Cứu trâu ở Hà Giang

4 tiếng đồng hồ ngược dốc, trong mưa, sương mù đặc quánh với cái lạnh 3-4 độ C rồi tôi cũng đến được đỉnh Nặm Piên, đỉnh núi cao nhất Nậm Ty. Đầu bản tôi gặp hình ảnh vợ chồng Càn Mình Hầu đang cuốn chiếc chăn bông cho hai con nghé trong cái rét cắt da, cắt thịt.

Chăn ấm của nhà Hầu cũng đã đem ra đắp cho hai con trâu tội nghiệp đang run lên vì rét. Nhìn anh Hầu khoác chiếc áo "đại cán" của bộ đội cũ sờn cũng đang run lên vì rét khiến tôi cũng cay xè mắt.

Chị Dậu vợ anh Hầu khóc kể với tôi: "Nhà có 5 con trâu, thì ba con trâu mộng đều chết cả, chỉ còn lại hai con nghé con này, mà rét thế này liệu có còn sức mà sống, cái rét đã làm nhà tao nghèo rồi cán bộ ơi".

Chị Dậu giàn giụa nước mắt. Vậy là, những đầu cơ nghiệp của chị đều đã chết rét. Vụ mùa này quả là một nỗi nhọc nhằn gánh nặng trên đôi vai của chị. Cả gia sản nhà Hầu là mấy con trâu trị giá cả chục triệu một con đều đã theo cái giá lạnh mà đi. Bỗng chốc nhà Hầu trở thành hộ nghèo khi vừa qua cái Tết.

Hầu bảo: Lo nhất là đến vụ rồi mà không có trâu cày nương, tao cũng không biết xoay xở thế nào đâu nhà báo ạ. Đàn con của Hầu ba đứa, đứa lớn 13 tuổi đứa nhỏ 4 tuổi đang co ro trong rét. Thằng lớn có vẻ buồn nhất, có lẽ nó tiếc ba con trâu - người bạn thân thiết, hiền lành của nó đã chết vì rét.

Đến Nặm Piên lần này có lẽ chuyện người dân bàn nhiều nhất, lo nhiều nhất là đàn trâu của họ cứ vơi dần theo cái rét. Trưởng bản Phàn Dùn Vội chua chát nói với tôi: Cả thôn có 84 hộ nuôi 205 con trâu mà toàn giống trâu mộng cả. Đến giờ trâu đã chết 30 con rồi, cả bản mấy hôm nay toàn phải ăn thịt trâu chết rét… Cả bản ai ai cũng buồn, nhất là các bà vợ cứ tiếc của khóc trâu chết rét đến là tội nghiệp…

Xã Nậm Ty nằm trên những đỉnh núi cao của huyện Hoàng Su Phì đỉnh cao nhất cao đến 1.300m so với mực nước biển. Tôi đến Nậm Ty trong dày đặc của sương núi, chiếc ôtô khách bò từng mét đường trong sương đặc quánh trắng xoá. Nậm Ty đang chống rét, cả Nậm Ty đang khóc trâu chết rét.

Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Thào Khay Páo mặt buồn thiu nói với tôi: Đến thời điểm này toàn xã số trâu chết rét đã lên đến gần 400 con rồi. Nếu thời tiết khắc nghiệt thế này, thì số trâu chết rét sẽ tăng cao. Hiện đàn trâu của Nậm Ty còn 1.820 con, toàn xã đang cùng dồn sức, dồn lực cứu trâu chết rét.

"Giải cứu" trâu chết rét

Theo số liệu thống kê của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh, đến thời điểm hiện nay, Hà Giang đã có trên 4.000 con trâu chết rét, giá rét làm cho Hà Giang thiệt hại gần chục tỷ đồng.

Số trâu chết rét tập trung ở các huyện phía Tây của tỉnh gồm huyện Quang Bình, Hoàng Su Phì, Xín Mần, Vị Xuyên, Bắc Quang Bắc Mê và Bắc các huyện Mèo Vạc, Quản Bạ.

Ông Nguyễn Văn Bào, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh cho hay: Để tăng cường các biện pháp chống rét cho đàn gia súc, Sở đã cử các đoàn công tác của Chi cục Thú y, phòng nông nghiệp các huyện, thị trực tiếp xuống các xã hướng dẫn người dân cách chống rét cho trâu, bò, tăng cường che chắn chuồng trại, cho trâu uống nước muối ấm, cho ăn cám, tinh bột, đốt lửa sưởi ấm cho trâu. Vận động người dân không chăn thả trâu vào ngày giá rét.

Hiện nay, công tác chống rét cho trâu, bò được triển khai rộng khắp trên địa bàn toàn tỉnh, nhằm hạn chế thấp nhất những thiệt hại do thời tiết gây nên.

Đến các huyện Hoàng Su Phì, Xín Mần trong những ngày giá rét và sương mù này, lòng tôi như quặn thắt trước sự thiệt hại của người dân, vì đàn trâu của họ chết rét quá nhiều.

Dọc đường đi tôi không thể đếm hết những chòi bạt dựng tạm bán thịt trâu chết rét giá rẻ 35.000 - 40.000 đồng/kg thịt. Nước mắt những người nông dân ứa ra vì thiên tai. Có nhà trâu chết cả đàn 14 - 15 con, ước thiệt hại trên trăm triệu đồng. 

Hoàng Su Phì cũng là địa phương bị thiệt hại nặng trong đợt rét này, số liệu thống kê chưa đầy đủ thì đến thời điểm này huyện có gần 1.000 con trâu, bò chết rét.

Ông Triệu Tài Vinh, Bí thư Huyện ủy cho biết: Huyện đã tập trung số cán bộ khuyến nông, thú y, từ huyện đến xã đến từng thôn, bản hướng dẫn bà con cách phòng tránh rét cho đàn gia súc. Trước mắt, huy động mọi nguồn lực trong dân để cứu trâu chết rét.

Trên đường rời miền buốt giá trong xương mù đặc quánh miền viễn biên, tôi cứ day dứt bởi hình ảnh cậu bé Phàng Chẩn Siu mong manh trong chiếc áo Tà Phủ đứng khóc cạnh đường trên cổng Trời Hai vì thương con nghé qụy ngã vì lạnh không thể đi được, nghé rét. Bao người nông dân khác lại đang tất tưởi chống rét cho mình, chống rét cho trâu - đầu cơ nghiệp của họ…!