Đề nghị xử lý nặng hơn hành vi đưa thực phẩm không an toàn vào trường học, bếp ăn bán trú

Sáng 21/4, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại hội trường về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025; tình hình thực hiện những tháng đầu năm 2026 và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm. Tham gia thảo luận tại hội trường, nội dung nhiều đại biểu quan tâm, bày tỏ lo ngại là vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm, đặc biệt là tình trạng thực phẩm bẩn vào trường học.

Nêu ý kiến, đại biểu Lê Thị Thanh Lam (Đoàn Cần Thơ) chỉ ra con số đáng chú ý: Chỉ riêng Quý I/2026, cả nước ghi nhận 36 vụ ngộ độc thực phẩm. Đáng lo hơn, cơ quan chức năng phát hiện gần 300 tấn thịt lợn bệnh được đưa ra thị trường, trong đó có cả bếp ăn tập thể và bếp ăn trường học. Điều này cho thấy nguy cơ mất an toàn thực phẩm không chỉ dừng ở thị trường mà đã len lỏi vào những nơi đáng lẽ phải được kiểm soát chặt chẽ nhất.

"Đây không chỉ là câu chuyện quản lý thị trường, mà là nỗi lo rất cụ thể trong mỗi gia đình, đặc biệt là các phụ huynh có con học bán trú", đại biểu nói và đề nghị áp dụng chế tài nghiêm khắc hơn đối với hành vi đưa thực phẩm không đảm bảo an toàn vào trường học, bếp ăn bán trú, bởi đối tượng chịu tác động trực tiếp là trẻ em.

Cùng đó, đại biểu đề nghị siết chặt trách nhiệm của tất cả bên liên quan như đơn vị cung ứng, nhà trường, đơn vị tổ chức bếp ăn và cơ quan quản lý địa phương. Việc công khai nguồn cung thực phẩm, suất ăn cần được thực hiện bắt buộc để phụ huynh và xã hội cùng giám sát. Đặc biệt, cần tăng cường hậu kiểm, kiểm tra đột xuất và truy xuất nguồn gốc nhằm ngăn chặn vi phạm từ sớm, từ xa, không để những kẽ hở trong quản lý trở thành đường đi của thực phẩm bẩn vào bữa ăn học đường.

Cùng nêu thực tế tình trạng vi phạm vệ sinh an toàn thực phẩm tiếp tục diễn biến phức tạp với nhiều vụ việc nghiêm trọng, đại biểu Hoàng Quốc Khánh (Đoàn Lai Châu) chỉ ra sai phạm không còn mang tính nhỏ lẻ mà đã chuyển sang quy mô lớn, có tổ chức, liên quan đến cả các doanh nghiệp có tên tuổi. Cơ quan chức năng đã phát hiện nhiều lô hàng từ vài chục đến hàng trăm tấn thực phẩm không rõ nguồn gốc, hết hạn sử dụng hoặc chưa qua kiểm định. Đặc biệt, vụ việc sử dụng hàng trăm tấn thịt lợn nhiễm dịch để chế biến thực phẩm là hồi chuông cảnh báo khẩn thiết.

Theo đại biểu, động cơ lợi nhuận là yếu tố chi phối. Một bộ phận tổ chức, cá nhân đã bất chấp pháp luật, coi nhẹ đạo đức kinh doanh và sức khỏe cộng đồng để thu lợi. Đáng nói là dù hệ thống pháp luật hiện hành tương đối đầy đủ nhưng đã bộc lộ hạn chế, chưa theo kịp thực tiễn, nhất là trong môi trường kinh doanh mạng và chuỗi cung ứng phức tạp hiện nay.

Do đó, đại biểu đề nghị Chính phủ khẩn trương rà soát, tổng kết việc thi hành Luật An toàn thực phẩm để trình Quốc hội sửa đổi, bổ sung ngay trong năm 2026, đảm bảo đồng bộ, phù hợp thực tiễn. Trong thời gian chờ sửa luật, cần đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra đột xuất và xử lý nghiêm hành vi vi phạm để đảm bảo tính răn đe. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong giám sát và truy xuất nguồn gốc; tuyên truyền hình thành văn hóa kinh doanh có trách nhiệm và tiêu dùng thông minh; phát huy vai trò của người dân trong việc giám sát, tố giác vi phạm.

Giao một cơ quan quản lý thống nhất về an toàn thực phẩm

Phát biểu làm rõ các ý kiến của đại biểu, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết, thời gian qua, Đảng, Nhà nước, cả hệ thống chính trị và toàn xã hội đã đấu tranh không khoan nhượng với tội phạm liên quan an toàn thực phẩm.

"Kỳ này, Quốc hội họp cũng đúng vào Tháng An toàn thực phẩm. Chính phủ đang chỉ đạo các cấp, ngành tập trung thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm những vi phạm trong lĩnh vực này", Phó Thủ tướng nói và khẳng định Chính phủ xác định đây là nhiệm vụ phải được thực hiện thường xuyên, liên tục, không ngừng nghỉ.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nêu rõ, thời gian qua, hàng năm, các cấp đã tăng cường kiểm tra hơn 300.000 cơ sở về an toàn thực phẩm và đã xử lý nhiều vụ vi phạm. Bộ Công an đã có nhiều chuyên án để đấu tranh với tội phạm vi phạm vệ sinh an toàn thực phẩm từ Trung ương đến địa phương nhằm phát hiện và xử lý nghiêm đối với các tội phạm liên quan vi phạm pháp luật với lĩnh vực này. Hiện nay, Chính phủ chỉ đạo Bộ Y tế hoàn thiện xây dựng dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), dự kiến trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2, tháng 10/2026. 

Đồng thời, theo Phó Thủ tướng, thời gian qua, công tác quản lý an toàn thực phẩm do nhiều bộ, ngành cùng thực hiện, nên có lúc còn chồng chéo, khoảng trống. Vì vậy, Chính phủ đang chỉ đạo xây dựng đề án, giao một cơ quan quản lý thống nhất về an toàn thực phẩm nhằm nâng cao hiệu quả quản lý trong lĩnh vực này. 

Cùng đó, Chính phủ tiếp tục tăng cường xử lý nghiêm sai phạm về an toàn thực phẩm với tinh thần đấu tranh "không vùng cấm, không ngoại lệ" nhằm bảo vệ sức khoẻ nhân dân, đồng thời có giải pháp bảo vệ doanh nghiệp làm ăn chính đáng nhưng bị ảnh hưởng vì thực phẩm kém chất lượng. Chính phủ cũng chỉ đạo các cấp, ngành tăng cường truyền thông để người dân cùng tham gia đấu tranh, phòng ngừa thực phẩm giả, kém chất lượng.