Làng văn hóa cổ truyền của dân tộc Cơ Tu, tỉnh Quảng Nam: Độc đáo văn hóa bản làng

Nguyên vẹn giá trị cổ truyền

Làng Bhờ Hôông, xã Sông Kôn, huyện Đông Giang là làng đồng bào dân tộc Cơ Tu thuộc xã Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Sông Kôn.

Cũng như các đồng bào dân tộc Cơ Tu cư trú tập trung tại các huyện Hiên, Nam Giang, Tây Giang, Đông Giang, thuộc tỉnh Quảng Nam và giáp ranh một số xã vùng cao huyện Hòa Vang, TP Đà Nẵng, Bhờ Hôông dẫu đã trải qua nhiều biến động, đổi thay nhưng hiện nay những di sản văn hóa vật thể và phi vật thể như phong tục tập quán đặc sắc; lễ hội truyền thống; điêu khắc; trang phục; những nghề thủ công truyền thống của dân tộc Cơ Tu tại đây vẫn còn bảo lưu gần như nguyên vẹn yếu tố văn hóa cổ truyền.

Đặc sắc nhất phải kể đến lễ hội cồng chiêng mang tính đặc trưng như: lễ đâm trâu, lễ hội Pớc - Oóc (lễ đoàn kết các buôn làng); lễ hội tung tùng za zá, lễ cầu mùa...

Không những nổi tiếng bởi với tiếng cồng, tiếng chiêng rộn rã, những điệu múa độc đáo và những đặc sản ẩm thực là cơm Lam, thịt ống thọc nhuyễn, rau rừng, cá suối, rượu cần... thôn Bhờ Hôông còn có ngôi nhà Gươl cùng với 4 nhà Moong, là linh hồn buôn làng, được xem như "bảo tàng văn hóa nghệ thuật của người Cơ Tu" với kiến trúc cầu kỳ, rất riêng, toát lên nét đẹp tâm hồn và khát vọng về cuộc sống, trở thành tinh hoa văn hóa, tín ngưỡng truyền thống, nét sinh hoạt văn hóa cộng đồng độc đáo của người Cơ Tu.

Nhà Gươl ở thôn Bhờ Hôông, xã Sông Kôn, huyện Đông Giang.

Nhà Gươl được dựng ở vị trí trang trọng và được trang trí, chạm khắc rất công phu những hình ảnh như linh vật, con vật, đời sống săn bắt, hái lượm truyền thống của dân tộc Cơ Tu. Nơi đây đã trở thành nơi hội tụ khí thiêng của đất trời, lưu giữ những giá trị tinh thần thiêng liêng, nơi diễn ra các sự kiện quan trọng và cất giữ các đồ quý của làng...

Người Cơ Tu ở làng Bhờ Hôông còn được biết đến như là một kho tàng văn nghệ dân gian của dân tộc Cơ Tu với nhiều bài hát, điệu múa, bài thơ, truyện kể được truyền khẩu từ thế hệ này sang thế hệ khác mang nhiều ý nghĩa văn hóa tâm linh.

Được sự quan tâm của UBND tỉnh Quảng Nam, nghề truyền thống đan lát, dệt thổ cẩm, gốm truyền thống của thôn Bhờ Hôông nói riêng, đồng bào Cơ Tu, tỉnh Quảng Nam nói chung đang được giữ gìn và phát triển. Ngoài việc tạo ra nhiều sản phẩm phục vụ sản xuất và sinh hoạt hằng ngày, những sản phẩm thủ công truyền thống này còn là một sản phẩm du lịch mới lạ và đặc trưng gắn với nhiều giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc miền núi của tỉnh Quảng Nam...

Bhờ Hôông, một điểm du lịch cộng đồng hấp dẫn...

Chỉ cách khu phố cổ Hội An 80km, cách TP Đà Nẵng 70km về phía Đông, đường Hồ Chí Minh 15km về phía Tây, với trên 50% hộ dân làm nghề truyền thống dệt thổ cẩm và đan lát mây tre…, mô hình làng nghề truyền thống của Bhờ Hôông đã được xã Sông Kôn chọn làm điểm nhân rộng sang 5 làng đồng bào Cơ Tu lân cận trong xã.

Làng Bhờ Hôông còn là làng đầu tiên của xã đạt danh hiệu làng văn hóa dân tộc thiểu số tiêu biểu cấp tỉnh. Và với đặc thù của làng du lịch này chủ yếu dân tộc Cơ Tu sinh sống, có những sinh hoạt theo cách cộng đồng, làng Bhờ Hôông lại có nhiều đồi núi hoang sơ trùng điệp. Trước mặt là sông Kôn hiền hòa cùng với những suối nhỏ quanh làng tạo nên phong cảnh hữu tình, rất thích hợp cho những ai yêu mến và muốn khám phá thiên nhiên.

Cuối tháng 12 này, ngành Du lịch Quảng Nam, UBND huyện Đông Giang cũng đã đồng ý chọn Làng văn hóa Bhờ Hôông là điểm du lịch cộng đồng. Sẽ tổ chức tour và đón khách du lịch tham quan làng Bhờ Hôông vào đầu năm 2008.

Hứa hẹn đây là tour du lịch độc đáo, bởi nó góp thêm phần đa dạng hóa dịch vụ giải trí du lịch của tỉnh Quảng Nam trong thời hội nhập. Khi tour du lịch này đi vào hoạt động, sẽ góp phần giải quyết rất nhiều công ăn việc làm, tạo thu nhập cao cho người dân bản địa, cũng như bảo tồn và giữ gìn những giá trị bản sắc văn hóa bền vững của người dân tộc Cơ Tu