Điều hành hiệu quả chính sách tiền tệ, bảo đảm an ninh tài chính quốc gia

Năm 2025 là năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là năm cuối thực hiện Kế hoạch phát triển KTXH 5 năm 2021-2025 với quyết tâm tăng tốc, bứt phá, về đích, thực hiện mục tiêu tăng trưởng từ 8% trở lên và chuẩn bị, củng cố các yếu tố nền tảng, đột phá phát triển đất nước, tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn tới; thực hiện “cuộc cách mạng” về tinh gọn tổ chức bộ máy; tiến hành Đại hội Đảng các cấp tiến tới Đại hội XIV của Đảng. Nền kinh tế có thời cơ, thuận lợi và khó khăn, thách thức đan xen, nhưng khó khăn, thách thức nhiều hơn, nhất là từ các yếu tố bất lợi bên ngoài và tình hình thiên tai, bão lũ, “bão chồng bão, lũ chồng lũ” trong nửa cuối năm.

Trong bối cảnh đó, ngành Tài chính đã nỗ lực khắc phục khó khăn, vận hành thông suốt, hiệu quả tổ chức bộ máy mới, bao quát đầy đủ, toàn diện chức năng, nhiệm vụ mới của Bộ sau sắp xếp, sáp nhập, đóng góp quan trọng vào những thành tựu về tăng trưởng, phát triển đất nước trong năm 2025 và cả nhiệm kỳ 2020-2025, góp phần tạo nền tảng vững chắc để bước vào giai đoạn tăng trưởng cao, bền vững trong thời gian tới.

Theo đó, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát, các cân đối lớn được bảo đảm. Tăng trưởng GDP năm 2025 ước đạt khoảng 8%, bình quân 5 năm đạt 6,3%; GDP bình quân đầu người năm 2025 ước đạt khoảng hơn 5.000 USD, gấp 1,4 lần năm 2020 (3.552 USD), vào nhóm thu nhập trung bình cao. Lạm phát hằng năm duy trì dưới 4%, thấp hơn mục tiêu, trong đó năm 2025 là khoảng 3,3%.

Thu NSNN đến ngày 31/12/2025 đã đạt khoảng 2,65 triệu tỷ đồng, vượt 34,74% dự toán và tăng 30,3% so với cùng kỳ, hoàn thành mục tiêu đề ra (vượt ít nhất 25% dự toán); cơ cấu thu theo hướng bền vững, chủ yếu là từ sản xuất kinh doanh; cả giai đoạn đạt khoảng 18,3% GDP (mục tiêu là từ 16% trở lên) trong khi đã miễn, giảm, gia hạn thuế, phí… khoảng 1,1 triệu tỷ đồng; tiết kiệm triệt để chi hành chính để tăng chi an sinh xã hội, tỷ lệ chi đầu tư phát triển tăng từ 28% tổng chi NSNN giai đoạn trước lên khoảng 32-33% tổng chi NSNN, bảo đảm chi cho quốc phòng, an ninh, an sinh xã hội, bộ máy và tập trung nguồn lực phát triển kết cấu hạ tầng; bội chi, nợ công trong ngưỡng an toàn, bình quân 5 năm lần lượt đạt khoảng 3,1-3,2% GDP và 35-36% GDP...

Thị trường tài chính phát triển ổn định, hiện đại; thị trường chứng khoán đã được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp trong năm 2025. Kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2025 đạt trên 930 tỷ USD, gấp 1,7 lần năm 2020; xuất siêu ước đạt trên 20 tỷ USD…

Phát biểu chỉ đạo hội nghị Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính biểu dương những kết quả, thành tích Bộ Tài chính đạt được trong năm 2025. Trong đó, khái quát thành tích này bằng 32 từ khoá: Tham mưu chính xác - Bộ máy tinh gọn - Thể chế hoàn thiện - Thu chi có dư - Doanh nghiệp đổi mới - Vĩ mô ổn định - Nhân dân hạnh phúc - Đất nước phát triển.

Thủ tướng yêu cầu ngành Tài chính thẳng thắn nhìn vào các tồn tại, hạn chế: Giải ngân vốn đầu tư công vẫn là một “nút thắt” dai dẳng; Phát triển kinh tế tư nhân và tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước chưa đạt kết quả như kỳ vọng; Áp lực điều hành vĩ mô vẫn rất lớn trước các biến động quốc tế - vừa phải mở rộng hợp lý để hỗ trợ tăng trưởng nhưng phải giữ kỷ luật để tránh bất ổn vĩ mô; Quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vẫn gặp những khó khăn bước đầu.

Về bài học kinh nghiệm, Thủ tướng nhấn mạnh bài học đoàn kết, thống nhất trong hệ thống chính trị; nắm chắc tình hình, phản ứng kịp thời, linh hoạt, hiệu quả; kết hợp hài hòa, hợp lý, hiệu quả giữa chính sách tiền tệ với chính sách tài khoá.

Thủ tướng nêu rõ, năm 2026 này phải tạo đột phá để bảo đảm đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Trên tinh thần đó, Thủ tướng khái quát phương châm lãnh đạo điều hành năm 2026 với 24 từ: “Khát vọng hùng cường – Thể chế tiên phong - Điều hành hiệu quả - Số hóa đi đầu – Thu chi đột phá – Tài chính bền vững”. Theo đó, ngành Tài chính phải có khát vọng, tầm nhìn, nhìn xa trông rộng, nghĩ sâu làm lớn; phải tháo gỡ các nút thắt cho người dân, doanh nghiệp; điều hành linh hoạt và hiệu quả; đi đầu trong chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu, nhất là trong lĩnh vực thu thuế, phí, lệ phí. Thu đúng, thu đủ, thu kịp thời; bảo đảm lợi ích hài hoà, rủi ro chia sẻ; tăng cường tiết kiệm chi. Tài chính quốc gia phải bền vững, đầu tư trọng tâm, trọng điểm.

Năm 2026, Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính tiên phong đổi mới tư duy, chuyển từ quản lý sang kiến tạo, chuyển đổi từ trạng thái thể chế là điểm nghẽn sang cạnh tranh quốc gia. Bộ Tài chính tập trung nguồn lực cho công trình lớn như đường sắt cao tốc Bắc Nam. Xây dựng chính sách chuyển đổi hộ kinh doanh thành doanh nghiệp, doanh nghiệp nhỏ thành doanh nghiệp lớn. Thủ tướng biểu dương tinh thần, sáng kiến của Cục Thuế trong chiến dịch 60 ngày đêm chuyển đổi thuế khoán sang kê khai. Giải ngân 100% vốn đầu tư công để trở thành động lực tăng trưởng.

Tiếp tục tiếp tục tiên phong trong khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục, đào tạo. Trước ngày 15/1 này, Bộ Tài chính phải cấp phép cho sàn giao dịch tài sản mã hóa trên tinh thần mạnh dạn, dám nghĩ, dám làm, tất cả vì sự phát triển của đất nước; sớm hình thành Cổng đầu tư một cửa quốc gia để tăng cường thu hút đầu tư; làm tốt công tác truyền thông, truyền thông phải đi trước một bước, tạo sự đồng thuận của xã hội.

Thủ tướng nhấn mạnh, mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 là một “ngọn núi cao” cần phải chinh phục, đòi hỏi sự nỗ lực gấp bội của từng cán bộ ngành Tài chính; do đó phải phân công  "6 rõ: Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả"; phải biến khát vọng thành hiện thực. Đảng, Nhà nước luôn tin tưởng vào ngành Tài chính sẽ hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao phó.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, năm 2025 tiếp tục là năm có nhiều khó khăn, thách thức lớn vượt ngoài dự báo, nhất là những biến động bất định, khó lường trên thị trường tài chính, thương mại; thiên tai, lũ lụt, biến đổi khí hậu gây thiệt hại nặng nề. Trong bối cảnh đó, Bộ Tài chính đã thực hiện cuộc sắp xếp tổ chức bộ máy lớn chưa từng có từ trung ương đến địa phương, với việc giảm 37% đầu mối.

Ngày 1/3/2025 là dấu mốc lớn của ngành Tài chính khi hợp nhất Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp và một phần chức năng của Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia thành Bộ Tài chính mới.

Sau 2 lần sắp xếp, Bộ giảm 3.600 đầu mối, tương đương 37%, giúp tinh gọn mạnh mẽ. Bộ cũng cắt 5 phòng thuộc các vụ, đồng thời xây phương án giảm 11 đơn vị sự nghiệp, từ 35 xuống 24 đơn vị (giảm 31%).