Einstein và bí mật những bức thư "tình"

Là một nhà khoa học vĩ đại của thế kỷ XX, Albert Einstein đã có những công trình khoa học cống hiến cho nhân loại. Mọi người đều biết tên tuổi của Einstein gắn liền với Thuyết tương đối mà ông là cha đẻ và là người đã giành đựơc giải Nobel khoa học danh giá.

Thế nhưng cuộc sống tình cảm của Einstein đối với công chúng vẫn còn là một dấu đóng mặc dù người ta vẫn có những thông tin về nó nhưng không đầy đủ, chính xác và còn phiến diện cho đến khi những bức thư của Einstein mới đây được công bố sau một thời gian ngủ vùi suốt 20 năm trong ngăn tủ của Trường đại học Hebrew University ở Jerusalem từ khi cô con gái riêng của vợ ông, Margot, qua đời ngày 8/7/1986. Theo ý nguyện của Margot, toàn bộ thư từ của ông được gửi cho Trường đại học Hebrew University cất giữ, đây là ngôi trường mà Einstein đã góp công thành lập; và những bức thư này chỉ được công bố cho tới 20 năm sau khi Margot qua đời.

Trước đây người ta biết rằng cuộc hôn nhân đầu tiên của Albert Einstein với người vợ thứ nhất, Mileva Maric năm 1903 đã không mấy tốt đẹp. Họ đã ly dị vào năm 1919. Chẳng bao lâu sau Einstein kết hôn với người em họ Elsa. Và trong thời gian này ông lại tằng tịu với cô thư ký của mình, Betty Neumann.

Hơn 3.500 trang với gần 1.400 bức thư bao gồm những thư của Einstein gửi cho cả hai người vợ và hai con trai, Hans Albert và Eduart trong khoảng thời gian từ năm 1912 đến 1955 và hầu như ngày nào ông cũng viết cho Elsa, người vợ thứ hai và Margot.

Ông thực sự “cởi mở” chuyện tình cảm riêng của mình với vợ, cho rằng đấy chỉ là những tình cảm “không mong muốn”.  Trong số các bức thư vừa mới được công bố, Einstein có nói đến 6 người phụ nữ mà ông có quan hệ tình cảm và ngay cả nhận các tặng vật của họ trong lúc đã kết hôn với Elsa. Một số “các người đẹp” mà Einstein xác nhận chính thức gồm có Estella, Ethel, Toni và “người tình điệp viên Nga”, Margarita. Một số các “kiều nữ” khác chỉ được nhắc đến bằng tên viết tắt, chẳng hạn như M. và L.

Bức thư ông viết cho Margot năm 1931 có đoạn: “Bố đang viết cho con bởi vì con là người duy nhất có thể hiểu được và mẹ con (Elsa) có thể đang nổi điên đấy. Thật sự là M. đã theo bố (tới nước Anh) và sự đeo đuổi của bà càng khó lòng kiểm soát. Nhưng điều đầu tiên bố muốn nói là khó mà ngăn được chuyện này và thứ hai là lần sau nếu bố gặp bà ấy, bố sẽ bảo bà ấy đi ngay lập tức...”; hoặc một đoạn khác viết về M: “Trong số các quý bà, bố thật sự gắn bó với bà M, một người hoàn toàn hiền lành và đứng đắn. Bố không quan tâm những gì người ta nói về bố nhưng vì lợi ích của mẹ và cô. M, tốt hơn mọi người đừng nên đàm tiếu điều gì”.

Mối quan tâm nhân hậu với gia đình

Theo Giáo sư Hanoch Gutfreund của Đại học Hebrew, những bức thư mới được công bố đã xóa bỏ cách nhìn sai cho rằng nhà khoa học vĩ đại này là một người luôn luôn lãnh đạm với gia đình. Ông nói: “Những ai muốn viết về tiểu sử mới của Einstein sẽ có một nguồn thông tin mới cần thiết. Và vì thế, một số chương trong cuộc đời của ông nay sẽ hiện ra rõ nét dưới ánh sáng có phần khác hơn trước đây”.

Einstein được biết đến với tư cách là một trong những nhà vật lý học vĩ đại nhất của mọi thời đại sau khi công bố Thuyết tương đối riêng vào năm 1905 và thuyết trọng lực, còn gọi là Thuyết tương đối chung vào năm 1916. Ông cũng có nhiều đóng góp quan trọng về cơ học lượng tử và vũ trụ học. Từ khi đoạt giải Nobel Vật lý vào năm 1921 ông được cả thế giới biết đến với phương trình nổi tiếng E = MC2 về mối quan hệ giữa khối lượng và năng lượng.

Theo Giáo sư Gutfreund: “Cái quan niệm chung mà chúng ta đều biết trước đây về Einstein là một người cha tồi, ông không làm tròn trách nhiệm đối với con cái và ông khá thô lỗ với vợ”. Thế nhưng, những trang thư cho thấy khi muốn ly dị với người vợ thứ nhất, Einstein đã đưa ra tối hậu thư rằng nếu bà ấy muốn ở lại với ông và không muốn ly dị thì ông chỉ mong mỏi một điều là bà chỉ lo cho ông 3 bữa ăn mỗi ngày chứ không mong đợi một sự chăm sóc nào khác hơn. Rõ ràng ông đã rất thông cảm và bộc lộ một tính cách rất “đậm chất người”.

Có bằng chứng cho thấy rằng ông đã chuyển một phần số tiền nhận được từ giải Nobel Vật lý năm 1921 để chu cấp cho Mileva và hai con trai, Hans Albert và Eduart. Phần còn lại ông đầu tư tại châu Âu và Mỹ - và thực sự đã mất phần lớn khoản tiền này khi thị trường bị phá sản. Tuy thế, ông vẫn tiếp tục chu cấp cho Mileva và hai con trai. Thư của các con trai ông viết, cho thấy chúng hiểu rằng ông yêu thương chúng, Gutfreund nói.

Qua những trang thư để lại vừa được công bố, một khía cạnh mới hơn, hoàn chỉnh hơn, những "bí mật" về đời sống tình cảm của Einstein đã được mở ra để khắc họa một chân dung đậm nét về một nhà khoa học vĩ đại, mang đậm chất người