Venezuela mở đường tư nhân hóa ngành dầu mỏ

Động thái này được xem là nhằm đáp ứng một yêu cầu then chốt từ phía Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong bối cảnh Washington gia tăng sức ép nhằm buộc Caracas mở cửa lĩnh vực năng lượng cho đầu tư nước ngoài.

Lễ ký luật diễn ra ngày 29/1 (giờ địa phương) với sự tham dự của đại diện công nhân dầu khí nhà nước. Phát biểu tại sự kiện, bà Delcy Rodriguez khẳng định cải cách là bước đi tích cực cho nền kinh tế Venezuela. “Chúng ta đang nói về tương lai, về đất nước mà chúng ta sẽ trao lại cho con cháu mình”, bà nói.

Chỉ vài giờ trước đó, Quốc hội Venezuela – nơi đảng Xã hội Thống nhất cầm quyền chiếm đa số – đã thông qua dự luật. Chủ tịch Quốc hội Jorge Rodriguez, đồng thời là anh trai của quyền tổng thống, tuyên bố: “Sau những đau khổ sẽ là những điều tốt đẹp”.

Theo nội dung luật mới, các doanh nghiệp tư nhân sẽ được trao quyền kiểm soát hoạt động sản xuất và tiêu thụ dầu mỏ tại Venezuela. Đạo luật cũng quy định các tranh chấp pháp lý liên quan đến lĩnh vực dầu khí sẽ được giải quyết bên ngoài hệ thống tòa án Venezuela – một yêu cầu lâu nay của các tập đoàn nước ngoài, vốn cho rằng hệ thống tư pháp trong nước chịu ảnh hưởng nặng nề của đảng cầm quyền. Bên cạnh đó, mức tiền bản quyền mà chính phủ được thu từ hoạt động dầu mỏ sẽ bị khống chế ở mức tối đa 30%.

Cải cách diễn ra trong bối cảnh chính quyền của Tổng thống Trump gia tăng sức ép sau vụ quân đội Mỹ bắt giữ cựu lãnh đạo Venezuela Nicolas Maduro và phu nhân Cilia Flores hôm 3/1. Washington nhiều lần cảnh báo bà Rodriguez sẽ phải “trả giá rất đắt, thậm chí còn lớn hơn ông Maduro” nếu không chấp nhận mở cửa ngành dầu mỏ cho đầu tư nước ngoài.

Cùng thời điểm Caracas thông qua luật mới, chính quyền Mỹ thông báo nới lỏng một phần các biện pháp trừng phạt đối với dầu mỏ Venezuela. Bộ Tài chính Mỹ cho biết sẽ cho phép các giao dịch hạn chế của chính phủ Venezuela và Tập đoàn Dầu khí quốc gia PDVSA, nếu các giao dịch này “cần thiết cho việc khai thác, xuất khẩu, tái xuất, mua bán, vận chuyển hoặc tinh chế dầu có nguồn gốc từ Venezuela” bởi một thực thể của Mỹ đã được thiết lập.

Trước đó, toàn bộ ngành dầu mỏ Venezuela nằm dưới các lệnh trừng phạt nghiêm ngặt mà Mỹ áp đặt từ năm 2019, trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của ông Trump. Các biện pháp thay đổi công bố ngày 29/1 được đưa ra nhằm khiến thị trường dầu mỏ Venezuela trở nên hấp dẫn hơn đối với các tập đoàn quốc tế, dù nhiều doanh nghiệp vẫn thận trọng trước rủi ro chính trị và pháp lý tại quốc gia này.

Sau vụ bắt giữ ông Maduro, các quan chức Mỹ tuyên bố Washington sẽ quyết định dầu mỏ Venezuela được bán cho ai và theo những điều kiện nào, đồng thời yêu cầu nguồn thu được chuyển vào một tài khoản ngân hàng do Mỹ kiểm soát. Những lo ngại liên quan đến tính pháp lý cũng như vấn đề chủ quyền quốc gia đã bị Tổng thống Trump và các đồng minh bác bỏ, khi họ từng khẳng định dầu mỏ Venezuela “nên thuộc về Mỹ”.