Có hay không, thánh đường sân khấu?
Trong lần khảo sát Nhà hát Kịch sân khấu nhỏ 5B Võ Văn Tần của HĐND TP HCM, cụm từ "thánh đường sân khấu" thêm một lần nữa được đem ra bàn thảo với khí thế quyết tâm hơn nhưng thực tế hơn: Xây dựng một cụm rạp sân khấu có thể đáp ứng nhu cầu phát triển của sân khấu hiện nay.
Từ ước mơ thánh đường sân khấu...
"Những con ma nhà hát", nghe qua tên người ta dễ nghĩ ngay đến một vở kịch đầy yếu tố ly kỳ, ma quái nhưng thực chất lại là những chuyện rất đời về thế giới của hậu trường sân khấu. Tất cả được bắt đầu từ một nguồn tài trợ hiếm hoi của hãng bia nào đó cho đơn vị sân khấu dựng vở.
Ngày ra mắt khán giả, sàn diễn chắc chắn sôi động hơn thường lệ bởi sẽ có thêm phần bốc thăm trúng thưởng. Người xem sốt ruột chờ đợi, đạo diễn cũng lo sốt vó vì giờ biểu diễn đã đến nhưng diễn viên còn mải chạy sô ở những đâu đâu. Vé thì không thể trả lại cho khán giả, không tiến hành bốc thăm sẽ phá vỡ hợp đồng với nhà tài trợ. Người xem la ó phản đối vì không muốn bỏ qua món tiền thưởng béo bở từ chương trình dù liên tục xảy ra những cái chết lạ cho những ai vô tình trúng món tiền thưởng. Sự giằng co giữa lòng tham với nỗi sợ hãi.
Theo từng lớp hào quang, lung linh vốn bao phủ từ muôn đời nay được vén lên, mặc mọi sự cố gắng đến bất lực của vị đạo diễn, những sự thật đau đớn về thực trạng sân khấu cứ lần lượt hiện ra, trần trụi như những búp bê xinh đẹp bị bóc khỏi mình những lớp lụa là rực rỡ dưới con mắt của những con người thực dụng. Đó là sự tồi tàn của những phông màn bụi bặm lưu cữu lâu năm, đó là sàn diễn cũ kỹ, ọp ẹp, mục nát đến nhếch nhác, là những tấn kịch từ nỗi lo doanh thu, sức ép tài trợ…
Đến cụm sân khấu kịch hiện đại trong tương lai?
Sau khi vở "Những con ma nhà hát" nói trên được công diễn, đã có rất nhiều ý kiến đồng tình với vị đạo diễn trong vở kịch về một thế giới sân khấu phải được coi thiêng liêng như chốn thánh đường.
Trong lần khảo sát hoạt động Nhà hát Kịch sân khấu nhỏ 5B Võ Văn Tần của HĐND TP HCM ngày 27/3, vấn đề xây dựng một khu sân khấu kịch quy mô, đáp ứng được sự phát triển của sân khấu hiện nay một lần nữa lại được đem ra bàn thảo. Thực trạng cơ sở vật chất, phát triển sân khấu hiện nay được các thành viên đem ra mổ xẻ, phân tích, đánh giá lại: Tại sao sân khấu 5B có mặt bằng trong khi các đơn vị sân khấu tư nhân phải đi thuê địa điểm mà vẫn đảm bảo doanh thu? Vì sao đơn vị đầu tư đào tạo nhưng cứ thạo nghề là diễn viên lại mất hút sang các đơn vị sân khấu khác?...
Có khá nhiều lý giải về những nguyên nhân trì trệ: mô hình sân khấu thử nghiệm được lập cách đây hơn 10 năm, cơ sở vật chất tiêu điều, quy mô nhỏ bằng một nửa sân khấu tư nhân, ngoài dựng vở thu hút khách còn san sẻ lực lượng phục vụ công tác chính trị… Tuy nhiên, không phải lý giải nào cũng hoàn toàn thỏa đáng.
Nhu cầu về một nhà hát kịch hiện đại, phù hợp với yêu cầu phát triển của sân khấu kịch hiện nay hoàn toàn hợp lý. Ý tưởng về một cụm rạp bao gồm 3 sân khấu được xây dựng trên diện tích 800m2 của Hội Sân khấu, Nhà hát Kịch sân khấu nhỏ 5B hiện nay được đa số các ý kiến đồng tình.
Nhưng thực hiện như thế nào, hoạt động hiệu quả ra sao còn mong chờ rất nhiều từ phía các nhà quản lý cũng như sự tâm huyết, năng động của đội ngũ cán bộ, nghệ sỹ đã, đang, sẽ tham gia hoạt động nơi đây. Và, người nghệ sỹ có thể mơ ước về một thánh đường sân khấu nhưng sân khấu mãi mãi không thể, không phải là thánh đường, bởi sân khấu chỉ "sống", chỉ tồn tại được khi nội dung nó phản ánh chuyển tải được những thông điệp của cuộc sống
