Mỹ tuyên bố “không cần giúp đỡ” để mở lại eo biển Hormuz

Phát biểu tại Phòng Bầu dục trong cuộc gặp với Thủ tướng Ireland Michael Martin ngày 17/3, ông Trump nhấn mạnh: “Chúng tôi không cần quá nhiều sự hỗ trợ, và thực tế là không cần bất kỳ sự giúp đỡ nào” liên quan đến việc kiểm soát tuyến vận tải chiến lược này, Al Jazeera đưa tin.

Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Mỹ đồng thời chỉ trích các đồng minh phương Tây, trong đó có Anh, Pháp và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), vì từ chối tham gia liên minh hải quân do Mỹ đề xuất.

“Chúng tôi đã giúp họ rất nhiều – có hàng nghìn binh sĩ Mỹ đồn trú trên khắp thế giới – vậy mà họ không muốn hỗ trợ chúng tôi, điều đó thật đáng ngạc nhiên”, ông Trump nói.

Eo biển Hormuz – nằm giữa Iran và bán đảo Arab – là một trong những tuyến vận tải năng lượng quan trọng nhất thế giới, với khoảng 20% lượng dầu toàn cầu đi qua mỗi ngày. Việc gián đoạn tại đây đã khiến giá năng lượng tăng mạnh và làm dấy lên lo ngại về an ninh hàng hải quốc tế.

Cuối tuần qua, ông Trump đã kêu gọi các quốc gia có lợi ích tại khu vực tham gia một liên minh hải quân nhằm đảm bảo “tự do lưu thông” qua eo biển. Đến ngày 17/3, ông cho biết “nhiều quốc gia” đã đồng ý tham gia và “đang trên đường triển khai”, dù không nêu rõ danh sách cụ thể.

Khi được hỏi về các thành viên liên minh, ông Trump nhấn mạnh sự ủng hộ từ các nước Trung Đông, bao gồm Qatar, UAE, Arab Saudi và Bahrain, cũng như Israel. Tuy nhiên, hiện chưa có quốc gia nào trong số này chính thức xác nhận tham gia liên minh do Mỹ dẫn dắt.

Ở chiều ngược lại, nhiều đồng minh của Mỹ đã công khai từ chối hoặc tỏ ra thận trọng với đề xuất này.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron khẳng định Paris sẽ không tham gia các hoạt động quân sự nhằm “mở hoặc giải phóng” eo biển Hormuz trong bối cảnh hiện tại.

“Chúng tôi không phải là một bên trong cuộc xung đột, và vì vậy Pháp sẽ không tham gia”, ông Macron tuyên bố, đi ngược lại kỳ vọng trước đó của Washington.

Tại Anh, Thủ tướng Keir Starmer cũng hạ thấp khả năng London tham gia liên minh. Nhiều quốc gia khác như Đức, Italy, Tây Ban Nha, Australia, Ba Lan, Nhật Bản và Hàn Quốc cũng cho biết cần thêm thời gian xem xét hoặc đã từ chối đề xuất.

Ông Trump dành những chỉ trích gay gắt nhất cho NATO, đặt câu hỏi về mức độ cam kết của liên minh này đối với Mỹ.

“Tôi nghĩ NATO đang phạm một sai lầm rất lớn,” ông nói. “Đây là một phép thử quan trọng – chúng tôi không cần họ, nhưng họ lẽ ra nên có mặt.”