Gặp cụ Rùa Hồ Gươm ở Văn Miếu
Khác với sự tĩnh lặng ở hàng bia tiến sỹ, trong nhà thái học, hình ảnh cụ Rùa Hồ Gươm trăm tuổi thật sống động. Cụ ngoi lên mặt nước, cụ bơi, cụ bò lên tháp Rùa, cụ ẩn mình trong lùm cỏ dại… Người ghi lại những hình ảnh này chính là thầy giáo dạy văn cấp III, Lưu Đức Ngò.
>> Bán ảnh rùa Hồ Gươm làm từ thiện
"Thanh minh trong tiết tháng Ba. Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh". Mải ngẫm ngợi câu thơ của cụ Nguyễn Du khi đi đường trong một buổi sáng cận kề tháng Ba âm lịch khiến tôi quên bẵng việc phải rẽ vào đường Khâm Thiên. Chỉ đến khi thấy Văn Miếu tôi mới giật mình nhận ra đã đi sai lộ trình, một cung đường quen thuộc ngày hai buổi đi, về.
Ngoặt xe vào đường Văn Miếu lại ớ người khi trước mặt là dàn xe máy ùn ùn đang ứ lại trước vạch sơn cận kề biển báo đường một chiều. Cũng bởi những trở ngại dớ dẩn trên đường đi làm mà tôi có cơ duyên gặp cụ Rùa Hồ Gươm tại nhà thái học của Văn Miếu Quốc Tử Giám.
Tôi thực hiện ngay cái ý nghĩ bất chợt là ghé thăm Văn Miếu. Đưa ra 5.000đ, tôi nhận được tấm vé vào cửa và ung dung dắt xe máy vào. Tại đây, tôi chỉ được trả 1.000đ/lượt gửi xe (ở Hà Nội hiện nay rất hiếm điểm trông giữ xe nào thu giá 1.000đ/lượt dù đây là mức giá thành phố quy định) và thầm nghĩ đúng là trung tâm văn hoá có khác, chấp hành luật tốt thật.
Bước qua cửa Khuê Văn Các, tôi được hít thở không khí trong lành ở không gian xanh. Thả tầm mắt lên cao ngắm nhìn những cây xoài, muỗm cổ thụ đang nhú quả non. Những hàng bia đá trăm năm tuổi đứng im lìm. Hàng rùa đội bia đá ngay ngắn và kiên trì.
Từ đầu năm đến nay, không biết rùa đá đã đón bao nhiêu bàn tay sĩ tử chạm vào đầu. Và trong mùa thi sắp tới, nó còn đón thêm hàng trăm sỹ tử khác nữa. Không biết từ bao giờ người ta lại quan niệm chạm tay vào đầu rùa đá đội bia ở Văn Miếu để lấy may. Phải chăng việc làm này xuất phát từ việc ngàn năm nay, rùa kiên trì đội trên lưng mình những tấm bia tiến sỹ, nơi ghi danh những người đỗ đạt.
Khác với sự tĩnh lặng ở hàng bia tiến sỹ, trong nhà thái học, hình ảnh cụ Rùa Hồ Gươm trăm tuổi thật sống động. Cụ ngoi lên mặt nước, cụ bơi, cụ bò lên tháp Rùa, cụ ẩn mình trong lùm cỏ dại… Người ta đứng trên bờ xem cụ ngoi lên mặt nước, người ta chỉ trỏ, người ta chèo thuyền đuổi theo cụ trên mặt Hồ Gươm nước xanh biêng biếc…
Tổng cộng có 117 bức ảnh ghi lại hình ảnh sống động của cụ Rùa Hồ Gươm, linh vật thiêng trong lòng người Hà Nội. Người thực ghi lại những hình ảnh này chính là thầy giáo dạy văn cấp III, Lưu Đức Ngò. Thật may mắn khi tôi lạc bước vào Văn Miếu cũng là lúc cuộc triển lãm "Nét đẹp Hồ Gươm" của ông Ngò “rùa" đang trưng bày tại đây.
![]() |
| Một bức ảnh về cụ Rùa Hồ Gươm. |
Có lẽ sách kỷ lục Guinness Việt
Ông chụp cụ Rùa ở mọi góc cạnh có thể. Ông theo cụ Rùa từng phút dù cụ nổi lên 10 phút hay cả 3 giờ liền. Cụ Rùa bơi đến đâu, từ cầu Thê Húc, đền Ngọc Sơn hay dưới bóng mát của hàng cây ven Bờ Hồ… ông đều bám theo và chụp lại. Nhìn bức ảnh ông bên cụ Rùa ở tháp Rùa, người ta phát thèm. Ông có thể sờ tay vào cụ.
500 tấm ảnh là gia tài của ông Ngò sau 5 năm phục bên Bờ Hồ rình cụ Rùa nổi. Bán ảnh cụ Rùa để làm từ thiện, tự nguyện chuyển tiền từ người tình nguyện đến nơi tiếp nhận và chuyển hoá đơn lại cho người hiến tặng. Vác loa, kẻ biển và đứng ở cổng chợ kêu gọi mọi người ủng hộ người nghèo…
Không chỉ dừng lại ở việc rình cụ Rùa nổi để chụp ảnh nhằm lưu giữ và quảng bá hình ảnh đẹp này đến cộng đồng mà ông còn nhờ lộc cụ Rùa giúp đỡ người nghèo. Ông đạp xe đi bán dạo từng bức ảnh, số tiền 100 triệu đồng thu được, ông dành một nửa làm từ thiện.
Triển lãm trưng bày 117 bức ảnh cụ Rùa còn dự định trưng bày ở Triển lãm Vân Hồ vào sinh nhật Bác; Trung tâm Điều dưỡng thương binh nặng Thuận Thành, Bắc Ninh và Hà Nam; Tràng Tiền… Mục đích của ông Ngò là càng đông người được chiêm ngưỡng cụ Rùa càng tốt bởi không phải ai cũng có cơ duyên nhìn thấy cụ khi cụ nổi ở Hồ Gươm.
Ông còn quảng cáo: "Nhà giáo Lưu Đức Ngò nhận đến cơ quan, trường học, xí nghiệp, đơn vị bộ đội… nói chuyện, triển lãm ảnh cụ Rùa Hồ Gươm", phía dưới, ông còn mở ngoặc "miễn phí” và kèm theo số điện thoại liên lạc 04.9723352.
Đến Văn Miếu (từ 3/4 đến 15/4), gặp cụ Rùa Hồ Gươm là điều kỳ diệu. Ông giáo già Lưu Đức Ngò còn muốn đem cụ Rùa đi trưng bày khắp nơi theo yêu cầu để ai cũng được nhìn kỹ hơn, ngắm kỹ hơn và chiêm ngưỡng cụ Rùa là việc làm vô cùng tốt đẹp, nhất là khi ông tình nguyện "vác tù và hàng tổng"

