Hun đúc nghĩa tình với những người bạn thủy chung

Nhưng những gì được chứng kiến trong dịp được tháp tùng đưa tin về những hoạt động của Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh đến bốn nước Mỹ Latinh hồi giữa năm vừa qua đã khiến tôi "ngộ ra" rằng mình vẫn chưa thấu hiểu được hết những người bạn Mỹ Latinh, chưa cảm nhận hết được tình cảm sâu đậm, thủy chung mà những con người đầy nghĩa hiệp đó luôn dành cho những người bạn, người đồng chí Việt Nam.

Quả thực, chuyến "về nhà" lần này của tôi (đồng nghiệp trong nhóm phóng viên tháp tùng vẫn đùa với tôi như vậy) đã để lại cho tôi nhiều ấn tượng thật mới mẻ, khó quên.

Cuba - Người anh em thân thiết

Vì nhiều lý do kỹ thuật nên theo lịch trình, Cuba là chặng cuối cùng trong chuyến đi thăm Mỹ Latinh lần này của Tổng Bí thư. Tuy nhiên, trên thực tế thủ đô La Habana của Hòn đảo Tự do lại là điểm dừng chân đầu tiên của nhà lãnh đạo cao nhất của Đảng ta.

Chặng dừng chân ngắn và cuộc thảo luận mấy giờ đồng hồ của Tổng Bí thư với các nhà lãnh đạo Cuba tại sân bay quốc tế Jose Marti là động thái mang nhiều ý nghĩa và cho thấy vị thế thật đặc biệt của mối quan hệ giữa hai nước anh em vốn trước nay vẫn chia bùi, sẻ ngọt.

Trong chuyến thăm chính thức sau đó, nhiều thành viên trong Đoàn chính thức cũng như cánh phóng viên chúng tôi và cả những bạn đồng nghiệp Cuba ít người nói ra nhưng ai cũng mong chờ sẽ diễn ra cuộc gặp của Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh với Chủ tịch Fidel Castro.

Hy vọng vậy nhưng ai cũng biết rằng trong thời gian đó, Chủ tịch Fidel đang dưỡng bệnh và trong suốt mấy tháng trước đó Người không xuất hiện trước công chúng, không tiếp một vị khách quốc tế nào.

Trên các phương tiện thông tin đại chúng trên thế giới, đặc biệt là của phương Tây, đã xuất hiện nhiều tin đồn trái ngược nhau, thậm chí hết sức giật gân, về tình trạng sức khỏe của Fidel. Chính vì vậy, không chỉ riêng những người Việt Nam và Cuba mà có thể nói cả thế giới đều mong chờ sự kiện đó.

Cuối cùng, niềm hy vọng cũng trở thành sự thực và thậm chí còn vượt quá sự mong đợi của mọi người. Cuộc gặp gỡ đã diễn ra và cuộc đàm đạo giữa hai nhà lãnh đạo cao nhất của hai nước anh em thân thiết đã kéo dài gần hai giờ đồng hồ ngay tại nơi dưỡng bệnh của Fidel.

Bức ảnh đầy xúc động cảnh Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh và Chủ tịch Fidel Castro ôm hôn nhau thắm thiết như hai người anh em lâu ngày gặp lại nhau đã nhanh chóng được truyền đi khắp thế giới và được hầu hết các hãng thông tấn, các kênh truyền hình, các tờ báo quốc tế lớn ngay lập tức đăng tải như sự kiện lớn nhất trong ngày.

Rất ít người được có mặt trong cuộc hội ngộ đáng nhớ đó, nhưng theo những gì nghe kể lại chúng tôi được biết hôm đó Chủ tịch Fidel rất vui và dường như khỏe hẳn ra khi gặp lại Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh, nhà lãnh đạo của một đất nước mà Chủ tịch đã từng dành những tình cảm thật đặc biệt - "Vì Việt Nam, chúng ta sẵn sàng hiến dâng cả máu của mình". 

Cũng trong chặng dừng chân ở Hòn đảo Tự do, Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh đã có cuộc gặp gỡ đầy xúc động với nữ đồng chí Melba Hernandez - người từng cùng nhóm du kích do Fidel Castro chỉ huy đã tấn công vào trại lính Moncada của chế độ độc tài Batista trước đây.

Bà nguyên là Ủy viên Trung ương Đảng, được phong tặng danh hiệu Anh hùng Cuba, nguyên Chủ tịch Hội hữu nghị Cuba - Việt Nam và đã từng nhận tất cả lưu học sinh Việt Nam tại Cuba là con của mình. Nhìn cặp mắt ngấn lệ của nhà lão thành cách mạng trên 80 tuổi khi ôm hôn Tổng Bí thư Đảng ta, những người có mặt không ai nén được xúc động.

Nét mặt dạn dày sương gió nhưng ngời sáng của Bà không giấu được niềm vui khi được Tổng Bí thư đến thăm tại nhà riêng, một ngôi nhà giản dị và được trang trí với nhiều kỷ vật từ Việt Nam. Bày tỏ những tình cảm sâu đậm đối với nhân dân Việt Nam, Bà nhắc lại những kỷ niệm không bao giờ quên của mình trong những chuyến thăm Việt Nam, đất nước mà từ lâu Bà đã coi là Tổ quốc thứ hai của mình.

Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh cũng không giấu được xúc động khi cảm ơn những tình cảm thủy chung, sâu đậm và sự ủng hộ không mệt mỏi của nữ đồng chí Melba đối với nhân dân ta; chúc Bà dồi dào sức khỏe, tiếp tục cống hiến cho sự nghiệp cách mạng Cuba và cho tình hữu nghị, đoàn kết giữa hai dân tộc. Tổng Bí thư ngỏ ý một lần nữa được đón tiếp người bạn chí tình này trở lại thăm Việt Nam.

Cựu du kích quân Caracas và cuốn văn kiện Đại hội Đảng X Đảng Cộng sản Việt Nam

Trong chương trình làm việc của Tổng Bí thư tại Venezuela, ngoài các hoạt động chính thức thì điểm gây sự chú ý nhất đối với chúng tôi chính là cuộc gặp gỡ với các cựu du kích cách mạng đã từng tham gia trực tiếp vào vụ bắt sống một đại tá Mỹ ngay giữa thủ đô Caracas năm 1964 để đòi đổi lấy tự do cho anh Nguyễn Văn Trỗi.

Cuộc gặp diễn ra thật cảm động tại khách sạn nơi Đoàn đại biểu cấp cao nước ta lưu trú. Những người du kích dũng cảm có hành động táo bạo năm nào nay đã lớn tuổi, trong đó một cụ phải có người dìu đi. Mặc dù vậy, ở họ vẫn toát lên lòng nhiệt tình cách mạng và những tình cảm thắm thiết nguyên vẹn đối với Việt Nam.

Trong không khí thật chân tình, các cụ hào hứng kể lại chi tiết về hành động phi thường, vì nghĩa cả của mình cách đây gần nửa thế kỷ và dành những lời ca ngợi tốt đẹp nhất đối với dân tộc Việt Nam, một dân tộc mà họ cho là tấm gương của lòng dũng cảm và tinh thần bất khuất trước ngoại xâm.

Trong suốt cuộc gặp gỡ đầy cảm động đó, tôi chú ý một cụ ôm khư trong lòng một số cuốn sách và luôn lặng lẽ đưa khăn lên chấm nước mắt. Sau đó tôi mới biết đó là một cựu thành viên vũ trang của Đảng Cộng sản Venezuela và ông đem những cuốn sách đó để tặng Tổng Bí thư. Điều đặc biệt là trong số những cuốn sách đó có cuốn in các văn kiện của Đại hội X của Đảng ta, được in bằng tiếng Tây Ban Nha.

Trước những người bạn chí tình, đã từng sẵn sàng hy sinh tính mạng vì sự nghiệp của nhân dân Việt Nam, nhà lãnh đạo cao nhất của Đảng ta cũng không giấu được xúc động. Đồng chí cảm ơn nghĩa cử và những tình cảm cao đẹp mà các cựu chiến sĩ du kích Venezuela đã dành cho Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi và nhân dân Việt Nam.

Ánh mắt của những người bạn Venezuela sáng lên vẻ tự hào khi Tổng Bí thư khẳng định trong mọi thắng lợi của nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến vì độc lập, tự do và thống nhất Tổ quốc trước đây luôn có phần đóng góp quý báu của bạn bè, đồng chí quốc tế, trong đó có nhân dân Venezuela. Nhân dân Việt Nam luôn ghi nhớ và mãi mãi biết ơn sự ủng hộ và giúp đỡ đó.

Xuống đường vì Việt Nam

Các cuộc tiếp xúc, chính thức hay không chính thức, giữa Tổng Bí thư Đảng ta với các nhà lãnh đạo nhà nước, đại diện của các đảng, phong trào, tổ chức và nhân sĩ cánh tả ở các nước Brazil, Chile và Venezuela đều khẳng định vị thế vững chắc của Việt Nam trong lòng bạn bè quốc tế.

Điều trùng hợp thú vị là rất nhiều vị lãnh đạo nhà nước, lãnh đạo đảng phái và tổ chức xã hội ở các nước mà Tổng Bí thư đi thăm lần này đã từng tham gia hoạt động chính trị trong những năm mà đất nước ta đang tiến hành cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Nhiều người trong họ "khoe" với niềm tự hào không giấu giếm đã từng xuống đường ủng hộ nhân dân Việt Nam, phản đối cuộc chiến tranh xâm lược của Mỹ. Một số người khẳng định chính họ đã trưởng thành trong những năm tháng hoạt động vì Việt Nam đầy sôi nổi đó. 

Trong số những người bạn cũ mà tôi may mắn được gặp lại dịp này là một người bạn... Argentina - bà Poldi Sosa Schmidt. Người phụ nữ gốc Đức 60 tuổi này là người sáng lập đồng thời là Chủ tịch Viện Văn hóa Argentina -Việt Nam, một người cũng từng nhiều lần xuống đường vì Việt Nam.

Trong thời gian thường trú tại Buenos Aires, tôi đã từng có nhiều dịp được cộng tác với bà trong các hoạt động giao lưu hữu nghị giữa hai nước. Biết tin Đoàn đại biểu cấp cao nước ta đi thăm nước Chile láng giềng, bà đã không ngần ngại bay sang để có dịp... "gặp lại những người bạn Việt Nam của tôi".

Trong rất nhiều cuộc tiếp xúc khác nữa, những người bạn Mỹ Latinh đều dành những lời tốt đẹp để ca ngợi Chủ tịch Hồ Chí Minh, bày tỏ khâm phục những thành tựu mà Việt Nam đã và đang đạt được trong sự nghiệp đổi mới, xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Một số bạn bè nhấn mạnh Việt Nam từng là ngọn cờ giải phóng dân tộc trong thế kỷ XX và ngày nay là tấm gương về phát triển kinh tế đi đôi với thực hiện công bằng, bình đẳng và tiến bộ xã hội.

Mọi người đều đánh giá chuyến thăm đầu tiên của Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam tới bốn nước Mỹ Latinh lần này là sự cổ vũ, động viên to lớn đối với các lực lượng cánh tả, yêu nước, tiến bộ ở khu vực trong nỗ lực củng cố độc lập dân tộc, tăng cường đoàn kết và đồng thuận xã hội, xây dựng đất nước phát triển phồn vinh và tiến bộ xã hội.

Âu đó cũng là mục tiêu, khát vọng chung của nhân dân Việt Nam và nhân dân Mỹ Latinh và điều đó cũng giúp lý giải phần nào những tình cảm thật đặc biệt mà những người bạn nghĩa hiệp, thủy chung ở bên Tây Bán Cầu đã dành cho Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh và Đoàn đại biểu Việt Nam trong suốt chuyến đi