Tôn vinh các giá trị của thi ca

Ngày Thơ là dịp tôn vinh các thành tựu và giá trị của thi ca, khơi dậy tình yêu văn học trong cộng đồng thông qua các hoạt động nghệ thuật, giao lưu, chia sẻ của người sáng tác với công chúng.

Ngày Thơ còn có ý nghĩa lớn trong việc động viên các văn nghệ sĩ sáng tạo nhiều tác phẩm văn học có giá trị tư tưởng và nghệ thuật cao, đáp ứng nhu cầu thưởng thức văn học nghệ thuật của các tầng lớp nhân dân trong thời kỳ mới; là cầu nối giữa các thế hệ, khơi gợi niềm tự hào về di sản tinh thần của dân tộc và khẳng định vai trò của nghệ thuật trong việc làm phong phú đời sống tinh thần xã hội.

Nhân Ngày thơ Việt Nam lần thứ 24, Văn nghệ Công an chia sẻ quan điểm của nhà thơ Lê Cảnh Nhạc, nhà thơ Phan Hoàng và nhà văn Nie Thanh Mai trong việc khẳng định và tôn vinh các giá trị của thi ca.

Nhà thơ Lê Cảnh Nhạc - Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Hà Nội:

- Thưa nhà thơ Lê Cảnh Nhạc, với tư cách là Tổng đạo diễn đồng thời là tác giả kịch bản Ngày Thơ Hà Nội 2026, ông đã chú trọng những nội dung nào để tránh sự trùng lặp với chủ đề Ngày Thơ “Trước biển lớn” mà Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức tại tỉnh Quảng Ninh?

+ Chủ đề “Trước biển lớn” của Hội Nhà văn Việt Nam có nội hàm rộng lớn hơn, khái quát hơn. Chủ đề “Vươn mình ra biển lớn” của Ngày thơ Hà Nội là một nội dung trong nội hàm đó. Biển không chỉ là không gian mênh mông của tự nhiên, mà còn là biểu tượng của thời đại, của nhân loại đang chuyển mình mạnh mẽ giữa những vận hội và thách thức chưa từng có. Từ những con sóng dữ của chiến tranh, nghèo khó và tụt hậu, Việt Nam đã kiên cường đứng dậy, từng bước vươn mình mạnh mẽ, khẳng định vị thế ngày càng rõ nét trong cộng đồng quốc tế.

Vì thế, khi xây dựng nội dung chương trình Ngày Thơ Hà Nội, Ban tổ chức quyết định để các tiết mục nghệ thuật chuyển thể từ các thi phẩm và các bài thơ được chính các tác giả trình bày. Đây là những tác phẩm tiêu biểu, có giá trị tư tưởng, nghệ thuật cao và sức lan tỏa rõ nét, bám sát chủ đề xuyên suốt của Ngày Thơ Hà Nội, thể hiện nhất quán, nổi bật trong toàn bộ chương trình. Đặc biệt thông qua hệ thống lời dẫn, thông điệp mở đầu và kết thúc, nhằm tạo dấu ấn nhận diện rõ mạch tư tưởng, thể hiện tinh thần đổi mới, khát vọng vươn lên của văn nghệ sĩ Thủ đô, đồng hành với khát vọng vươn mình của dân tộc; đề cao bản sắc thơ ca Hà Nội trong mạch nguồn thơ ca Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

- Trước đây, do Ngày Thơ Việt Nam thường được Hội Nhà văn tổ chức trên địa bàn Hà Nội, nên Hà Nội là địa phương không có Ngày Thơ của riêng mình. Theo quan sát của ông, từ khi “Ngày Thơ Hà Nội” được tổ chức riêng, giới cầm bút và công chúng ở Thủ đô mong chờ điều gì khi đến với Ngày Thơ?

+ Tôi rất ủng hộ chủ trương của Hội Nhà văn Việt Nam trong việc đưa Ngày Thơ Việt Nam về các địa phương khác nhau thay vì chỉ tổ chức tại Hà Nội. Điều đó có có ý nghĩa lớn trong mở rộng không gian văn hóa, đưa thơ ca đến gần hơn với công chúng cả nước; giúp thơ không còn là hoạt động mang tính trung tâm mà trở thành sinh hoạt văn hóa rộng khắp, gắn với đời sống từng vùng miền. Mặt khác, mỗi địa phương với bản sắc riêng sẽ góp phần làm phong phú sắc thái của ngày thơ, tạo nên sự đa dạng trong cách thể hiện và tiếp nhận thi ca.

Từ khi Ngày Thơ Hà Nội được tổ chức riêng vào năm 2024, giới cầm bút và công chúng ở Thủ đô luôn mong chờ một không gian nghệ thuật đậm chất văn hiến và tinh thần thanh lịch của Hà Nội. Với các nhà thơ, đó là dịp được gặp gỡ đồng nghiệp, giới thiệu tác phẩm mới, giao lưu và lắng nghe phản hồi trực tiếp từ người đọc.

Còn với công chúng, họ kỳ vọng được thưởng thức những tác phẩm thơ ca hay, những màn trình diễn giàu cảm xúc, cũng như được sống trong bầu không khí văn hóa giàu chất thơ giữa lòng thành phố. Bên cạnh đó, mọi người cũng mong chờ sự đổi mới trong cách tổ chức, kết hợp truyền thống và hiện đại, để ngày thơ vừa trang trọng, vừa gần gũi, góp phần nuôi dưỡng đời sống tinh thần và tình yêu thi ca.

- Xin cảm ơn nhà thơ Lê Cảnh Nhạc!

Nhà văn Niê Thanh Mai - Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Đắk Lắk

- Thưa nhà văn Niê Thanh Mai, Ngày Thơ tại tỉnh Đắk Lắk năm nay có gì đặc biệt?

+ Trong không khí sôi nổi chuẩn bị Ngày Thơ của cả nước, Hội Văn học Nghệ thuật (VHNT) tỉnh Đắk Lắk đã triển khai các chương trình hoạt động chuẩn bị cho công tác tổ chức Ngày Thơ từ rất sớm. Từ khi thực hiện sáp nhập tỉnh, sáp nhập hai Hội VHNT thì nhiệm vụ tổ chức Ngày Thơ của chúng tôi rất đặc biệt, đó là tổ chức cả hai nơi: chương trình Khai mạc Ngày Thơ Việt Nam tại phường Buôn Ma Thuột với mục đích phát động các hoạt động văn học nghệ thuật, thơ ca cho một năm mới, khí thế mới; chương trình Hội thơ Nguyên tiêu Núi Nhạn lần thứ 46 vào ngày Rằm Tháng Giêng với mong muốn gìn giữ và phát huy Đêm Thơ truyền thống của vùng đất yêu thi ca.

- Có thể thấy, với chủ đề “Vượt sóng ra khơi, vươn tầm cao mới”, Đắk Lắk cũng như một số địa phương khác dường như đang hưởng ứng chủ đề “Đứng trước biển” của Ngày Thơ Việt Nam do Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức. Chị có thể chia sẻ “Đêm thơ Nguyên tiêu” tổ chức ở Tháp Nhạn có điều gì làm nên màu sắc riêng của vùng đất có biển có rừng như Đắk Lắk?

+ Mỗi năm, Hội VHNT các tỉnh đều xây dựng chương trình Ngày Thơ với nhiều chủ đề phù hợp trên tinh thần chung của chủ đề mà Hội Nhà văn Việt Nam đưa ra. Nhiều năm qua, tại Đắk Lắk (cũ), chúng tôi tôn vinh thơ kết hợp với cồng chiêng, văn hóa truyền thống phong phú và độc đáo của các dân tộc; tại Phú Yên (cũ) với truyền thống yêu thơ ca như máu thịt, Hội VHNT tỉnh tổ chức Hội thơ Nguyên tiêu như ngày hội lớn về thơ ca, thu hút đông đảo công chúng và người yêu thơ trong cả nước.

Đêm Thơ Nguyên tiêu Núi Nhạn là câu chuyện xuyên suốt về tình yêu thơ ca 46 năm qua của văn nghệ sĩ nhiều thế hệ dành cho vùng đất Phú Yên xưa; ngợi ca Tổ quốc, tình yêu biển đảo; sự lạc quan, tươi mới vào mùa xuân mới, vận hội mới của đất nước.

Kết thúc chương trình bằng bài thơ “Vó ngựa đường xuân” của nhà thơ Văn Công - một trong những nhà thơ gạo cội đã đặt nền móng cho Hội thơ Núi Nhạn xưa - Mang theo thông điệp đón chào năm Bính Ngọ đầy khí thế mới.

Sau khi thực hiện sáp nhập Hội VHNT Đắk Lắk và Phú Yên (cũ) thành Hội VHNT tỉnh Đắk Lắk mới, chúng tôi mong muốn tổ chức Hội thơ Nguyên tiêu giữ được truyền thống độc đáo trong trình diễn và thưởng thức thi ca, vừa có tính hiện đại, đổi mới trong việc thể hiện và có nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ dân gian với thơ ca…

- Xin cảm ơn nhà văn Niê Thanh Mai!

Nhà thơ Phan Hoàng - Ủy viên BCH Hội Nhà văn Việt Nam khóa X

Nói đến thi ca là nói đến cái đẹp và sự thiêng liêng. Tôi cho rằng, “Ngày Thơ Hà Nội” tổ chức ở Văn Miếu Quốc Tử Giám đã có đủ 2 yếu tố này và rất phù hợp với tinh thần của Ngày Thơ nói chung. Từ đó, mang lại nguồn cảm hứng tích cực cho người sáng tạo cũng như công chúng tiếp nhận, đồng thời tôn vinh vai trò của thi ca trong đời sống tinh thần của con người

Nói cho cùng, thi ca cũng giống như các loại hình nghệ thuật khác, mang cái Đẹp, cái Thiện đến cho cuộc đời. Đặc biệt năm nay, với chủ đề “Trước biển lớn” của Hội Nhà văn Việt Nam khi tổ chức Ngày Thơ tại Quảng Ninh cũng như chủ đề “Vươn mình ra biển lớn” của Hội Nhà văn Hà Nội và một số tỉnh thành khác, thơ ca đang hòa nhịp cùng đất nước hướng đến một tầm cao mới. Trước vận mệnh mới của đất nước, thi ca với sứ mệnh của riêng mình đang lặng lẽ góp phần vào sự nghiệp chung và làm cho cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn, ý nghĩa hơn, nhân văn hơn.

So với TP. Hồ Chí Minh - một thành phố đô hội, trẻ trung, năng động, thì không khí thơ của Hà Nội trầm mặc và hư ảo hơn. Nhưng thơ ca của 2 thành phố đều có vẻ đẹp riêng của nó. Tôi cho rằng, chính cái lặng lẽ, u trầm của Hà Nội đã làm nên màu sắc và sự khác biệt của thơ ca Hà Nội với các tỉnh thành khác.