nam, công trình Đường Hồ Chí Minh và đặc biệt một công trình đang hiện ra vóc dáng, thu hút sự chú ý đặc biệt của cả nước đó là Nhà máy lọc dầu Dung Quất, trái tim của Khu Kinh tế Dung Quất và cũng là động lực để thúc đẩy phát triển kinh tế cả khu vực miền Trung.

Giữa cái nắng oi bức của mùa hè năm 1994, trên bầu trời ở vùng biển thuộc huyện Bình Sơn của tỉnh Quảng Ngãi bổng xuất hiện một chiếc máy bay trực thăng quần lượn cả giờ đồng hồ. Người dân từ những ngôi nhà tranh thưa thớt ở làng chài Bình Hải, Bình Thạnh kéo nhau ra nhìn sự kiện lạ này.

Thủ tướng Võ Văn Kiệt trong chuyến khảo sát thực địa Dung Quất năm 1997.

Sau nhiều vòng bay qua bay lại trên vùng vịnh Dung Quất, chiếc máy bay trực thăng từ từ hạ cánh xuống một vùng cát trắng, Thủ tướng Chính phủ Võ Văn Kiệt cùng một số người trong đoàn thị sát bước ra. Sau những cái bắt tay với đoàn cán bộ của tỉnh Quảng Ngãi chào đón, khuôn mặt của Thủ tướng lộ rõ niềm vui. Người dân lần lượt kéo đến vỗ tay reo hò: “Ông Thủ tướng đã đến quê mình!”.

Ông Nguyễn Kim Hiệu, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi nhớ lại: “Năm 1994, chúng tôi đón Thủ tướng Võ Văn Kiệt về xã Bình Thạnh (huyện Bình Sơn), sau đó đi vòng qua mũi Co Co rồi vòng quanh cả vùng biển của huyện Bình Sơn (nay thuộc Khu kinh tế Dung Quất). Và cũng từ chuyến này, Trung ương đã chọn Dung Quất làm nơi đặt Nhà máy lọc dầu số 1 của Việt Nam”.

Sau một thời gian dài nhà máy lọc dầu Dung Quất bị ngưng trệ, nhiều lời bàn ra đối với dự án trọng điểm quốc gia này. Ngày 10/6/2005, nguyên Thủ tướng chính phủ Võ Văn Kiệt đã có thư ngỏ gửi Quốc hội góp ý cho dự án xây dựng Nhà máy lọc dầu Dung Quất: "Là người trước đây từng chịu trách nhiệm chính về chủ trương xây dựng Nhà máy lọc dầu Dung Quất, một công trình trọng điểm quốc gia, đứa con đầu lòng của ngành dầu khí VN, tôi xin được chia sẻ với đồng chí Chủ tịch Quốc hội về thái độ thẳng thắn và tinh thần trách nhiệm.

Đồng thời, tôi cũng muốn góp phần thúc đẩy quá trình dân chủ thảo luận, trong việc nhận rõ trách nhiệm đối với những công việc cụ thể có địa chỉ hẳn hoi, khắc phục tình trạng né tránh mà tôi vẫn thấy còn biểu hiện đây đó. Để góp phần vào việc này, tôi xin cung cấp những thông tin cần thiết và chính xác gắn liền với ý thức nhận lãnh phần trách nhiệm cụ thể về công việc của bản thân mình khi chịu trách nhiệm là Thủ tướng Chính phủ của nhiệm kỳ phải giải quyết về chủ trương và địa điểm xây dựng Nhà máy lọc dầu Dung Quất.…

Cho đến nay, nếu được xem xét lại, tôi vẫn chọn Dung Quất làm địa điểm xây dựng nhà máy lọc dầu như nhận định ban đầu…".

Ngày 6/12/2007, nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã về thăm lại Dung Quất. Ở cái tuổi 85, nhưng phong thái của ông vẫn năng động như lúc còn trên cương vị Thủ tướng, tư duy của ông vẫn luôn trăn trỡ vì Dung Quất. Đứng trước Nhà máy lọc dầu, một đứa con lớn đầu lòng của ngành dầu khí Việt Nam đã ra vóc dáng, ông  thấy nhẹ lòng hơn.

Nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt thăm công trình đầu mối thạch nham tỉnh Quảng Ngãi năm 2007.

Khi nhà máy lọc dầu Dung Quất nhập thiết bị siêu trường siêu trọng về tới cảng Dung Quất hồi đầu năm 2007, ông Nguyễn Xuân Huế, Chủ tịch UBND nhân dân tỉnh Quảng Ngãi đã từng tâm sự với  anh em báo chí rằng: “Khi nào Dung Quất có dầu tôi sẽ đích thân mang tới tận nhà cụ Kiệt một can, để báo với cụ rằng, công lao và ước mơ của cụ đã trở thành hiện thực…”.

Nhà máy lọc dầu Dung Quất sắp cho ra đời sản phẩm nhưng bác Kiệt đã ra đi. Nghe hung tin trên đài, báo, mấy ngày nay người dân ở Quảng Ngãi hết sức bàng hoàng và đau buồn. Bởi mới đây nhất trong cuối tháng 3 năm 2008, người dân ở Quảng Ngãi đã thấy ông xuất hiện trên chương trình thời sự của Đài truyền hình Quảng Ngãi khi đoàn cán bộ của tỉnh đến Vũng Liêm thăm ông.

Chuyến đi cuối cùng của nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt khi đến Nhà máy lọc dầu Dung Quất vào tháng 12 năm 2007.

Nhắc đến Dung Quất, người dân ở Quảng Ngãi lại nghĩ ngay đến nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt - người khai sinh ra nhà máy lọc dầu đầu tiên của Việt Nam.

Những người ở Quảng Ngãi dù chưa từng được gặp nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt, nhưng họ có chung một tình cảm đặc biệt dành cho ông. Ông Phạm Hữu Tôn, nguyên Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi phát biểu trong cuộc họp gần đây, trước đông đảo cán bộ và nhân dân tỉnh Quảng Ngãi rằng: “Người ta nói nên tạc tượng nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt ở Dung Quất, tôi nghĩ như thế là xứng đáng, công lao của ông ở Dung Quất quá lớn…”