Bài cuối: Đắng lòng từ những cuộc chơi “quên đường về” và nỗi đau của các bậc sinh thành

Sự hối hận muộn màng

Ở Cơ sở cai nghiện ma tuý số 1 thuộc Phòng CSĐT tội phạm về ma tuý, Công an TP Hà Nội, cái tên Nguyễn Ngọc Trâm đã rất đỗi quen thuộc với các cán bộ quản lý. Vào cơ sở cai nghiện từ khi 14 tuổi, đến nay Trâm đang đang cai nghiện bắt buộc lần thứ 4.

“Lần trở lại này, tôi thấy có nhiều thay đổi ở cơ sở. Nơi ở khang trang, việc ăn uống và sinh hoạt cũng đầy đủ hơn. Hằng ngày, tôi được tham gia tập luyện tập thể dục, thể thao để rèn luyện sức khoẻ. Đồng thời, trong thời gian này, tôi cũng nhận được sự quan tâm, động viên, hướng dẫn tận tình của các cán bộ… Điều đó, giúp tôi vượt qua cơn nghiện về thể chất. Các cán bộ còn kiên nhẫn giáo dục, định hướng, giúp tôi hiểu rõ giá trị của cuộc sống, trách nhiệm với bản thân và gia đình, xã hội cũng như con đường hoàn lương phía trước” - Trâm mở đầu câu chuyện.

Giọng buồn buồn, Trâm nhớ lại, năm 6 tuổi, bố mẹ chia tay. Sau khi bản án có hiệu lực không lâu, bố Trâm đi bước nữa để lại Trâm cho ông bà nội nuôi dưỡng. Những cú sốc liên tiếp khiến cô gái đang ở tuổi ăn chưa no, lo chưa tới lại thiếu tình yêu thương của bố, mẹ trở lên ngỗ nghịch, sống bất cần. Năm 14 tuổi, Trâm bỏ học rồi bắt đầu đua đòi đám bạn xấu, sử dụng trái phép chất ma tuý, ban đầu là bóng cười. “Tôi trốn gia đình đi chơi bóng cười được 2 lần thì bị gia đình phát hiện… Sau khi test, xác định dương tính với ma tuý, tôi được đưa vào Cơ sở cai nghiện ma tuý số 1, phân khu 2, Yên Bài, Ba Vì, Hà Nội để học tập và trị liệu. Lần đầu tiên xa nhà, khi đó, tôi đã khóc rất nhiều nhưng sau một thời gian đã hoà đồng hơn. Sau khi hết thời gian học tập và trị liệu, tôi được về nhà… Nhưng chỉ được một thời gian, tôi lại tiếp tục giao du với bạn bè cũ rồi tiếp tục sử dụng ma tuý” - Trâm nhớ lại. Vào thời điểm đó, vì đang trong thời gian quản lý sau cai nên sau khi xác định Trâm tiếp tục sử dụng trái phép chất ma tuý, cô được vào cơ sở cai nghiện tự nguyện lần thứ hai.

“Lần thứ hai vào đây, tôi cảm thấy rất buồn và nhớ nhà. Song vì đã từng trải qua môi trường này rồi nên tôi không còn bỡ ngỡ như trước nữa” - Trâm cho biết. Sau khi kết thúc thời gian học tập và trị liệu lần thứ 2, Trâm rời cơ sở đã dọn ra ngoài sống cùng người bạn trai, cũng là một đối tượng chơi bời lêu lổng. Thời gian đầu, khi thấy bạn trai sử dụng trái phép chất ma tuý, Trâm quyết tâm không sử dụng; đồng thời dùng tình cảm khuyên người bạn trai từ bỏ ma tuý… Nhưng “gần mực thì đen…”, sau đó Trâm đã không kiềm chế được bản thân lại tái nghiện và tiếp tục bị đưa vào Cơ sở cai nghiện ma tuý số 1, cai nghiện tự nguyện 6 tháng. Sau lần thứ 3 cai nghiện trở về, Trâm đã 17 tuổi, cô mở một cửa hàng kinh doanh quần áo. Công việc làm ăn thuận lợi nên chỉ một thời gian ngắn, Trâm đã kiếm được một số tiền không nhỏ. Nhưng một lần nữa, Trâm lại lao vào những cuộc chơi “vô tiền, khoáng hậu” và lần này Trâm buộc phải cai nghiện bắt buộc trong thời gian 2 năm.

“Tôi rất hối hận… Chỉ vì thiếu bản lĩnh và đua đòi, tôi đã bỏ lỡ thanh xuân. Khi được trở về, tôi sẽ quyết tâm thay đổi, không dính đến ma tuý” – Trâm giãi bày. Trò chuyện với Trâm, tôi tin rằng sự nghiêm khắc nhưng đầy nhân văn, sự tận tuỵ và tinh thần trách nhiệm của các cán bộ Cơ sở cai nghiện ma tuý số 1 sẽ tiếp thêm cho Trâm niềm tin và nghị lực để cô gái này thay đổi bản thân, quyết tâm từ bỏ ma tuý và làm lại cuộc đời. “Đối với tôi, đây không chỉ là sự giúp đỡ về chuyên môn mà còn là sự cảm hoá bằng tình người, điều mà tôi vô cùng trân trọng và biết ơn”, Trâm tiếp lời.

Giá đắt phải trả cho hành vi phạm tội

“Cháu chỉ nghĩ rằng mình đi làm thuê, mọi việc chủ quán phải chịu trách nhiệm… ”, bị can Hồ Quang Hận (SN 2008, trú tại tỉnh Quãng Ngãi) nghẹn ngào nói trong nước mắt, trên gương mặt lộ rõ sự hoang mang tột độ. Khi biết bị Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội bắt giữ về hành vi đồng phạm trong vụ án “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý”, Hận không giấu được sự ân hận.

 Khi bị bắt giữ, Hồ Quang Hận chưa đủ 18 tuổi, là bị can nhỏ nhất trong vụ án. Cùng bị bắt giữ với Hận trong tụ điểm phức tạp về ma tuý này còn có một số nhân viên khác; tất cả đều rất bàng hoàng khi biết họ đều là đồng phạm trong vụ án “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý”. Lúc này, mọi sự hối hận với Hận và các bị can khác đều đã quá muộn, tất cả đều bắt nguồn từ sự thiếu hiểu biết về pháp luật… Được biết, trước đó, qua trung tâm tìm kiếm việc làm, Hận vào làm nhân viên tại quán karaoke Hoàng Kim, tại Hà Nội; được giao nhiệm vụ chuẩn bị các điều kiện, công cụ, phương tiện để khách sử dụng trái phép chất ma tuý như loa, đèn, đĩa sứ, tẩu hút tự tạo và trực ngoài cửa… Khi khách có biểu hiện lạ thì cảnh giới và báo lại với chủ quán. Trong quá trình này, Hận biết rõ cơ sở tổ chức cho khách sử dụng trái phép chất ma tuý, song do thấy công việc nhẹ nhàng, lương cao, chỉ ngồi ngoài chơi. Đồng thời, lại bị các đối tượng giữ lại điện thoại, khống chế về tiền lương nên đã tiếp tục duy trì công việc cho đến khi bị bắt giữ.

Chỉ vì đua đòi, P.Q.T (trú tại Hà Nội), nguyên cán bộ Nhà nước cũng phải trả giá đắt cho hành vi đã gây ra. Vào thời điểm cơ quan Công an ập vào, P.Q.T cùng 3 người bạn đang “bay, lắc” tại một cơ sở kinh doanh có điều kiện. Theo chia sẻ của P.Q.T thì trước đó, do đua đòi chúng bạn, T đã từng thử cảm giác “mạnh” với ma tuý…  Hôm đó, sau khi cả nhóm ăn cơm, uống rượu, một người trong nhóm đã rủ sử dụng trái phép chất ma tuý. Do có hơi men trong người, T đã không làm chủ được bản thân.

Cũng chỉ vì bốc đồng mà 3 người bạn gồm Trần Đức Hiếu (SN 1994); Nguyễn Việt Đức (SN 1998) và Nguyễn Khắc Thắng (SN 2000), cùng trú tại Hà Nội đã phải đối mặt với vòng lao lý. Do cùng là nhân viên tại một công ty liên quan đến công nghệ thông tin tại Hà Nội nên Thắng, Đức và Hiếu quen biết nhau và thường xuyên qua lại. Trước thời điểm bị bắt giữ, giữa Hiếu và vợ xảy ra mâu thuẫn, anh ta chán nản thường xuyên đi nhậu rồi tìm đến ma tuý để giải sầu. Ngày 8/6/2025, Hiếu rủ Đức và Thắng cùng đi nhậu, cả hai đồng ý. Sau trận rượu say mềm, Hiếu rủ hai người bạn cùng nhau sử dụng trái phép chất ma tuý, ban đầu, Thắng và Đức từ chối… Nhưng sau đó, trong trạng thái không tỉnh táo rồi lại do nể nang bạn bè, cả hai cuối cùng lại đồng ý. Chỉ vì một cái “tặc lưỡi”, giờ đây họ đã phải đối mặt với vòng lao lý.

Nước mắt của bậc sinh thành và lời cảnh tỉnh từ cơ quan chức năng

“Không biết, tôi và vợ có sống được đến ngày con trai ra tù hay không?”, nói rồi, người đàn ông luống tuổi đưa đôi bàn sạm đen vì rám nắng, lau vội những giọt nước mắt lăn dài trên khuôn mặt.

Tôi gặp người đàn ông ấy tại trụ sở Phòng CSĐT tội phạm về ma tuý Công an TP Hà Nội. Có lẽ cũng cảm nhận được sự đồng cảm của tôi, từ sự e dè ban đầu, người đàn ông đã mở lòng, ông trút bầu tâm sự. Người đàn ông cho biết, suốt mấy ngày qua, ông và vợ chẳng chợp được mắt, vừa thương, vừa giận rồi lại lo lắng không biết con ở trong trại như thế nào? Nhìn người đàn ông rơi nước mắt, tôi chợt nghĩ, không biết những đứa trẻ lao mình vào cuộc chơi khi nhìn thấy hình ảnh quặn lòng này, có cảm thấy hối hận hay không. “Tôi từng là lái xe taxi, công việc hằng ngày phải va chạm với rất nhiều người. Trước đây, tôi cứ nghĩ người nghiện phải thường xuyên ngáp vặt, lên cơn nghiện… Nhưng hằng ngày tôi vẫn thấy con đi làm. Cháu cũng vừa đi nghỉ mát cùng gia đình cả tuần mà không có biểu hiện gì. Vậy mà, không ngờ con tôi lại sử dụng ma tuý…”. Theo chia sẻ, vợ chồng ông sinh sống tại Tây Hồ, người con bị bắt giữ là cậu con trai duy nhất của gia đình. 38 tuổi, cậu con trai vẫn chưa yên bề gia thất, đó là điều ông luôn lo lắng. Bình thường trong cuộc sống, con trai ông không thấy con trai có biểu hiện gì bất thường. Cứ 8h sáng ăn vận gọn gàng đi làm rồi chiều lại trở về.

“Ở cái tuổi xấp xỉ 70, tôi chỉ mong con trai “yên bề gia thất” nhưng bao người giới thiệu mà con cứ lảng tránh. Thương nó chưa có vợ con, cháu đi làm về không phải động chân, động tay làm việc nhà; đến bộ quần áo vợ chồng tôi cũng giặt cho…” - ông cho biết. Cho đến tối hôm đó, con trai về muộn, vợ chồng ông liên lạc nhiều lần nhưng không được. Cho đến khi nhận được điện thoại của Công an phường thông báo con trai bị bắt giữ vì ma tuý thì họ không tin vào tai mình.

Trao đổi với chúng tôi, Trung tá Phạm Như Trường, Đội trưởng Đội 4, Phòng CSĐT tội phạm về ma tuý, Công an TP Hà Nội chia sẻ, việc giới trẻ sử dụng ma túy như một cách để thể hiện bản thân và tạo thành một trào lưu gây tác hại to lớn cho chính bản thân mình, gia đình và toàn xã hội.

Chủ động nhận diện để có các giải pháp phòng ngừa

Siêu lợi nhuận từ việc tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý khiến các đối tượng tìm mọi thủ đoạn để đối phó với sự phát hiện của cơ quan chức năng. Trong khi đó, tội phạm ma tuý trên các tuyến, địa bàn trọng điểm về ma tuý qua địa bàn TP Hà Nội diễn biến phức tạp. Đối tượng phạm tội lợi dụng các ứng dụng mạng xã hội lôi kéo nhiều trường hợp khác tham gia đường dây mua bán, vận chuyển ma tuý lớn, liên tuyến, liều lĩnh, tính chất manh động, liều lĩnh, tự trang bị vũ khí nóng. Việc trao đổi giao dịch mua bán trái phép chất ma tuý chủ yếu qua mạng xã hội, đối tượng cầm đầu không trực tiếp ra mặt mà sử dụng tài khoản “ảo” để điều hành đường dây…

Phòng CSĐT tội phạm về ma tuý đã phối hợp chặt chẽ với Công an cấp xã, các đơn vị chức năng và chính quyền địa phương tăng cường thực hiện công tác quản lý hành chính Nhà nước về ANTT kết hợp với công tác quản lý nghiệp vụ; tăng cường kiểm tra định kỳ, đột xuất các cơ sở nhất là các cơ sở cho thuê lưu trú, karaoke, bar rượu sử dụng nhạc mạnh, vũ trường - nhằm ngăn chặn kịp thời, không để hình thành các tụ điểm tổ chức sử dụng trái phép ma tuý trá hình - Đại tá Trương Văn Hồng, Trưởng phòng CSĐT tội phạm về ma tuý Công an TP Hà Nội cho biết. 

Đơn vị đồng thời đã phối hợp với Công an cấp xã và chính quyền các cấp thường xuyên tuyên truyền về phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm; nguyên nhân điều kiện phát sinh tội phạm và phát động các tầng lớp nhân dân tích cực tham gia phòng, chống, phát hiện, cung cấp thông tin và tố giác tội phạm tổ chức, chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma tuý như: Vận động chủ, quản lý, nhân viên làm việc trong cơ sở kinh doanh có điều kiện, nhạy cảm về ANTT cung cấp thông tin về tội phạm ma tuý; tuyên truyền nâng cao ý thức cảnh giác phát hiện và tố giác tội phạm của ban quản lý, ban quản trị các khu chung cư, các tổ chức chính trị xã hội và quần chúng nhân dân.

Làm rõ phương thức, thủ đoạn hoạt động, lợi dụng hệ thống an ninh của các khu chung cư, căn hộ (camera theo dõi, thẻ từ ra vào thang máy, thẻ cư dân, bảo vệ giám sát...); thái độ buông lỏng quản lý của các chủ hộ cho thuê và các hộ trong tòa nhà, lối sống khép kín của các khu chung cư... để chuyển biến nhận thức. Từ đó, người dân đã phối hợp, trở thành “kênh giám sát”, phát hiện, cung cấp thông tin hiệu quả cho các cơ quan có thẩm quyền; chủ động phòng ngừa cho bản thân khi các đối tượng có biểu hiện gây mất ANTT hoặc các hành vi vi phạm pháp luật khác.

Đơn vị đồng thời đã thực hiện tốt công tác quản lý địa bàn, đối tượng, chủ động thực hiện công tác điều tra cơ bản, nắm tình hình tại các cơ sở kinh doanh dịch vụ có điều kiện, nhạy cảm về ANTT; tại các khu chung cư… trên địa bàn TP Hà Nội và những địa điểm mà tội phạm tổ chức, chứa chấp sử dụng trái phép chất ma túy lợi dụng để hoạt động. Cùng với đó, tập trung lực lượng, các biện pháp nghiệp vụ điều tra, khám phá các đối tượng hoạt động tổ chức, chứa chấp sử dụng trái phép chất ma túy tại các cơ sở kinh doanh dịch vụ có điều kiện, nhạy cảm về ANTT và tại các khu chung cư.

Cùng với đó đã tập trung lực lượng, sử dụng các biện pháp nghiệp vụ điều tra, khám phá các đối tượng hoạt động tổ chức, chứa chấp sử dụng trái phép chất ma tuý tại các cơ sở kinh doanh dịch vụ có điều kiện nhạy cảm về ANTT tại các khu chung cư, khu đô thị cao cấp trên địa bàn thành phố…

Đồng thời, nâng cao vai trò của CSKV và ban quản lý chung cư trong công tác kiểm tra hành chính, nắm chắc thông tin người thuê nhà, quản lý người thuê nhà, mục đích sử dụng thực tế của căn hộ. Phối hợp với bảo vệ chung cư thường xuyên theo dõi, nắm thông tin kịp thời phát hiện các đối tượng có biểu hiện nghi vấn. Tuyên truyền đến ban quản lý chung cư yêu cầu chủ căn hộ phải ký hợp đồng cho thuê nhà; đồng thời vận động người dân nâng cao ý thức cảnh giác, phát hiện, tố giác tội phạm, tổ chức các buổi họp cư dân tại các chung cư để phổ biến các thủ đoạn hoạt động của tội phạm ma túy, nhận diện tội phạm ẩn náu trong chung cư.

Tập trung lực lượng, áp dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ để đấu tranh, bắt giữ, xử lý triệt để điểm tổ chức, chứa chấp sử dụng trái phép chất ma túy và các cơ sở hoạt động ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện về ANTT và cơ sở kinh doanh dịch vụ dễ phát sinh vi phạm pháp luật liên quan đến ma tuý. Đối với các vụ việc ma túy xảy ra tại cơ sở hoạt động ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện về ANTT và cơ sở kinh doanh dịch vụ dễ phát sinh vi phạm pháp luật liên quan đến ma tuý, tại các chung cư, khu đô thị cao cấp đã phát hiện, khởi tố điều tra, phối hợp với Viện Kiểm sát, Tòa án đưa các vụ án điểm về ma túy ra xét xử lưu động tại cộng đồng dân cư, tại địa bàn phức tạp về ma túy để phục vụ công tác tuyên truyền, răn đe, góp phần phòng ngừa tội phạm và tệ nạn ma túy.

Bằng sự cố gắng, nỗ lực của lực lượng Công an Thủ đô, tội phạm ma túy đã từng bước được đẩy lùi, góp phần bảo đảm ANTT, phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.