Tổng thống Donald Trump tuyên bố rút Mỹ khỏi 66 tổ chức quốc tế

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa chính thức thông báo kế hoạch rút khỏi 66 tổ chức quốc tế và các cơ quan thuộc Liên Hợp Quốc (LHQ). Quyết định này được đưa ra sau một đợt rà soát quy mô lớn nhằm xác định các tổ chức mà Washington cho rằng “đi ngược lại lợi ích của quốc gia”.

Trong bản ghi nhớ được Nhà Trắng công bố vào tối 7/1 (giờ địa phương), Tổng thống Donald Trump khẳng định Mỹ sẽ không chỉ chấm dứt sự tham gia mà còn cắt toàn bộ nguồn tài trợ cho các tổ chức nằm trong danh sách.

Danh sách bị ảnh hưởng bao gồm 35 tổ chức ngoài LHQ và 31 thực thể thuộc hệ thống LHQ. Trong số đó, đáng chú ý có các tổ chức quan trọng về môi trường và quản trị toàn cầu như: Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi khí hậu (IPCC) – cơ quan khoa học hàng đầu đánh giá về biến đổi khí hậu, Công ước khung của LHQ về Biến đổi khí hậu (UNFCCC), Liên minh Bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN), Viện Quốc tế về Dân chủ và Hỗ trợ bầu cử (International IDEA), Quỹ Dân số LHQ (UNFPA) và Quỹ Dân chủ của LHQ.

Đáng chú ý, danh sách còn bao gồm cả các cơ quan bảo vệ nhóm đối tượng dễ bị tổn thương trong xung đột, như Văn phòng Đại diện đặc biệt của Tổng thư ký LHQ về trẻ em và xung đột vũ trang.

Đây không phải là lần đầu tiên ông Trump thực hiện các bước đi nhưu vậy trong nhiệm kỳ thứ hai của mình. Kể từ khi nhậm chức vào tháng 1 năm ngoái, ông đã tái thực thi việc rút Mỹ khỏi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Thỏa thuận khí hậu Paris và Hội đồng Nhân quyền LHQ – những quyết định vốn từng bị chính quyền tiền nhiệm Joe Biden đảo ngược.

Đặc biệt, việc Mỹ rút khỏi WHO dự kiến sẽ có hiệu lực vào ngày 22/1/2026. Với khoản đóng góp khoảng 261 triệu USD (chiếm 18% ngân sách của WHO trong giai đoạn 2024-2025), sự rút lui của Washington được dự báo sẽ tạo ra một lỗ hổng tài chính lớn, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến các chương trình phòng chống đại dịch và bệnh lao trên toàn cầu.

Bên cạnh đó, chính quyền ông Trump cũng duy trì lệnh cấm tài trợ cho Cơ quan LHQ hỗ trợ người tị nạn Palestine (UNRWA) và tiếp tục gây sức ép lên các cá nhân, tổ chức quốc tế có quan điểm trái chiều với chính sách của Mỹ, điển hình là việc áp đặt trừng phạt đối với báo cáo viên đặc biệt của LHQ Francesca Albanese.

Trước tuyên bố cứng rắn từ Nhà Trắng, người phát ngôn của LHQ, ông Stephane Dujarric, cho biết LHQ đã ghi nhận thông tin và dự kiến sẽ sớm có phản hồi chính thức.

Giới quan sát nhận định, dù tuyên bố muốn giảm bớt sự can thiệp vào các diễn đàn đa phương, ông Trump vẫn sử dụng quyền lực của Mỹ để gây ảnh hưởng lên các quyết định quốc tế. Trong quá khứ, ông từng đe dọa trừng phạt các nhà ngoại giao liên quan đến thuế nhiên liệu vận tải biển và sử dụng quyền phủ quyết tại Hội đồng Bảo an để định hướng các giải pháp cho các cuộc xung đột khu vực.

Việc đồng loạt rời bỏ 66 tổ chức quốc tế lần này không chỉ thể hiện triết lý “Nước Mỹ trên hết” mà còn đặt ra thách thức chưa từng có đối với hệ thống quản trị đa phương đã tồn tại hàng thập kỷ qua.