Những điều chưa kể về quá trình triệt phá "cỗ máy ngầm" lừa đảo xuyên biên giới

Đầu tháng 3/2026, qua nắm tình hình trên không gian mạng, trinh sát Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Điện Biên phát hiện chuỗi cuộc gọi bất thường, lặp lại dày đặc, cùng kịch bản “đơn hàng tiêm chủng”, cách tiếp cận và yêu cầu chuyển khoản giá trị rất nhỏ, chỉ từ 3.000–5.000 đồng.

Từ chi tiết tưởng chừng không đáng chú ý, trinh sát bắt đầu nghi vấn. Trung tá Bùi Ngọc Thành, Đội trưởng thuộc Phòng Cảnh sát hình sự nhận định: “Nếu nhìn riêng lẻ từng vụ việc sẽ thấy nhỏ, nhưng đặt trong cùng một phương thức, cùng thời điểm, thì đó là dấu hiệu điển hình của tội phạm có tổ chức...”.

Lần theo từng trường hợp, từng dữ liệu rời rạc, lực lượng chức năng xác định các đối tượng đã nắm rõ thông tin cá nhân của nạn nhân, từ họ tên, địa chỉ đến dữ liệu liên quan trẻ nhỏ. Đây là dấu hiệu của nguồn dữ liệu được thu thập, phân loại, khai thác có hệ thống. Khi các manh mối được ghép nối, quy luật dần lộ diện, cho thấy dấu hiệu tội phạm có tổ chức. Từ những “điểm sáng” dữ liệu ban đầu, một đường dây hoạt động ngoài lãnh thổ, sử dụng công nghệ cao, khai thác sâu tâm lý nạn nhân để chiếm đoạt tài sản dần lộ diện.

Từ dữ liệu ban đầu, chuyên án được xác lập. Càng đi sâu, bức tranh càng rõ: đây không phải nhóm nhỏ lẻ mà là hệ thống vận hành phân tầng như một “doanh nghiệp ngầm” với ba khâu khép kín. Tầng tiếp cận (tổ A) gọi điện giả danh, tạo lòng tin, “mồi nhử” bằng các giao dịch 3.000–5.000 đồng; tầng chuyển tiếp (tổ B) dựng kịch bản “chuyển nhầm đăng ký dịch vụ/shipper”, đe dọa trừ tiền định kỳ để gây áp lực; tầng khai thác (tổ C - "giết khách") thao túng, dẫn dụ chuyển tiền nhiều lần, khai thác đến khi cạn kiệt tài sản của nạn nhân.

Các tổ hoạt động độc lập về nhiệm vụ nhưng thống nhất kịch bản, chịu sự điều hành trực tiếp của các đối tượng người nước ngoài. Mỗi mắt xích chỉ thực hiện một công đoạn, không nắm toàn bộ quy trình, nhưng khi vận hành đồng bộ tạo thành dây chuyền chiếm đoạt khép kín, tính toán chặt chẽ, gần như không có sai số.

Toàn bộ hệ thống, từ dữ liệu nạn nhân, kịch bản tiếp cận đến cách thức vận hành... đều được cung cấp và kiểm soát từ ngoài lãnh thổ, cho thấy dấu hiệu rõ rệt của đường dây tội phạm sử dụng công nghệ cao có tổ chức, xuyên quốc gia. Từng dòng tiền được lần theo, tài khoản được bóc tách, từng dấu vết trên không gian mạng được rà soát. Mọi dữ liệu đều được đối chiếu, kiểm chứng chéo, dựng lại toàn bộ hành trình dịch chuyển của dòng tiền và hành vi phạm tội.

Từ các tài liệu, dấu vết thu thập, Ban chuyên án xác định trung tâm vận hành lừa đảo tại tỉnh Bò Kẹo (CHDCND Lào), từ đó đặt ra yêu cầu về phối hợp quốc tế, pháp lý và tổ chức lực lượng. 

Trước tính chất phức tạp của vụ án, Công an tỉnh Điện Biên phối hợp Cục Cảnh sát hình sự (Bộ Công an) và Công an tỉnh Bò Kẹo (Lào) thiết lập cơ chế phối hợp đặc biệt. Hai bên thống nhất phương án hành động chung: cùng chỉ huy, cùng triển khai, cùng chịu trách nhiệm. Kế hoạch được chuẩn bị chi tiết, thông tin về đối tượng cập nhật theo thời gian thực.

Do vụ án có yếu tố xuyên biên giới, diễn ra trên không gian mạng, Ban chuyên án đặc biệt tính đến các tình huống chống đối, tẩu tán dữ liệu và yếu tố bất lợi về địa hình, pháp lý, bảo đảm nguyên tắc “nhanh nhưng không sai; bất ngờ nhưng phải tuyệt đối an toàn; thống nhất đến từng chi tiết nhỏ nhất”. Phòng Cảnh sát hình sự chủ trì tham mưu, chuẩn hóa quy trình phối hợp: tiếp cận mục tiêu theo từng lớp, từng mũi; phân công lực lượng cụ thể, rõ người, rõ việc, rõ thời điểm.

Đại úy Nguyễn Duy Lâm, điều tra viên Phòng Cảnh sát hình sự, thành viên Ban chuyên án chia sẻ: “Khó khăn không chỉ nằm ở đối tượng, mà ở chính môi trường tác chiến. Địa bàn giáp ranh, phức tạp, ngôn ngữ khác biệt, quy định pháp luật mỗi nước cũng khác nhau. Muốn đánh trúng thì phải hiểu nhau đến từng thao tác”.

“Điểm đặc biệt của chuyên án này là không có khoảng cách giữa các lực lượng. Công an Việt Nam và Công an Lào không chỉ phối hợp, mà thực sự trở thành một khối thống nhất. Đây là yếu tố quyết định để đảm bảo đánh trúng, bắt gọn, không để lọt bất kỳ mắt xích nào” - Trung tá Nguyễn Trung Hiếu, Phó Trưởng phòng Phòng Cảnh sát hình sự khẳng định.

18h30 ngày 10/4, thời điểm được lựa chọn sau khi phân tích, hiệp đồng và tính toán chiến thuật kỹ lưỡng. Khi toàn bộ hệ thống đang vận hành ở cường độ cao nhất cũng là lúc chứng cứ hiện rõ nhất, hiệu lệnh được phát ra, các mũi trinh sát đồng loạt triển khai. Toàn bộ đối tượng tại hai mục tiêu bị khống chế gần như cùng lúc.

Các đối tượng bị cô lập, thiết bị được kiểm soát, dữ liệu được bảo toàn nguyên trạng. Lực lượng chức năng bắt giữ tại chỗ 55 đối tượng người Việt Nam và 4 đối tượng người nước ngoài. Cơ quan Công an thu giữ 166 điện thoại, 14 máy tính, 200 thiết bị điện tử cùng các vật dụng khác. “Trung tâm điều hành” bị vô hiệu hóa ngay khi đang hoạt động, không kịp xóa dấu vết hay tẩu tán dữ liệu. Cơ quan Công an đã làm rõ, chỉ trong vòng 18 ngày, các đối tượng đã lừa đảo hơn 800 người, chiếm đoạt hơn 15 tỷ đồng.

Đại úy Lò May Thy, Phó Đội trưởng thuộc Phòng Kỹ thuật hình sự trực tiếp tham gia đánh án nhớ lại: “Từng tổ, từng vị trí đã được “đóng khung” từ trước. Khi hiệu lệnh phát ra, tất cả cùng chuyển động như một thể thống nhất. Nếu chỉ cần một mũi chậm nhịp, đối tượng có thể kịp xóa dữ liệu hoặc tẩu thoát”.

“Chúng tôi không chỉ bắt người, mà phải bắt được cả “hệ thống đang vận hành”. Nếu để chúng kịp xóa dữ liệu, giá trị chứng minh hành vi sẽ giảm đi rất nhiều” - Trung tá Nguyễn Trung Hiếu, Phó Trưởng phòng hình sự nhận định.

Tại hiện trường và qua đấu tranh ban đầu, cho thấy đường dây vận hành theo chỉ tiêu, phân cấp chặt chẽ, với mục tiêu tối đa hóa số tiền chiếm đoạt đến khi nạn nhân cạn kiệt khả năng chi trả.

Đối tượng Hà Thúy Luyên (tổ C) thừa nhận: “Tôi được phân công làm tại tổ C, tổ này có nhiệm vụ “giết khách”, nghĩa là làm sao để khách chuyển tiền càng nhiều càng tốt… đến khi không còn khả năng nữa”.

Còn đối tượng Dương Văn Hà khai nhận với cơ quan Công an: “Tôi được giao nhiệm vụ là tổ trưởng tổ A. Tổ trưởng phải chịu trách nhiệm nếu nhân viên không đạt. Càng lừa được nhiều thì càng được đánh giá cao.”

Chuyên án không chỉ dừng ở số đối tượng bị bắt mà còn bóc tách toàn bộ mô hình tội phạm sử dụng công nghệ cao xuyên quốc gia, từ cách thức tổ chức, vận hành đến nguồn dữ liệu và cơ chế điều hành. Thành công của chuyên án là kết quả đến từ sự sắc bén trong nhận diện dấu hiệu ngay từ chi tiết nhỏ, kiên trì lần theo từng dòng dữ liệu, từng dấu vết. 

Chuyên án đồng thời khẳng định hiệu quả thực chất của hợp tác quốc tế trong đấu tranh phòng, chống tội phạm không biên giới, nơi yếu tố quyết định là sự phối hợp chặt chẽ và niềm tin giữa các lực lượng.

Trong bối cảnh tội phạm sử dụng công nghệ cao liên tục biến đổi, thủ đoạn ngày càng tinh vi, mỗi chuyên án thành công là một bước tiến trong việc thiết lập, siết chặt trật tự, kỷ cương trên không gian số, nơi pháp luật phải được thực thi bằng cả năng lực công nghệ, bản lĩnh nghiệp vụ và hợp tác quốc tế.